Uzasadnienie
W dniu 21 grudnia 2015r. do Sądu wpłynął na obecnie obowiązującym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 1257) wniosek W. S. i Z. S. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku przedstawili swoją sytuację rodzinną, życiową i majątkową.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżących i ich zdolności płatniczych należy stwierdzić, że wnioskodawcy wykazali, iż nie są w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z formularza wniosku wnioskodawca wynika, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania jest dochód przez nich uzyskiwany z tytułu emerytur w wysokości 3625, 35 złotych netto miesięcznie. Podali, że są współwłaścicielami mieszkania o pow. 90 m² w starym budynku z 1970r., które wymaga remontu oraz działki rekreacyjnej. Oświadczyli, że oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych nie posiadają. Mają stary samochód z 1990r., aktualnie bez przeglądu technicznego, wymagający remontu na który ich nie stać.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy zaznaczyli, że są osobami starszymi, schorowanymi, wnioskodawca (l. 85), wnioskodawczyni (l. 84). Podkreślono, że wnioskodawczyni ma orzeczoną I grupę inwalidztwa i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji, ma problemy z poruszaniem co wiąże się z zakupem wózka inwalidzkiego. Podali, że znaczną część uzyskiwanych dochodów przeznaczają na leczenie siebie i zakup lekarstw. Oświadczyli, że wydatki związane z leczeniem wnioskodawczyni, zakupem lekarstw, zabiegami wynoszą około 1. 200,00 złotych miesięcznie. Natomiast koszty związane z leczeniem wnioskodawcy i zakupem lekarstw to wydatek w wysokości około 800,00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawcy wyszczególnili, że ponoszą miesięcznie następujące wydatki tj. tj. opłatę ze energię elektryczną w wysokości 202,24 złotych, opłatę za gaz 343,92 złotych, opłatę za wodę 279,29 złotych za pół roku tj. 46,55 złotych miesięcznie, podatki 43,00 złotych, dzierżawa garażu 73,95 złotych miesięcznie, opłatę za telefon 49,00 złotych, opłatę za telefon komórkowy ok.100 złotych, ubezpieczenie mieszkania (286,03 rocznie) 23,83 złotych miesięcznie, ubezpieczenie na życie 55,26 złotych, spłata należności sądowych 200 złotych, 136,88 złotych spłaty lodówki zakupionej na raty.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżących z punktu widzenia możliwości ponoszenia przez wnioskodawców kosztów sądowych porównano wysokość miesięcznych dochodów z kwotami wskazanymi przez stronę koniecznych wydatków i stwierdzono, iż wnioskodawcy nie są w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza ich rzeczywiste możliwości finansowe.
W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie adwokata. Uznano, że rozstrzygnięcie takie zabezpiecza wnioskodawcom prawo do Sądu, a jednocześnie nie skutkuje przerzuceniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie.
Stwierdzono, że przy wysokości miesięcznie uzyskiwanego stałego dochodu mimo ponoszonych wydatków na leki i leczenie będą w stanie ponieść ewentualnie pozostałe koszty postępowania sądowego. Z tego też względu w tym zakresie wniosek oddalono.
Nadto zauważyć należy, iż w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 511/15 wnioskodawcy wskazali, że uzyskują miesięczny dochód w wysokości 3825,15 złotych netto, natomiast w niniejszej sprawie niższy dochód w wysokości 3625,35 złotych netto miesięcznie. Z wniosku natomiast nie wynika, aby uzyskiwany przez nich dochód uległ zmianie. Powyższe nie wpływa jednak na podjęte rozstrzygnięcie.
Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawcy mając stały dochód miesięczny powinni partycypować w kosztach sądowych. Oceniono, że będą w stanie samodzielnie ponieść pozostałe koszty postępowania, bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Dodać należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe, takie jak wpis od skargi kasacyjnej, czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku czy wpis od ewentualnego zażalenia lub inne, które mogą się w sprawie pojawić bądź też nie wystąpić w ogóle, co też zależy od działań i wniosków samych wnioskodawców.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.