Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2017r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał [...] prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych i od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych oraz ustanowienie radcy prawnego, w pozostałym zakresie wniosek oddalono.
Na powyższe postanowienie wnioskodawca nie złożył sprzeciwu.
Pismem z dnia 28 listopada 2018r. OIRP w [...] poinformowała, że wyznaczyła wnioskodawcy do prowadzenia sprawy pełnomocnika radcę prawnego [...].
Pismem z 29 czerwca 2018r. i następnie z dnia 27 lipca 2018r [...] zwrócił się ponownie do Sądu o zwolnienie z kosztów sądowych w całości, w szczególności z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Wnioskodawca podkreślił, że w niniejszej sprawie występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został już rozpoznany. Zaznaczył, że jego sytuacja pogorszyła się na "skutek zajęcia komorniczego emerytury".
W załączeniu do pisma załączył wypełniony formularz PPF oraz dokument ze Spółdzielni potwierdzający wysokość opłacanego czynszu za mieszkanie oraz kserokopię pisma komornika potwierdzającego prowadzoną egzekucję komorniczą.
W nadesłanym formularzu wniosku PPF (data wpływu do Sądu 30 lipca 2018r.) [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z treści ww. formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3078,21 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawcy w wysokości 1225,85, złotych, plus dodatek kombatancki w wysokości 402 złotych oraz emerytura małżonki w wysokości 1449,64 złotych. Podał, że posiada prawo do zamieszkiwania w mieszkaniu spółdzielczym o pow. 59 m ². Zaznaczył, że z żoną posiada rozdzielność majątkową. Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha ma własne zaopatrzenie, bez produkcji rynkowej, 4 budynki, drobny inwentarz żywy (kury, króliki).Poza powyższym oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych.
W formularzu z dnia 30 lipca 2018r. (data wpływu do Sądu) do ponoszonych wydatków wnioskodawca zaliczył opłatę za czynsz w wysokości 770,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 90,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 40,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 100,00 złotych, zakup żywności 1500 złotych, odzież 100,00 złotych, środki czystości 100,00 złotych, lekarstwa 200,00 złotych, inne wydatki 100 złotych. Po podsumowaniu łącznie ponoszone przez wnioskodawcę wydatki wynoszą około 3000 złotych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał na takie okoliczności jak: brak dochodu (poza emeryturą i dodatkiem kombatanckim), złym stanem zdrowia brak zasobów gotówkowych, zadłużeniem (emerytura zajęta przez komornika).
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego) lub w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego). Składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego skarżący wniósł zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględnił wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego i przyznał prawo pomocy w tym zakresie.
Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie oznacza, że przyznany skarżącemu, a wyznaczony przez Okręgową Izbę Radca Prawny w [...] pełnomocnik w osobie radcy prawnego [...] został ustanowiony do reprezentowania skarżącego w całym postępowaniu sądowym zarówno przed Sądem I instancji, jak również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca złożył po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, gdyż jak wynika z pisma z dnia 19 sierpnia 2018r. chce aby pełnomocnik sporządził i wniósł w jego imieniu skargę kasacyjną od wydanego przez Sąd wyroku. Natomiast wyznaczony w sprawie radca prawny sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd wyroku.
Wyjaśnić jednak należy, że rola referendarza sądowego/Sądu ogranicza się jedynie do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy i do przyznania bądź też odmowy przyznania tego prawa wnioskodawcy. Wyznaczenie natomiast konkretnego pełnomocnika wskutek przyznanego postanowieniem prawa pomocy, czy też ewentualnie zmiana wyznaczonego pełnomocnika z urzędu pozostaje wyłącznie w gestii organu samorządu zawodowego, w niniejszej sprawie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Sąd nie ma natomiast możliwości wyznaczenia bądź zmiany wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, gdyż dokonuje tego organ samorządu zawodowego na wniosek złożony przez stronę.
Z uwagi na to, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 listopada 2017r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego zbędne jest przyznawanie po raz kolejny skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdyż skarżący ma już w sprawie ustanowionego i wyznaczonego radcę prawnego.
Z tego względu, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, stosownie do treści art. 249 a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W związku z powyższym wniosek skarżącego podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest pierwszym w niniejszej sprawie.
Rozpatrując wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia kosztów sądowych;
w postanowieniu z dnia 10 listopada 2017r. starszy referendarz sądowy przyznał [...] prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych i od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych w pozostałym zakresie zaś wniosek oddalono.
Kolejny wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych należy więc traktować jako wniosek o zmianę ww. postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postanowienia w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie przepisu zawartego w art. 165 p.p.s.a. jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji materialno - bytowej wnioskodawcy. Te okoliczności bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Chodzi więc o zmianę tych okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie, przy czym zmiana ta musi być na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w zakresie rozpoznawanego wniosku, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 10 listopada 2017r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść ww. postanowienia.
Wnioskodawca wprawdzie wskazuje, że nastąpiło pogorszenie jego sytuacji materialnej w stosunku do wskazywanej w poprzednim wniosku tj. na skutek prowadzonej przeciwko niemu egzekucji komorniczej.
Z porównania sytuacji majątkowej przedstawionej przez skarżącego w obu wnioskach o przyznanie prawa pomocy wynika, że okoliczności faktyczne nie uległy takiej zmianie, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia i zwolnienie skarżącego w całości od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Z pierwotnego formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca z małżonką utrzymywali się z dochodów z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3155,86 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składała się emerytura wnioskodawcy w wysokości 1706,22 i małżonki w wysokości 1449,64 złotych. Z formularza wniosku z dnia 30 lipca 2018r. (data wpływu do Sądu) wynika, że zmniejszył się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu emerytury i wynosi 1225 złotych, poprzednio wynosił 1706,22 złotych. Jednakże z wniosku wynika, że wnioskodawca pobiera również dodatek kombatancki w wysokości 402,72 złotych. W sumie obecnie miesięczny dochód wnioskodawcy i jego małżonki kształtuje się na podobnym poziomie, tj. ok. 3078,21 zł miesięcznie, w pierwotnym wniosku (3155,86 złotych).
Jak wynika z wniosku podanych danych we wniosku z dnia 30 lipca 2018r.
(data wpływu do Sądu) wnioskodawca z małżonką nadal utrzymują dochodów z tytułu emerytur we wskazanej wyżej wysokości. Ponadto wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha (na własne potrzeby) wraz z budynkami i drobnym inwentarzem.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wnioskodawca w ponownie złożonym wniosku nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki kosztów postępowania z których nie został zwolniony postanowieniem z dnia 10 listopada 2017r. Dodać należy, że na obecnym etapie postępowania wynoszą jedynie 100 złotych (opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku).
Wskazać należy, że postanowieniem z dnia 10 listopada 2017r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych i od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca uiścił pozostałą część wpisu sądowego w wysokości 150 złotych. Mając powyższe na uwadze uznano, że na obecnym etapie postępowania opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku w wysokości 100 złotych jest w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy.
W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 10 listopada 2017r
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji postanowienia.