Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 83a ust. 2 i art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.u.s. oraz art. 157 § 3, art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 123 u.s.u.s. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...] dotyczącej J. P., zam. w C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w P. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] nr [...] i ponownie stwierdził wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne dla ubezpieczonego J. P. Od decyzji tej zostało złożone odwołanie do Sądu powszechnego.
W dniu 22 kwietnia 2010 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wpłynął wniosek Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji organu z dnia [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.
Zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z uwagi na treść art. 83 a ust 2 u.s.u.s., który ogranicza możliwość wszczynania postępowania do działania organu z urzędu oraz w okolicznościach gdy nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu powszechnego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek wniosku Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał wcześniejszą argumentację wskazując, że u.s.u.s. uregulowała w art. 83a ust. 2 instytucję stwierdzenia nieważności odmiennie od regulacji zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego, ograniczając możliwość wszczynania postępowania do działania organu z urzędu oraz w okolicznościach, gdy nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. wnosząc o uchylenie obu decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę prawa procesowego polegającą na uchyleniu decyzji dotychczasowej, podczas gdy nie zachodziły okoliczności umożliwiające uchylenie decyzji przewidziane w art. 155 k.p.a. i w związku z tym wydanie nowej decyzji nieważnej z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący wskazał także na obrazę prawa procesowego polegającą na wydaniu drugiej decyzji dotyczącej tej samej sprawy w związku z bezpodstawnym uchyleniem decyzji wcześniejszej i tym samym wydanie nowej decyzji z naruszeniem prawa przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skarżący zarzucił także obrazę art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. oraz art. 180 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przepis ten ogranicza uprawnienia organu do wszczynania postępowania nadzorczego wyłącznie do sytuacji, gdy mamy do czynienia z decyzją ostateczną i strona nie złożyła odwołania do sądu powszechnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Właściwość rzeczowa sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wynika z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w którym ustawodawca wskazał, że w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a.
Do rozpatrzenia skargi na akt administracyjny, wydany w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, do stosowania których odsyła art. 123 u.s.u.s. właściwy jest zatem sąd administracyjny, a nie sąd powszechny.
Z tych względów wniosek o odrzucenie skargi zawarty w odpowiedzi na skargę Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie mógł zostać uwzględniony.
W rozpoznawanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiając na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania trafnie przyjął, że przepis art. 83 a ust 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pozwala na weryfikację w postępowaniu administracyjnym ostatecznych decyzji administracyjnych wyłącznie z urzędu i to pod warunkiem, że od takiej decyzji nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu powszechnego.
Za taką zawężającą wykładnią przepisu opowiedziała się większość orzecznictwa sądowoadministracyjnego (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 240/08, jak i Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt I UK 109/09).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pogląd ten jest trafny, gdyż przemawia za nim istotny argument wykluczenia poddania tej samej decyzji kontroli sądu powszechnego oraz kontroli administracyjnej i sądowoadministracyjnej, a także skutków kolizji pomiędzy tymi postępowaniami.
Z tych względów niezasadny jest zarzut skargi odnoszący się do możliwości zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, o której mowa w art. 83a ust. 2 u.s.u.s. przez stronę w sytuacji wniesienia odwołania do sądu powszechnego.
Zarzuty dotyczące wydania decyzji z naruszeniem art.156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. muszą być ocenione jako bezprzedmiotowe w przypadku odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie podważyły zasadności ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalić.