Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. -ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. i A. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, na wniosek H. i A. S., decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] w miejscowości M., gm. O. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Organ podał, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja, Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009r, Nr [...], została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r., Nr [...].
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2002 r.; sygn. akt I SA 843/00 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 633/00 organ wskazał, że w okolicznościach kiedy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie decyzji organu odwoławczego. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest bowiem uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Ponadto nie ma podstawy prawnej do orzekania o zgodności z prawem decyzji pierwszo instancyjnej, jeżeli sprawa została ostatecznie załatwiona decyzją odwoławczą.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem oceny w toku przedmiotowego postępowania nieważnościowego winna być decyzja
Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r., Nr [...], nie zaś utrzymana nią w mocy decyzja organu powiatowego.
Zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach niniejszej sprawy, Wojewoda [...] prawidłowo umorzył omawiane postępowanie nieważnościowe, gdyż w chwili jego wszczęcia nie był organem właściwym do jego prowadzenia. Stosownie bowiem do art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Zgodnie natomiast z art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r. wniosła H. S. dochodząc jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W skardze H. S. podniosła, iż z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego się nie zgadza, organ nie poparł żadnymi argumentami prawnymi swojej tezy, jakoby nie można było wnosić o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Podniosła, iż jedną z podstawowych reguł postępowania administracyjnego jest zasada, że kiedy pismo mylnie skierowano do organu niewłaściwego, to organ niewłaściwy powinien przekazać sprawę do rozpoznania organowi właściwemu..
Skarżąca wskazała, że dąży do ochrony swojej własności, granice jej działki przesunięto w toku postępowania scaleniowego, a następnie zmieniono je w ewidencji gruntów. Stąd wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, gdyż prace budowlane zostały rozpoczęte na jej działce.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem, art. 105 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a..
Sąd podziela stanowisko organu, zawarte w zaskarżonej decyzji zgodnie z którym w okolicznościach, kiedy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie decyzji organu odwoławczego. Nie ma podstawy prawnej do orzekania o zgodności z prawem decyzji pierwszo instancyjnej, jeżeli sprawa została ostatecznie załatwiona decyzją odwoławczą.
W świetle ww. okoliczności Wojewoda [...] nie miał podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, przedmiotem oceny w toku postępowania nieważnościowego winna być decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r, Nr [...], nie zaś utrzymana nią w mocy decyzja organu powiatowego.
Postępowanie niezasadnie wszczęte powinno zostać umorzone.
Orzeczenie, w tym przedmiocie nie może jednak brzmieć tak, jak w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...], gdzie umarzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...].
Prawidłowo zredagowanym orzeczeniem, powinno dojść do umorzenia postępowania w ww. przedmiocie ale z zaznaczeniem, że w postępowaniu przed tym organem, a nie ogólnie w danej sprawie.
Orzeczenie, sprecyzowane jak w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...], zamykało by drogę do kontroli decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], w postępowaniu nieważnościowym przed właściwym organem.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania.
Sąd podkreśla, że w świetle ww. argumentacji i przedmiotu niniejszego postępowania, zarzuty skargi odnoszące się do decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności są bezprzedmiotowe, co zwalnia Sąd od obowiązku ich rozważenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).