Uzasadnienie
W dniu 11 lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy D. S., w których wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w formularzu stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 2.302,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyła, że małżonek posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Załączyła do wniosku zaświadczenie o orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności męża. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada budynek mieszkalno-gospodarczy. Z akt sprawy wynika, że pow. użytkowa mieszkalna tego budynku wynosi 42 m ², zaś powierzchnia użytkowo- gospodarcza 171,6 m ².
Dokonując analizy sytuacji finansowej wnioskodawczyni i jej zdolności płatniczych stwierdzono, iż nie jest ona w stanie ponosić w całości kosztów postępowania oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych oraz ustanowienie adwokata.
Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawczynię i jej małżonka w wysokości 2.302,00 złotych miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winna zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego.
W ocenie orzekającego, pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni, która uzyskując z małżonkiem stały miesięczny dochód będzie w stanie ponieść je samodzielnie.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.