Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.) i art. 104 k.p.a. oraz § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z 2003 r. Nr 33, poz. 270, ze zm.) wszczął z urzędu sprawę, w wyniku której nakazał A. G. usuniecie nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku poprzez orynnowanie go od strony sąsiada, w sposób zapewniający odprowadzenie wód opadowych z połaci dachu na teren własnej działki. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nałożony obowiązek ma zostać wykonany w terminie 1 miesiąca od daty ostateczności decyzji. Organ powołał się na wyniki kontroli z dnia [...] lipca 2006 r., w toku której ustalono, że na budynku gospodarczym kuchni letniej zostało zmienione pokrycie dachowe na blachę trapezową oraz że budynek nie jest orynnowany.
Organ ustalił też, że roboty budowlane zostały zrealizowane, na podstawie dokonanego w dniu [...] kwietnia 2006 r. zgłoszenia. W treści zawiadomienia znajdującego się w aktach sprawy określono termin rozpoczęcia robót - po dniu [...] maja 2006 r. Wobec wykonania robót w powyższym terminie na podstawie zgłoszenia, w ocenie organu, wykonano je legalnie, brak orynnowania narusza jednak dyspozycję § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. D., która już wcześniej informowała PINB o wykonywaniu robót, podnosząc że pokrycie dachu narusza istniejące granice między działkami, a nadto, że w październiku biegły geodeta ma ustalić przebieg granicy prawnej.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji w zakresie stanu faktycznego jak i prawnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że faktu własności na etapie postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego nie bada się, a roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone na drodze postępowania cywilnego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła K. D., podnosząc, że sporny dach jest dwuspadowy i wchodzi na jej działkę 50 cm, na skutek czego wody opadowe zalewają jej działkę, po orynnowaniu naruszenie jej własności jeszcze się powiększy, w efekcie czego nie będzie w stanie nic zbudować w granicy. Skarżąca domaga się aby dach był jednospadowy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Podczas rozprawy w dniu 14 lutego 2008 r. skarżąca oświadczyła, że granica przebiega na linii ściany budynku, sąsiad wykonał nie tylko wymianę poszycia, ale również konstrukcji wysuwając okap około 40 cm poza granicę, dalej niż było to poprzednio.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że postępowanie zostało wszczęte w efekcie ustaleń dokonanych podczas kontroli w dniu [...] lipca 2006 r., przeprowadzonej na skutek zawiadomienia K. D. z dnia [...] czerwca 2006 r. W zawiadomieniu skarżąca wskazała, że A. G. wymienił dachy na dwóch budynkach gospodarczych. W jednym wymienił konstrukcję dachową (budynek ten nie jest przedmiotem niniejszej sprawy), a w drugim, jak wynika z zawiadomienia, "wypuścił więcej pokrycia dachowego niż było poprzednio". Po otrzymaniu zawiadomienia, organ podjął czynności wyjaśniające dokonując kontroli obiektów. W protokole z kontroli inwestor złożył oświadczenie, że zgłosił wymianę pokrycia dachowego na kuchni letniej i do robót przystąpił po [...] maja 2006 r. Jak podał organ wpływ zgłoszenia nastąpił w dniu [...] kwietnia 2006 r. (chociaż nosi ono datę [...] kwietnia). Zestawienie ww. dat z oświadczeniem inwestora wskazuje, że po pierwsze w samym zgłoszeniu podano termin wykonania robót krótszy od określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, po drugie taką datę wykonania (jako najwcześniejszą) podał inwestor.
Składając zgłoszenie, inwestor ma obowiązek dopełnienia warunków formalnych określonych w prawie, a jego zamiar, nieobjęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, musi pozostawać w zgodzie z przepisami prawa oraz planem zagospodarowania przestrzennego, o ile taki obowiązuje na terenie objętym zgłoszeniem. Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do siedziby właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu, w trzech przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym samym terminie i trybie może wydać też decyzję nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót objętych zgłoszeniem, jeżeli zachodzą warunki określone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Organy I i II instancji nie dopatrzyły się błędów w zgłoszeniu mimo, że planowano rozpoczęcie robót czternastego dnia od dokonania zgłoszenia. Druk wniosku zgłoszenia w pkt 4 dotyczącym terminu zawiera informację, że termin rozpoczęcia robót "wynosi co najmniej 30 dni po dacie zgłoszenia w Starostwie".
Wymienione okoliczności powinny przede wszystkim stać się przedmiotem wyjaśnień organu nadzoru budowlanego jako nieodpowiadające prawu. Ustalenie daty rozpoczęcia robót miało istotne znaczenie, gdyż pozwalało stwierdzić czy roboty zostały wykonane na podstawie zgłoszenia po upływie 30 dni od jego dokonania, czy też doszło w tym zakresie do naruszenia prawa. Samo bowiem zgłoszenie wykonania robót w terminie krótszym, niż to przewiduje przepis, chociaż prawo narusza, to nie przesądza jeszcze czy w skutku wadliwego zgłoszenia doszło do naruszenia prawa przy wykonaniu zgłoszonych robót. W takim jednak przypadku zadaniem organu nadzoru budowlanego jest wyjaśnienie okoliczności sprawy w kierunku ewentualnej samowoli. Z zawiadomienia, które dało początek sprawie wynikało bowiem, że mógł zostać przekroczony zakres robót objętych zgłoszeniem.
Niezależnie od powyższego za naruszenie prawa uznać trzeba to, że organ przyjął jako materialną podstawę rozstrzygnięcia art. 66 Prawa budowlanego, który może mieć zastosowanie w sprawach dotyczących użytkowania budynku wybudowanego legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę lub właściwego zgłoszenia. W okolicznościach kontrolowanej przez Sąd sprawy przepis ten nie miał zastosowania, z tego powodu, iż postępowanie dotyczyło nieprawidłowości robót wykonywanych na podstawie zgłoszenia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę wskazane przez Sąd uchybienia, ustalając przede wszystkim zakres i czas wykonanych robót oraz podejmując dalsze czynności w zależności od dokonanych ustaleń.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygniecie w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ww. ustawy.