Uzasadnienie
Na wniosek inwestora W. K., Wójt Gminy w C. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2001 r. wydał pozwolenie na użytkowanie domku letniskowego na terenie dz. nr [...] w B. W wyniku wszczętego z urzędu postępowania nieważnościowego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] września 2001 r., wskazując iż wydanie pozwolenia na użytkowanie zgodnie z art. 59 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. następuje po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wybudowania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Jak stwierdził dalej organ wojewódzki, akta sprawy wskazują, że przedmiotowy obiekt wzniesiono bez pozwolenia na budowę, a zatem decyzja dotycząca użytkowania została wydana z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r.
Rozpatrujący sprawę w wyniku odwołania inwestora, organ II instancji powołując zasadę stabilności decyzji administracyjnych oraz instytucję stwierdzenia nieważności jako nadzwyczajny środek wzruszenia decyzji ostatecznych w ściśle określonych przypadkach, wskazał, ze właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 kpa.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, organ wojewódzki wykazał, iż badana decyzja nr [...] obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. rażąco narusza obowiązujący w dacie wydania decyzji przepis art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Akta sprawy wskazują, iż pozwolenia na użytkowanie udzielono dla obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co stanowi o rażącym naruszeniu art. 59 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.
Co do zarzutu skarżącego odnośnie legalizacji domu letniskowego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. możliwość legalizacji samowoli budowlanej istnieje od 11.07.2003 r., a zatem Wójt Gminy wydający decyzję w 2001 r. nie miał podstaw do legalizacji samowoli budowanej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł inwestor domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 8 i 16 kpa przez uznanie, że decyzja Wójta Gminy C. została wydana z naruszeniem prawa.
W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest błędne i wynika z nieprawidłowej analizy przepisów prawa.
Zdaniem skarżącego, zasady trwałości decyzji oraz budowania zaufania obywatela do struktur państwa skutkować musi ograniczeniem stosowania norm art. 156 § 1 pkt 2 kpa wyłącznie do sytuacji rażącego naruszenia prawa. W tym konkretnym stanie faktycznym – zdaniem skarżącego – organy nie wykluczyły możliwości legalizacji a więc nie mogły stwierdzić rażącego naruszenia prawa. Decyzja Wójta uregulowała w sposób korzystny dla skarżącego sytuację prawną jego nieruchomości, a zatem trudno dopatrywać się rażącej sprzeczności z prawem tego rodzaju decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy przy wydawaniu decyzji administracyjnej organ nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Decyzja objęta skargą sądową została wydana w postępowaniu nieważnościowym, należącym do postępowań nadzwyczajnych. W postępowaniu tym badaniu podlega decyzja wydana w postępowaniu zwykłym pod kątem naruszenia przepisu art. 156 § 1 kpa. Ocena, jakiej podlega badana decyzja ma na celu stwierdzenie, czy organ przy wydawaniu kontrolowanej decyzji nie naruszył art. 156 kpa i tylko w takim zakresie orzeka organ nadzorczy. Jest to postępowanie w nowej sprawie, o zawężonym i ściśle określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego zakresie, w którym to postępowaniu organ nadzorczy nie orzeka o istocie sprawy objętej postępowaniem zwykłym, a jedynie o naruszeniu /bądź nie/ przez organ administracji przepisu kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Badając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 kpa, organ nadzorczy stwierdził rażące naruszenie przez organ administracji art. 59 ust. 1 prawa budowlanego. Zgodnie z treścią tego artykułu obowiązującą na datę wydania decyzji, właściwy organ wydaje pozwolenie na protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. W aktach administracyjnych brak jest pozwolenia na budowę a i sam inwestor nie twierdzi aby takowe posiadał.
W takiej sytuacji nie było możliwe stwierdzenie zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę a zatem organ administracji winien był odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stosownie do treści art. 59 ust. 5 prawa budowlanego.
Wydając pozwolenie na użytkowanie wbrew warunkom ustawowym z art. 59 ust. 1, organ administracji rażąco naruszył ten przepis ustawy zasadniczej, co spełniało przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i obligowało organ nadzorczy do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Za chybiony należy uznać zarzut skargi, że organy nie wykluczyły możliwości legalizacji, a zatem nie można stwierdzić że w sprawie zachodzi rażące naruszenie prawa. Przede wszystkim organy w postępowaniu nieważnościowym nie badają możliwości legalizacji samowoli budowlanej, bowiem ich zadaniem jest tylko i wyłącznie stwierdzenie, czy organ nie naruszył art. 156 kpa i orzekają tylko w tym zakresie.
Niewątpliwie naruszenie art. 59 ust. 1 prawa budowlanego w niniejszej sprawie miało charakter rażący, zaś fakt że wadliwa decyzja korzystnie regulowała sytuację prawną nieruchomości inwestora nie pozbawia jej cechy rażącej sprzeczności z prawem.
Wbrew też argumentacji skargi organ odwoławczy nie naruszył przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 8 i 16 kpa, bowiem zasada budowania zaufania obywateli do państwa nie oznacza zaniechania stosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa, będącego podstawą jednego z postępowań nadzwyczajnych w administracji i mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonych wadami kwalifikowanymi.
Ustawodawca nie przewidział w obowiązujących przepisach pozostawienia w obrocie prawnym decyzji dotkniętej wadą z art. 156 § 1 kpa tylko dlatego, że była ona korzystna dla osoby zainteresowanej.
Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).