Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2007. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. P., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie; czy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą (gospodarstwo szkółkarskie), jeśli tak czy uzyskuje z tego tytułu dochody, należy podać ich wysokość oraz czy zatrudnia osoby, jeśli tak podać ile osób, jakie osoby pozostają z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, czy w domu mieszkalnym zamieszkuje wyłącznie z żoną, czy też z innymi członkami rodziny, kto jest prawnym opiekunem wnuczki i w jakiej wysokości ponosi miesięcznie koszty na jej utrzymanie, czy wnioskodawca uzyskuje dodatkowe dochody np. z tytuły najmu lokali, jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu mieszkalnego oraz samochodu należy podać ich wysokość.
Jednocześnie wezwano do nadesłania wyciągów bądź wykazów z posiadanego konta lub kont bankowych wnioskodawcy oraz małżonki z trzech ostatnich miesięcy.
W niniejszej sprawie, zważono co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Z przedstawionych danych przez wnioskodawcę zarówno w formularzu jak i w piśmie wyjaśniającym nie wynika aby należał on do ludzi rzeczywiście ubogich, których środki są bardzo ograniczone.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymują się z dochodów wysokości 1.326,00 złotych netto miesięcznie. Kwota ta uzyskiwana jest przez małżonkę wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę. Skarżący zakreślił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nimi na wychowaniu wnuczka.
Wnioskodawca w formularzu wniosku oświadczył, że zajmuje się produkcją rolną na własne potrzeby. Wskazał, że jego dochód wynosi 0,00 złotych. Na potwierdzenie powyższego załączył do wniosku zaświadczenie z urzędu skarbowego.
Wnioskodawca zakreślił, że posiada starą oficynę mieszkalną o pow. 50 m ², nieruchomość rolną o pow. 1,97 ha oraz dom mieszkalny w budowie. Ponadto skarżący podał, że jest właścicielem samochodu dostawczego używanego do produkcji rolnej.
W uzasadnieniu wniosku strona wnioskująca o zwolnienie od kosztów wskazała, że spłaca raty kredytu w wysokości 320 złotych, a żona 350,00 złotych zaciągnięty na działalność rolną.
Z nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca zajmuje się produkcją krzewów ozdobnych iglastych. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na fakt że prowadzi ją od niedawna tj. od jesieni 2004r. produkcja nie jest dochodowa. Wyjaśnił, że cykl wyhodowania sadzonki od jej posadzenia w pierwszą doniczkę do uzyskania krzewu nadającego się do handlu mija zazwyczaj 5-7 lat. Zaznaczył, że przez ten okres musi stale inwestować w doniczki, nawozy, opryski itp.
Wnioskodawca podkreślił również, że nie zatrudnia na stałe żadnych pracowników.
Z informacji podanych przez wnioskodawcę wynika, że prawnym opiekunem 6-cio letniej wnuczki jest córka wnioskodawcy, natomiast wnioskodawca wraz z małżonką pomagają w jej utrzymywaniu.
Skarżący nie wyjaśnił, czy córka i wnuczka pozostają z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz czy córka jest osobą bezrobotną czy też osobą pracującą. Wnioskodawca nie wyszczególnił dokładnie jakie ponosi stałe wydatki miesięczne (opłaty, media, telefon, podatek, utrzymanie samochodu) oraz jaką kwotę przeznacza na pomoc finansową dla wnuczki.
Wnioskodawca w sposób ogólnikowy wskazał, że opłata mieszkania -media, podatki, wyżywienie wynoszą średnio 500,00 złotych oraz rata kredytu ok. 300,00 złotych. Wnioskodawca podając dane dotyczące jego wydatków nie przedstawił w sposób jasny czy spłaca jeden kredyt w wysokości 320,00 złotych czy też również drugi w wysokości 350,00 złotych.
Brak podania dokładnych wydatków jakie ponosi wnioskodawca uniemożliwia obiektywną ocenę jego zdolności płatniczych.
Analizując powyższe dane stwierdzono, iż mało przekonywujący jest fakt, że wnioskodawca prowadząc produkcję krzewów ozdobnych iglastych, nie uzyskuje żadnego dochodu i wszystkie wydatki pokrywa wyłącznie z dochodu uzyskiwanego przez żonę.
Zaznaczyć bowiem należy, iż prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością posiadania środków finansowych (np. na zakup ziemi, doniczek, oprysków, kory itp.). Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jako producent krzewów ozdobnych ma stałe wyjazdy do klientów, targi co zapewne także wiąże się z kosztami np. dojazdu. Skarżący nie wskazał jednak jakie ponosi koszty związane z prowadzeniem tej działalności i skąd posiada na to środki.
Dodatkowo wskazać należy, że z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca jest inwestorem budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 228,60 m². Fakt ten również nie wskazuje na trudną sytuację materialną wnioskodawcy.
W świetle powyższych rozważań stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.