Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania G. i W. P., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r., (nr [...]), utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. organ I instancji umorzył postępowanie wznowieniowe zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. (nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004r. (nr [...]), nakazującą rozbiórkę rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, położonego na działce nr ew. [...] w [...], przy ul. B. [...].
W odwołaniu skarżący podnieśli, iż tendencyjnie przyjęto jako podstawę prawną art. 105 § 1 i art. 150 § 1 w związku z art. 148 § 2 kpa, ponieważ artykuły te w swych dalszych zapisach uniemożliwiają umorzenie postępowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił zasady obowiązujące w postępowaniu wznowieniowym i wskazał, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2007r., uzupełnionym w dniu [...] lutego 2008r., G.P. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r., jako przesłankę wznowienia wskazując art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wnioskodawczyni podała, że o ww. decyzji dowiedziała się w dniu [...] grudnia 2007r., podczas przesłuchania jej w charakterze świadka przez organ powiatowy.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r., (nr [...]) organ wojewódzki wznowił postępowanie w tej sprawie, jednak po przeanalizowaniu akt stwierdził, że G.P. o decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r, dowiedziała się już w 2006r., co wynika z pisma organu powiatowego z dnia [...] marca 2006r., informującego skarżących o przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu [...] kwietnia 2006r. Odbiór tego pisma pokwitowała G. P. w dniu [...] marca 2006r. Ponadto, wnioskodawczyni uczestniczyła w ww. wizji lokalnej i podpisała protokół, z którego wynika, że także i w tym dniu powzięła informację o ww. decyzji.
Organ stwierdził, że z zestawienia dat tj. [...] marca 2006r. (data powzięcia informacji o decyzji ostatecznej) i [...] grudnia 2007r. (data wpływu wniosku o wznowienie postępowania) wynika, że miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, nie został dotrzymany, a zatem postępowanie należało umorzyć.
Skargę na tą decyzję złożyli G. i W. P., wnosząc o jej uchylenie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji i zarzucając:
- - nierozpoznanie wniosku co do istoty sprawy, poprzez tendencyjne bezkrytyczne potwierdzanie kreowanych przez organ wojewódzki, sprzecznych z prawdą obiektywną i wywodzenie fałszywych, niezgodnych z rzeczywistością ustaleń faktycznych;
- - pozbawienie możności obrony praw skarżących w myśl art. 10 kpa z uwagi na nienależyte rozpoznanie odwołania oraz nierzetelne prowadzenie sprawy. Dowodem tendencyjnej niesumienności w poprzednich równoległych postępowaniach są przedstawione w załącznikach dokumenty (zał. 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g);
- - nieważność postępowania poprzez odstąpienie od obowiązującej linii orzeczniczej wskazującej, że organ nie powinien umarzać postępowania w jego wstępnej fazie bez rozpoznania meritum wniesionego przez stronę wniosku. Umorzenie kończy możliwość rozstrzygnięcia istoty sprawy;
- - pominięcie argumentacji przedstawionej w licznych odwołaniach skarżących na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego;
- - decyzja PINB nr [...] podtrzymana decyzją [...]WINB nr [...] oraz decyzja PINB nr [...] podtrzymana decyzją MWINB nr [...] funkcjonowały administracyjnie równolegle rażąco uchybiając prawodawstwu.
Skarżący wskazali, że bezpodstawnym jest podnoszenie faktu jednorazowego (w przeszło 9-letniej historii trwania sprawy) odebrania przez skarżącą w imieniu męża przesyłki poleconej. Posiadanie w ręku przedmiotowej korespondencji nie jest bowiem równoznaczne ze świadomym powzięciem wiedzy o jej treści adresowanej tylko i wyłącznie do męża.
Nadto, fakt podpisania protokołu przez G.P. nie mógł tłumaczyć braku jej powiadamiania i pomijania, jako współinwestora i stronę postępowania. W wizji lokalnej G.P. nie występowała jako strona, lecz jako gospodyni swojej posesji. Protokół zaś podpisała kurtuazyjnie za namową przedstawiciela [...]WINB, bez świadomości ewentualnych skutków, nie znając materii sprawy.
W ocenie skarżących, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa, co narusza również art. 7 i 11 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r., którą organ ten umorzył postępowanie wznowieniowe zakończone ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004r. nakazującą skarżącym rozbiórkę rozbudowy ww. budynku gospodarczego.
Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ono zapadło było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 145 § 1 kpa.
Postępowanie to przebiega w dwóch fazach. W pierwszej fazie obowiązkiem organu jest zbadanie, czy wniosek o wznowienie ma oparcie na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa., czy zachowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 kpa oraz, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną w sprawie, w rozumieniu art. 28 kpa.
Zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje, że organ automatycznie wznawia postępowanie, ale obliguje go do zbadania przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa.
Dopiero jeśli na tym etapie postępowania okaże się, że nie istnieją przeszkody do jego wznowienia, organ wznawia je, a postanowienie o wznowieniu daje podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2000r., III SA 2304/99 oraz z dnia 16 maja 1997r., III SA 1549/95).
W związku z powyższym – co do zasady - ustalenia, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla jej rozstrzygnięcia, co wynika wprost z art. 149 § 2 kpa, mogą być efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa.
W praktyce mogą mieć jednak miejsce sytuacje, w których organ dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego, a więc w drugiej jego fazie stwierdzi istnienie jednej z ww. przeszkód do jego prowadzenia i wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W takich okolicznościach organ nie może już wydać decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania wznowieniowego, winien je zatem umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 kpa (por. wyroki: NSA w W-wie z dnia 16.01.2008r., I OSK 1978/06, LEX nr 453469; WSA w Gdańsku, II SA/Gd 18/08, LEX nr 400689 oraz Komentarz do art. 149 i 151 k.p.a., M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II).
Taka sytuacja miał miejsce w niniejszej sprawie, gdyż dopiero po wszczęciu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r postępowania wznowieniowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że G.P. o decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r., dowiedziała się już w 2006r., a nie jak wskazała w dniu [...] grudnia 2007r., to jest podczas przesłuchania jej w charakterze świadka w siedzibie organu powiatowego.
Fakt ten, wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze, wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006r., informującego o przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu [...] kwietnia 2006r., którego odbiór w dniu [...] marca 2006r. pokwitowała G.P. Przyjmując nawet, że skarżąca nie zapoznała się z treścią tego pisma, to niewątpliwie o przedmiotowej decyzji dowiedziała się w trakcie wizji lokalnej tj. w dniu [...] kwietnia 2006r. Z protokołu sporządzonego na tę okoliczność wynika bowiem, że skarżąca uczestniczyła w przeprowadzanych czynnościach kontrolnych oraz podpisała się pod wnioskami.
Powyższe oznacza, że skarżąca najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2006r powzięła wiadomość o ww. decyzji ostatecznej. W protokole powołano się bowiem wprost na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r.
W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Skoro skarżąca w dniu [...] kwietnia 2006r. dowiedziała się o przedmiotowej decyzji, a podanie o wznowienie wniosła w dniu [...] grudnia 2007r., to niewątpliwie uchybiła terminowi wymienionemu w art. 148 § 2 kpa. Ponieważ powyższych ustaleń organ I instancji dokonał dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego, to zasadnie umorzył je w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
Wobec przedstawionej argumentacji zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ przeprowadził postępowanie z zachowaniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Z przedstawionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).