Uzasadnienie
W wyniku wszczętego na wniosek I. K., W. P. i J. J. postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...], wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez A. P. przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo–usługową, zaprojektowanego na działkach oznaczonych nr ew. x, y, z, położonych w M. przy ul. W., a następnie decyzję z dnia [...] października 2004r. Nr [...] - nałożył na inwestora określone obowiązki.
Rozstrzygnięcia te zostały wyeliminowane przez organ odwoławczy z obrotu prawnego na mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] i decyzji z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., nie kończąc wszczętego wcześniej postępowania, podjął tym razem z urzędu kolejne postępowanie w tej samej sprawie i postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie przedmiotowego budynku z częścią handlowo-usługową, realizowanego na działkach oznaczonych nr ew. x, y, z, a, b i c, położonych w M., z uwagi na zmianę lokalizacji w/w budynku i brak decyzji o zmianie pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora A. P. obowiązek dokonania niezbędnych zabezpieczeń, polegających na zabezpieczeniu ścian fundamentowych przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych i zabezpieczeniu terenu budowy przed dostępem osób trzecich, oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia we wskazanym terminie oceny technicznej stanu technicznego robót budowlanych wykonanych przy budowie w/w budynku zawierającej inwentaryzację geodezyjną powykonawczą wskazującą lokalizację w/w obiektu.
Po rozpatrzeniu zażalenia A. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2007r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, uchylił w całości zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że aczkolwiek należy się zgodzić z twierdzeniem strony skarżącej, że na organie I instancji w dalszym ciągu spoczywa obowiązek zajęcia merytorycznego stanowiska odnośnie żądania I. K., W. P. i J. J., złożonego do organu administracji publicznej w dniu 5 lipca 2005r. i zakończenia tego postępowania, to jednak należy mieć na względzie fakt, że postanowienie Nr [...] zostało wydane w ramach wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego.
Powyższa nieprawidłowość - w ocenie organu odwoławczego - nie rzutuje w sposób istotny na wynik przedmiotowej sprawy, bowiem organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie po uprzednim zawiadomieniu stron o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego.
Organ nie dopatrzył się zasadniczych błędów w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...], dochodząc do wniosku, że powinno być ono utrzymane w mocy.
Mimo tak uzasadnionego orzeczenia, organ orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył A. P., wnosząc o stwierdzenie nieważności obu postanowień organów.
Zdaniem skarżącego, decyzja organu I instancji została wydana w wyniku postępowania wszczętego na wniosek osób nie będących stroną w sprawie. Winno to skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia i umorzeniem postępowania, a nie - jak uczynił to organ II instancji - uchyleniem jej i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie skarżącego, organ administracyjny miał kodeksowy obowiązek wydania rozstrzygnięcia, co do dalszego losu postępowania wszczętego w dniu 5 lipca 2004r. Postępowanie to nie powinno biec dalej, a organ winien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawców.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego, mimo błędnej sentencji swojego orzeczenia, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżanemu postanowieniu oraz postanowieniu organu pierwszej instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola {art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.)}.
Na wstępie należy jednak podkreślić, że postanowienie organu odwoławczego, w którym treść sentencji nie koresponduje z treścią uzasadnienia, nie może pozostać w obrocie prawnym, w sytuacji, gdy w uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, że zaskarżone przez inwestora orzeczenie jest zgodne z prawem i tę tezę uzasadnia, orzekając jednak w sentencji o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
Nie można stwierdzić, że w/w zaskarżone postanowienie organu odwoławczego odpowiada prawu, a treść sentencji jest oczywistą omyłką, która może być sprostowana na podstawie art. 113 § 1 Kpa. Nadmienić należy, że organ naruszył w sposób istotny, jeśli nie rażący, przepis art. 126 Kpa w zw. z art. 107 § 2 – 5 Kpa.
Dokonując również oceny postanowienia pierwszoinstancyjnego, Sąd doszedł do przekonania, że również i to postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów prawa procesowego art. 7 i 77 i 107 Kpa na tyle istotnym, że miało to wpływ na wynik postępowania.
Przede wszystkim należy zauważyć, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek osób, których przymiot strony został zakwestionowany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 121/06.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż istotę interesu prawnego należy rozpatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004r., sygn. akt OSK 919/04, niepublikowany). O tym więc, czy konkretny podmiot będzie miał w danej sprawie chroniony interes prawny, decydować będzie przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, czasami przepisy procesowe lub ustrojowe.
Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa.
W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes prawny danego podmiotu powinien wynikać m.in. z przepisów ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze treść wymienionego wyroku, stwierdzić trzeba, iż sprawach budowlanych interes prawny wynikać będzie przede wszystkim z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak również z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiednich. Zaś "osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w tym postępowaniu brać udział jako strona postępowania, powinna wykazać, iż pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki, powinien więc udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym) nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się sporna inwestycja i że inwestycja ta narusza jego uzasadnione interesy prawne, dodatkowo wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów.
W przedmiotowej sprawie organ przyjmując do wiadomości treść wyroku Sądu z dnia 4 lipca 2006r. nie zastosował się do jego zaleceń i nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości stron postępowania, wszczynając kolejne postępowanie w tej samej sprawie.
Również prowadzenie równolegle dwóch postępowań w tej samej sprawie jest niewątpliwym błędem organu, powodującym, że uczestnicy postępowania mogą mieć wątpliwości co do toku postępowania.
Organ nadzoru budowlanego stwierdzając, że osoby żądające od organu określonego działania nie mają przymiotu strony winien w pierwszej kolejności umorzyć wszczęte na ich wniosek postępowanie i dopiero wówczas uznawszy, że istnieje konieczność ingerencji organu nadzoru budowlanego, wszcząć postępowanie z urzędu.
Wobec nie wyjaśnienia i nie rozważenia wyżej wskazanych okoliczności, które miały wpływ na wynik sprawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, jako wydane z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa.
W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.