Uzasadnienie
Po przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2003 r. na wniosek administratora budynku, kontroli w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. nałożył na inwestora A. R. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót, oceniającej ich prawidłowość i zgodność z wiedzą techniczną, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu wykonanych robót na konstrukcję całego obiektu oraz wykonanie próby szczelności instalacji gazowej po zmianie kurka głównego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił postanowienie organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując treść art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. stanowiącego podstawę wydania postanowienia I instancji, stwierdził, iż organ powiatowy nie uzasadnił w żaden sposób konieczności nałożenia obowiązku zawartego w jego postanowieniu, mimo takiego obowiązku wynikającego z przepisu ustawy.
Nadto wątpliwości organu wojewódzkiego budził brak ciągłości postępowania pomiędzy ostatnią czynnością dowodową tj. przeprowadzonymi 4 lipca 2003 r. oględzinami a datą wydania postanowienia PINB. W tym stanie rzeczy zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - wydanie postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wydaje się przedwczesne. Powyższe ustalenia stały się podstawą uchylenia orzeczenia I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skargę sądową na powyższe postanowienie wniósł inwestor domagając się jego uchylenia wraz z postanowieniem poprzedzającym i umorzenia postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącego organ naruszył art. 105 § 1 kpa przez jego niezastosowanie wobec bezprzedmiotowości postępowania, jako że jego przedmiot był tożsamy z przedmiotem postępowania zakończonego dla inwestora mandatem 300 zł a nadto wobec zakończenia robót bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.
Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa przez jego dowolna interpretację, bowiem w niniejszej sprawie w oparciu o materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny i prawny istniała możliwość wydania orzeczenia co do istoty sprawy. Zdaniem skarżącego naruszono też art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego, bowiem nałożenie obowiązku nastąpiło mimo oceny prawidłowości pod względem technicznym i materiałowym wykonanych robót, dokonanej przez inspektora PINB po dokonaniu oględzin, a zatem nie mogły powstać uzasadnione wątpliwości co do wykonanych robót.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Objęte kontrolą postanowienie organu odwoławczego wydane zostało na podstawie art. 138 § 2 kpa, warunkującego wydanie orzeczenia w tym trybie koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy przyjął, że organ stopnia powiatowego nie wskazał na istniejące wątpliwości i w żaden sposób nie uzasadnił konieczności nałożenia przedmiotowego obowiązku, choć obligował go do tego art. 81 c ustawy zasadniczej.
Nadto - co budziło wątpliwości organu II instancji - w sprawie istnieje brak ciągłości postępowania, zważywszy datę oględzin 4 lipca 2003 r. będących podstawą dla postanowienia z dnia [...] lipca 2008 r., i to wymaga wyjaśnienia przez organ I instancji.
W ocenie Sądu z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Brak jest niewątpliwie wyjaśnienia dlaczego organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek administracji budynku dopiero po 5 latach od kontroli i wtedy też wydał postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej i dokonania próby szczelności gazowej. Nie zostało też wyjaśnione jakie wątpliwości budzą wykonane roboty, a opisane w protokole oględzin z dnia 4 lipca 2003 r., jak również jakie są uzasadnione wątpliwości do szczelności instalacji gazowej, skoro robót przy instalacji gazowej w ogóle nie wymienia w/w protokół i takim robotom zaprzecza inwestor. Zgodzić się też należy z argumentem zainteresowanego inwestora, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o oględziny i dokumentację stwierdził, że wykonane roboty nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a poza pismem administracji domu z 23 czerwca 2003 r. nie ma żadnego dokumentu, który wskazywałby iż wykonany remont miał negatywny wpływ na stan budynku, a zatem stanowisko organu powiatowego jest nieuzasadnione.
Te właśnie kwestie słusznie skłoniły organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 2 kpa i wydawania decyzji kasacyjnej, będącej wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, bowiem organ I instancji winien starannie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 7 i 77 kpa, wyjaśnić przyczynę braku ciągłości postępowania między 4 lipca 2003 r. a 2 czerwca 2008 r. i rozważyć w świetle protokołu oględzin i dokonanej na ich podstawie przez inspektora PINB oceny, czy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do wykonanych robót, uzasadniające wymóg stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy.
Wyjaśnić należy skarżącemu, że organ odwoławczy, gdy sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznej części lub w całości, nie może sam przeprowadzić w takim zakresie postępowania, bowiem w ten sposób naruszona byłaby zasada dwuinstancyjności postępowania z art. 15 kpa, warunkująca następnie sądową kontrolę postępowania administracyjnego. I choć art. 136 kpa dopuszcza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym nawet kilku dowodów uzupełniających postępowanie, to jednak tak jak w konkretnym przypadku, nie jest możliwe wyjaśnienie wyżej wskazanych kwestii przez organ odwoławczy w uzupełniającym postępowaniu. Dlatego też, w niniejszej sprawie, za prawidłowe należało uznać zastosowanie przez organ art. 138 § 2 kpa. Decyzja odwoławcza wydana w tym trybie oznacza, iż organ I instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające ponownie i orzekał będzie z uwzględnieniem uwag podniesionych przez organ II instancji co do zasadności zastosowania art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., którego zastosowanie kwestionował sam skarżący.
Nie znajdując podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).