Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia P.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...], którą nałożono na P. D. jako inwestora robót budowlanych związanych z budową budynku hotelu przy ul. [...] we [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że na postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. P. D. wniósł zażalenie, jednakże nie został przez skarżącego dotrzymany ustawowy 7-dniowy termin określony w art. 141 § 2 k.p.a. Organ zauważył, że stosownie do treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529). Zgodnie zaś z art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe, [...] S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 2013 r.
GINB wskazał, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. zostało doręczone P.D. w dniu 2 czerwca 2014 r. (odbiór kwitował pełnomocnik – D. Ł.), termin do wniesienia zażalenia upłynął więc dnia 9 czerwca 2014 r. P. D. wniósł zażalenie na postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. w dniu 9 czerwca 2014 r. (data stempla na kopercie) za pośrednictwem operatora [...] Sp. z o.o., który - jak podniósł organ - nie jest w myśl ustawy Prawo pocztowe operatorem wyznaczonym.
Zatem, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, za datę wniesienia zażalenia należy uznać datę jego wpływu do organu, tj. dzień 12 czerwca 2014 r. Z tego względu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie P. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] złożył P. D., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
- - rażące naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności poprzez bezpodstawne pozbawienie prawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...];
- - rażące naruszenie przepisów art. 134 k.p.a. i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia.
W przekonaniu strony zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania administracyjnego, albowiem wbrew zasadzie dewolutywności zostało wydane przez organ II instancji, niewłaściwy do rozstrzygania w przedmiocie uchybienia terminowi do złożenia zażalenia, który to organ różnicując skutki terminowego nadania zażalenia listową przesyłką poleconą za pośrednictwem różnych operatorów publicznych, bezpodstawnie pozbawił skarżącego prawa do drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. W myśl tych przepisów organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy zażalenie jest dopuszczalne, czy nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Zgodnie zaś z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
Zauważyć też trzeba, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza", zawarte w art. 134 k.p.a., oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione po jego upływie. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności.
Z akt postępowania administracyjnego - ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]- wynika bezspornie, iż postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 czerwca 2014 r. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem z dniem 9 czerwca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, w tym właśnie dniu – 9 czerwca 2014 r. - skarżący nadał zażalenie w placówce [...].
Należy wobec tego zwrócić uwagę na treść art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., który stanowi, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W ustawie Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 poz. 1529) operatora pocztowego zdefiniowano jako przedsiębiorcę uprawnionego do świadczenia usług pocztowych w obrocie krajowym i zagranicznym na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 3 pkt 12), zaś operatora wyznaczonego – jako operatora pocztowego zobowiązanego do świadczenia usług powszechnych (art. 3 pkt 13). Stosownie natomiast do treści art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe, obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy pełni [...]S.A. Z powołanych przepisów wynika więc, że w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo pocztowe (a ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.), nadanie pisma wyłącznie za pośrednictwem [...]S.A. jest równoznaczne z wniesieniem go do organu. Nie jest nim zatem złożenie listu w placówce [...].
Z tego względu jako prawidłowe ocenić należy stanowisko przyjęte przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż za datę wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie należy uznać datę jego wpływu do organu. Zażalenie P. D. na postanowienie organu I instancji wpłynęło natomiast do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we [...] w dniu 12 czerwca 2014 r. Tym samym stwierdzić trzeba, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu określonego w art. 141 k.p.a., co obligowało organ do wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy, w razie ustalenia, że zażalenie złożone zostało po terminie, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Rozpoznanie zażalenia pomimo złożenia go z uchybieniem terminu stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), oznaczałoby bowiem weryfikację postanowienia ostatecznego, korzystającego z ochrony trwałości w myśl art. 16 § 1 k.p.a. Jednocześnie zauważyć należy, w związku z zawartym w skardze zarzutem, jakoby organ II instancji nie był właściwy do rozstrzygania w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, że z treści art. 134 k.p.a. wynika jednoznacznie, iż postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu wydaje organ odwoławczy, a postanowienie to jest ostateczne.
Mając powyższe okoliczności na uwadze uznać należy, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.