Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]lipca 2012 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej ustawa - po rozpatrzeniu zażalenia M. Z. - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2012 r. ([...]), odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie budynku przy ul. T. w Z..
Organ wskazał, iż po zawiadomieniu M. Z., że ww. budynek znajduje się w granicy z jej działką i jego dach wystaje na jej działkę organ powiatowy przeprowadził w dniu [...].04.2012 r. kontrolę podczas której ustalił, że budynek wybudowano w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 2001 r. ([...]) i dopuszczono do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia [...].12.2004 r. oraz potwierdzenia o braku sprzeciwu.
Inwestor przedłożył inwentaryzację geodezyjną powykonawczą z 2001 r., zgodnie z którą w tej dacie budynki przy ul. T. znajdowały się na jednej działce nr ew. [...]. Po zniesieniu współwłasności aktem notarialnym z dnia [...].07.2004 r. ww. działkę podzielono na dwie działki: [...] (T.) i [...]. (T.). Organ powiatowy ustalił, że budynek przy ul. T. wykonano zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, a obecny stan faktyczny nie wynika z modyfikacji budynku, a jest wynikiem podziału nieruchomości po wzniesieniu budynku.
W konsekwencji organ powiatowy postanowieniem z dnia [...].04.2012 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Organ odwoławczy podzielił argumentację i stanowisko organu I instancji, a w odniesieniu do zarzutów zażalenia stwierdził, że nie wnoszą one istotnych elementów i w świetle ustawy nie mogą skutkować uchyleniem postanowienia organu I instancji.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła M. Z., zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa mające wpływ na jego treść, polegające na dowolnym przyjęciu, iż budynek przy ul. T. w Z. został wzniesiony zgodnie z pozwoleniem na budowę, podczas gdy zebrany materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że dach tego budynku wystaje na działkę skarżącej o 70 cm, zamiast 10 cm, jak przewiduje to projekt budowlany.
Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
Skarżąca stwierdziła, że jest świadoma, iż budynek powstał na działce będącej współwłasnością, a podział nastąpił po jego wybudowaniu, jednak powstał on niezgodnie z decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 2001 r. Projekt budynku przewiduje bowiem 10 cm okap dachu od ściany budynku, a wystaje on na 70 cm.
Powyższe oznacza zatem, że wydane postanowienia są niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. Nadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Poddanym kontroli Sądu postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. T. w Z..
Mając na uwadze podstawę prawną wskazaną przez organy przede wszystkim należało ocenić prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia formalnego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawę tą stanowił art. 61 a § 1 kpa, dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz.
- 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r.
Wprowadzona powyższą nowelą zmiana pozwala na wyraźniejsze niż uprzednio, rozdzielenie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej.
Wskazana wyżej regulacja stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z treści art. 61 a § 1 kpa wynika zatem, że ustawodawca wprowadził w nim dwie niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, to jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (występuje np. w interesie innej osoby, czy w interesie społeczności lokalnej, nie mając uprawnień do reprezentowania tych podmiotów) oraz zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te wprawdzie nie zostały w ustawie skonkretyzowane, jednak chodzi o sytuacje, które w sposób oczywisty, jednoznaczny stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie wydano już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa nie ma podstaw materialnoprawnych do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym; por. W. Chróścielewski Zeszyty Naukowe NSA 9/4/2011, LEX 35465/5). Jedynie w opisanych wyżej sytuacjach organ nie musi prowadzić postępowania administracyjnego wydając postanowienie o odmowie jego wszczęcia.
W konsekwencji, w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen odnośnie meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (por.: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r. II SA/Ol 983/11, LEX nr 1094438).
W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienia wydano z naruszeniem art. 61 a § 1 kpa. Organy dokonały bowiem oceny merytorycznej w zakresie zgodności wykonania dachu budynku jednorodzinnego przy ul. T. w Z. z decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 2001 r. o pozwoleniu na budowę ustalając, że budynek ten wykonano zgodnie z ww. decyzją oraz stwierdzając, że obecny stan faktyczny (wysunięcie dachu nad działkę M. Z.) nie wynika z modyfikacji budynku, a jest wynikiem podziału nieruchomości po wzniesieniu budynku.
Niewątpliwie ustalenia organów i rozważania tego rodzaju nie miały charakteru formalnego właściwego dla postanowienia wydawanego w trybie art. 61 a § 1 k.p.a., lecz materialnoprawny. Ustaleń takich organy mogły dokonywać jedynie we wszczętym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu.
W przedstawionej sytuacji przedwczesną byłaby zatem ocena kwestii merytorycznych, a zwłaszcza odniesienie się do zarzutów skargi. Niemniej - nie przesądzając o sposobie rozstrzygnięcia sprawy - wskazać trzeba na konieczność rzetelnego sprawdzenia we wszczętym postępowaniu, czy sporny dach został wykonany zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 2001 r., na co zwracała uwagę skarżąca.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c i 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II wyroku.
Koszty zasądzono na podstawie art. 200 cyt.ustawy.