Uzasadnienie
VII SA/WA 2109/09
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009r. Minister Infrastruktury, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca i960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z fióżn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku adwokata A. M., pełnomocnika I. i W. P., o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].06.2009r, znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia [...].02.2007r, znak: [...], oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Starosty C. z dnia [...].12.2006r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie spowodowania uznania, jako właściwego i wiążącego, postanowienia Starosty C. z dnia [...].02.2005r. o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] przy ul. P. w C..
W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że pismem z dnia 2.09.2008r. I. i W. P. reprezentowani przez adwokata A. M., wnieśli do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2007r., znak: [...] wskazując jako podstawę art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kpa.
Wnioskodawcy podnieśli w swoim wniosku, że Starosta C., po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta C., postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. P.w C.. W wyniku ponownego wniosku Burmistrza Starosta w dniu 30 marca 2006 r. wydał jednak zaświadczenie, iż pomieszczenie nr [...] znajdujące się w powyższym budynku wraz z pomieszczeniem przynależnym - piwnicą, stanowią samodzielny lokal mieszkalny.
Wydaniu zaświadczenia o takiej treści sprzeciwili się skarżący I. i W. P., współwłaściciele lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, którzy uważają, że lokal nr [...] stanowić powinien integralną część lokalu nr [...], żądając "spowodowania uznania, jako właściwego i wiążącego, postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r.".
Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. po rozpatrzeniu tego żądania umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, zaś Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]02.2007 r. utrzymał decyzję Starosty w mocy.
Wyrokiem z dnia 17.10.2007r. sygn. akt II SA/Bd 383/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę I. P. i W. P.o na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].02.2007r. stwierdzając w
VII SA/WA 2109/09 uzasadnieniu, że rozstrzygnięcia zawarte w sentencjach skarżonych decyzji odpowiadają prawu.
Zdaniem wnioskodawców Zarówno decyzja Starosty C., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności wyniku niezastosowania przepisu art 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), który definiuje pojęcie "samodzielnego lokalu mieszkalnego". Ponadto, decyzje naruszają też przepis art. 156 § 1 pkt 3), gdyż wydano decyzję (zaświadczenie Starosty) w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją (wcześniejsze zaświadczenie Starosty odmawiające ustalenia samodzielności lokalu nr [...]).
Minister Infrastruktury odmawiając stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2007r., znak: [...], oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Starosty C. z dnia [...].12.2006r., znak: [...] wskazał, że wszczęte przed Ministrem Infrastruktury postępowanie z wniosku I. P. i W. P., o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...]02.2007r. dotyczy rozstrzygnięcia, które było już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe,
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowo administracyjnym związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, o jakim mowa w art. 170 ww ustawy, dotyczy każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. A moc wiążąca rozstrzygnięcia jest związana z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2007.02.07, sygn. akt: I SA/Wa 2027/06).
W uzasadnieniu do decyzji ponownie rozpatrującej wniosek stron Minister Infrastruktury orzecznictwo Naczelnego i Wojewódzki Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 11.05.2009r. sygn. akt I OSK 700/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia VII SA/WA 2109/09 15.05.2008r. sygn. akt VII SA/Wa 1877/2007 publ. Lex Polonica 1963043) przyjmujące, że po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd - niezwiązany granicami skargi - z urzędu powinien ustalić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 Kpa.
W skardze skierowanej do Sądu I. i W. P.wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury, podnieśli, że podobnie ja we wniosku, że decyzja Wojewody [...] zostały podjęta z rażącym naruszeniem prawa, w wyniku niezastosowania przepisu art 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Ponadto, decyzja narusza też przepis art. 156 § 1 pkt 3, gdyż wydana została w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Infrastruktury z dnia[...] czerwca 2009r. nie naruszają prawa.
Sąd podziela zdanie organu orzekającego w trybie nadzoru, iż organ ten orzekając w przedmiotowej sprawie związany były oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 383/07.
Wymienionym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalił skargę I. i W. P. na badaną w postępowaniu nieważnościowym
VII SA/WA 2109/09 decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania za wiążące zaświadczenia o samodzielności lokalu co oznacza, iż decyzja ta była prawidłowa, wydana została zgodnie z prawem i nie zawierała cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) ocena prawna i ewentualne wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Trafnie zauważa Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wyrok oddalający skargę zamyka więc organom administracji państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi. W niniejszej sprawie nie zaistniały jednakże żadne nowe okoliczności wyłączające ocenę prawną sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w wyroku z dnia 11.05.2009r. sygn. akt I OSK 700/08, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej po wyroku sądu administracyjnego oddalającym skargę. Stanowisko to koresponduje z wprowadzoną przez ustawodawcę do ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucją prawomocności orzeczeń. Zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej po weryfikacji tej decyzji przez sąd administracyjny wiąże się z prawomocnością i mocą wiążącą orzeczenia oraz powagą rzeczy osądzonej. Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą i tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści.
Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, gdyż sąd administracyjny z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji wymienione w art. 156 §1 Kpa (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wymaga podkreślenia, że żadna z okoliczności wymienionych w art.156 §1 pkt 1-7 Kpa
VII SA/WA 2109/09 nie ulega zmianie wraz z upływem czasu. Jeżeli więc nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydawania kwestionowanej decyzji, to nie powstaną one po jej wydaniu, a zatem wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu sądowym. Argumentacja zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprowadza się do twierdzenia, iż organ administracji w postępowaniu nadzorczym nie jest związany wyrokiem sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko pełnomocnika nie znajduje oparcia w obecnie obowiązujących przepisach jak i orzecznictwie sądów administracyjnych.
Należy wskazać, iż prawomocny wyrok sądu oddalający skargę ma powagę rzeczy osądzonej w odniesieniu do uznania zaskarżonej decyzji za akt legalny, a zatem niedotknięty żadną z wad opisanych w art. 156 Kpa (art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to ustalenie prawomocności zaskarżonej decyzji, co stanowi dla organu administracyjnego negatywną przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie kontroli legalności takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 11.05.2009r., sygn. akt I OSK 700/08, a także wyroki WSA w Warszawie: z dnia 1.09.2005r, sygn. akt 618/05; z dnia 9.11.2006r., sygn. akt II SA/Wa 1162/06, LEX nr 328773; z dnia 12.05.2009r., sygn. akt II SA/Wa 83/09).
Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 ww. ustawy, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych -sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.).
Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, iż oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd - oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem - są zaś w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt: IV SA 1849/03, LEX nr 164517).
Mając powyższe na względzie stwierdzić więc trzeba, iż w przedmiotowej sprawie Minister Infrastruktury, działający w nadzwyczajnym trybie, zasadnie odmówił
VII SA/WA 2109/09 stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r nr [...], której nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.