Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa) zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiocie użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. W. [...] w O. W uzasadnieniu organ podał, iż czynności podjęte w trakcie toczącego postępowania wskazywały, że przedmiotowy obiekt jest użytkowany bez pozwolenia i zachodzą podstawy do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Jednakże z uwagi na skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 września 2007r., sygn. akt II OSK 568/06, pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego dotyczących zgodności art. 57 ust.7 oraz art. 59f ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z Konstytucją RP, zasadne stało się zawieszenie toczącego się postępowania do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w przedmiotowej sprawie.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył J. S. właściciel sąsiedniej nieruchomości, wnosząc o jego uchylenie.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. S., wskazując, że jego udział w toczącym się postępowaniu jest wykluczony, bowiem nie ma on przymiotu strony.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł J. S., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] maja 2008r., sygn. akt [...] uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008r. wydane w trybie art. 134 Kpa.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż podstawową kwestią jest to, czy skarżący, będący właścicielem sąsiedniego budynku, posiada legitymację do występowania w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony, przy czym ustalenie to powinno nastąpić w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto Sąd zauważył, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.
W przypadku uznania przez organ, iż zażalenie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania, nie można stwierdzić jego niedopuszczalności, lecz na mocy art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 Kpa należy orzec o umorzeniu postępowania zażaleniowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po wyroku Sądu, rozpoznał ponownie zażalenie J. S. i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 2007r.
W uzasadnieniu wskazał, że właściwym było zawieszenie przez organ I instancji postępowania z uwagi na zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawę mającą na celu zbadanie konstytucyjności przepisów, które miały mieć zastosowanie w sprawie użytkowania obiektu budowlanego.
Pismem z dnia 1 września 2008r. J. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2008r. oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 2007r.
Uzasadniając wniosek wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane bez podstawy prawnej, gdyż zapytanie prawne, na które powołują się organy nie może stanowić przesłanki do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania. J. S. podniósł, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego nie jest zagadnieniem wstępnym dającym podstawę do zawieszenia postępowania.
Po rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2008r., znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa - stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r. znak: [...], po czym postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r. znak: [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2008r.
Mając na uwadze całość żądania J. S. zawartego we wniosku z dnia 1 wrześnią 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008r. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył wszczęte postępowanie administracyjne w zakresie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...].12.2007 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2008r.
W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 26.09.2008 r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu na wniosek J. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2008 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...].12.2007 r.
Skoro postanowieniem z dnia [...].10.2008 r. stwierdzono nieważność postanowienia [...] WINB z dnia [...].08.2008 r. to w skutku wyeliminowano z obrotu prawnego postanowienia organu II instancji - co powoduje, że pozostało do rozpatrzenia zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r.
Dlatego wszczęte przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie nieważnościowe odnośnie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...].12.2007 r. stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Skoro wadliwie wszczęto postępowanie w zakresie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...].12.2007 r. organu I instancji, to obecnie należało je umorzyć. Na marginesie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organem właściwym rzeczowo i miejscowo do stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...].12.2007 r. jest wojewódzki organ nadzoru budowlanego w [...].
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. W uzasadnieniu skargi oprócz zarzutów związanych z postępowaniem w przedmiocie użytkowania budynku przy ul. W. [...] w O. skarżący podniósł, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego obarczona jest wadą naruszenia art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnił prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który wyrokiem z dnia [...] maja 2008r., sygn. akt [...], zdaniem J. S. przyznał mu uprawnienia strony w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego i wymierzenia sankcji finansowej z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa materialnego jak i procesowego.
Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne w zakresie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...].12.2007r., zostało wszczęte przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26.09.2008 r. jednak przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku nieważnościowego postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu.
Postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sytuacji faktycznej konieczne było wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 105 k.p.a.), bowiem organ wszczął je bez wcześniejszej kontroli dopuszczalności wszczęcia takiego postępowania nadzorczego (art. 157 k.p.a.). W tej sytuacji umorzenie postępowania nadzorczego należy uznać za zasadne, skoro postępowanie to od początku było wadliwie wszczęte.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.