Uzasadnienie
VII SA / Wa 212/08
Decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił P. W. przyznania indywidualnej refundacji kosztów leczenia protetycznego ponadstandardowego.
W uzasadnieniu podał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie finansuje kosztów leczenia protetycznego, które nie jest zakwalifikowane jako świadczenie gwarantowane i podlega w całości opłaceniu przez ubezpieczonego.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył P. W. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie refundacji kosztów leczenia w drodze wyjątku z uwagi na indywidualną trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa stwierdził, że odwołanie P. W. od decyzji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o świadczeniach.
Organ wskazał, iż z akt postępowania wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] października 2007r., zaś odwołanie zostało wniesione w dniu [...] października 2007r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
P. W. w swej skardze zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji I instancji.
Skarżący wyjaśnił, że odwołanie złożył w Kancelarii [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2007r. z uchybieniem jednego dnia, ponieważ dzień wcześniej spóźnił się i placówka była już zamknięta.
W ocenie P. W. uchybienie terminu nastąpiło z powodu jego ciężkiej choroby a nie zaniedbań czy lekceważenia.
Nadto skarżący wskazał, że w terminie przysługującym do wniesienia odwołania wraz z rodzicami załatwiał szereg spraw związanych z jego chorobą m. in. pobyt w szpitalu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie nastąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ocena przez Sąd legalności zaskarżonego postanowienia, tj. postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że kwestie podnoszone przez P. W. w skardze dotyczące decyzji organu I instancji nie podlegają ocenie Sądu.
Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997r., sygn. akt: I SA/Gd 1482/96, Nr LEX 29004).
Rozpoznanie merytoryczne odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony oznaczałoby, iż organ podjął działania bez podstawy prawnej, a wydane przez niego rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Zgodnie z treścią art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach odwołanie od decyzji z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Niedotrzymanie zawitego terminu wynikającego z treści w/w przepisu powoduje ujemne skutki procesowe, w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Szczecinie z dnia 23 maja 1995r., sygn. akt: SA/Sz 274/95, Nr LEX 26915). Organy administracji nie posiadają uprawnień do przedłużenia terminów ustawowych. Bezskuteczność czynności procesowej prowadzić może do zamknięcia drogi postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy zobowiązany jest każdorazowo w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie.
Nie wniesienie odwołania w terminie przewidzianym w art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach powoduje, że decyzja staje się ostateczna ze wszystkimi skutkami z tego wynikającymi.
Z akt postępowania wynika, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007r. odmawiająca przyznania indywidualnej refundacji kosztów leczenia protetycznego ponadstandardowego została doręczona skarżącemu P. W. w dniu [...] października 2007r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji, znajdującego się w aktach administracyjnych). Od tego dnia, zgodnie z zasadą określoną w art. 57 § 1 kpa, biegł dla strony postępowania termin do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu [...] października 2007r.
W sposób prawidłowy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ocenił, iż odwołanie P. W. od decyzji organu I instancji złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu bowiem jak wynika z prezentaty znajdującej się na jego pierwszej stronie zostało ono wniesione w dniu [...] października 2007. w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (czemu zresztą skarżący nie zaprzecza).
Na marginesie Sąd pragnie wyjaśnić, że nie posiada kompetencji do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W gestii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest kontrola zgodności z prawem (w niniejszej sprawie) zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Powyższy wniosek powinien zostać zawarty w odwołaniu od decyzji organu
I instancji i wówczas podlegałby rozpatrzeniu przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.