Uzasadnienie
W dniu 25 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został złożony wniosek M. N. o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżący we wniosku wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych całości i ustanowienie adwokata albo radcy prawnego z urzędu.
Ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczania kosztów sądowych wynikające z art. 239 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznano wniosek tylko w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką synów. Utrzymuje się z dochodów w wysokości 1 980 zł. miesięcznie. Na dochód ten składają się renta wnioskodawcy i dochód z gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca posiada dom o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 3,57 ha, a ponadto budynek gospodarczy o pow. 150 m2. Synowie studiują. Do stałych miesięcznych wydatków strona zaliczyła wydatki na telefon 100 zł., gaz 600 zł., energię elektryczną 350 zł., woda i wywóz śmieci 50 zł., lekarstwa 100 zł., środki czystości 100 zł., żywność 500 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawca w nadesłanym formularzu wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jego dochody w wysokości 1980 zł są obciążone wieloma wydatkami, w tym kosztami leczenia. Ponadto w gospodarstwie domowym pozostaje dwóch studiujących synów. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że w opisywanej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Oceniono bowiem, że sytuacja materialna i życiowa w jakiej się znajduje wnioskodawca, nie pozwala na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.