Uzasadnienie
W dniu 23 lutego 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M. i J. K., w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze względu na podpisanie wniosku tylko przez J. K., zarządzeniem z dnia 20 marca 2009r. wezwano M. K. do złożenia wyjaśnień czy wnosi o przyznanie prawa pomocy, a w przypadku złożenia wniosku także przez wnioskodawczynię należało uzupełnić i nadesłać do Sądu nowy formularz PPF podpisany przez M. K., pod rygorem pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania.
W dniu 1 kwietnia 2009r. wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy podpisany przez M. K. W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcy nie wykazali, iż kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów w wysokości 2.900,00 złotych. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawcy w wysokości 2.100,00 złotych oraz kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu najmu lokalu w wysokości 800,00 złotych
Wnioskodawcy zakreślili, że posiadają mieszkanie o pow. 59 m². Skarżący podali, iż posiadają zadłużenie w bankach na kwotę ponad 40.000 złotych.
Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymują się wnioskodawcy uznano, że są oni w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z małżonką uzyskują stały i niemały miesięczny dochód.
W ocenie referendarza sądowego, powyższa kwota jaką uzyskują wnioskodawcy pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na nich kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych (wpis od skargi).
Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawców nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawców.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.