Uzasadnienie
Prezydent [...]postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. ([...]), na podstawie art. 123 i 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., wstrzymał na wniosek F. O. wykonanie decyzji własnej z dnia [...] lipca 2006r. (nr [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb na działkach nr [...] i [...], (obecnie nr [...],[...],[...] i [...]) przy ul. [...] w [...].
Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. wznowił - na wniosek F. O. - postępowanie zakończone ww. decyzją w związku z pismem z dnia 15 maja 2009r. Policji [...] informującym, że w postępowaniu przygotowawczym została wydana opinia biegłego z zakresu pisma ręcznego, z której bezspornie wynika, że podpis pod oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr [...] stanowiącej własność wnioskodawczyni nie został przez nią nakreślony. Okoliczności te wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia ww. decyzji we wznowionym postępowaniu, co uzasadniało wstrzymanie jej wykonania.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.- po rozpatrzeniu zażalenia I. P. -utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ podzielił stanowisko organu I instancji i dodał, że na tym etapie postępowania nie bada zasadności wznowienia postępowania ani rzeczywistego zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa i ich wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zostały określone w art. 152 k.p.a. i są uzależnione od prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, na co wskazywać mają okoliczności sprawy. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że do jego zastosowania wystarczy tylko wskazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa.
Skargę na ww. postanowienie złożyła I. P., wnosząc o uchylenie obu wydanych postanowień oraz postanowienia z dnia [...] maja 2009r. nr [...] i zarzucając:
* rażącą obrazę art. 152 k.p.a. poprzez wstrzymanie wykonania ww. decyzji oraz wszczęcie postępowania wznowieniowego na żądanie osób nie posiadających przymiotu strony i z naruszeniem terminu, o którym mowa art. 148 § 1 k.p.a.;
* istotne naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 147 k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie istnienia prawdopodobieństwa uchylenia ww. decyzji, pomimo braku podstaw do wznowienia postępowania na wniosek;
* naruszenie art. 182 k.p.a. i nast., art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w zw. art. 5 § 1 k.p.a. oraz art. 156 k.p.a. a contrario poprzez przyjęcie, na podstawie notatki Policji Warszawa - Wawer, iż decyzję z dnia 31 lipca 2008r. wydano w wyniku przestępstwa lub w oparciu o podrobione dokumenty;
* rażącą obrazę prawa procesowego, poprzez niezastosowanie art. 148 § 1 k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. pomimo, iż wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek osób nie mających statusu strony, złożony po terminie wymienionym w art. 148 § 1 k.p.a.
* o stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów I i II instancji w znaczeniu art. 417 kc.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji wydano z naruszeniem art. 152 kpa.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009r., którym organ ten wstrzymał - w postępowaniu wznowionym na wniosek F. O. - wykonanie decyzji własnej z dnia [...] lipca 2006r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb na działkach nr [...] i [...], (obecnie nr [...],[...],[...] i [...]) przy ul. [...] w [...].
Podstawę prawną działania organów stanowił art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Wskazania wymaga, że w orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, iż w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, to jest gdy istnieje przekonanie o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia (art. 146 § 1 k.p.a.), organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Podkreśla się przy tym, że organ nie jest uprawniony do badania merytorycznej zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania, jak i ewentualnej konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Nie mogą zatem podlegać ocenie organu zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, które podlegają badaniu dopiero w trakcie merytorycznego postępowania rozpoznawczego. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ jest wstępnie przekonany, że dojdzie do uchylenia decyzji.
Należy zgodzić się z wyżej przedstawionym stanowiskiem co do zasady. Jednak w zależności od okoliczności faktycznych danej sprawy prawdopodobieństwo to winno być oceniane również w zakresie przesłanek niezbędnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek danego podmiotu. Nie będzie bowiem podstaw do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji, w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a., jeśli ze wstępnej analizy akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot nieposiadający przymiotu strony bądź strona, która uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia takiego wniosku, czy też nawet po wezwaniu organu nie wskazała podstaw wznowienia. Negatywna ocena w zakresie prawdopodobieństwa wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek oznacza jednocześnie brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 152 § 1 kpa.
Zdaniem Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Uszło bowiem uwadze organów, że już ze wstępnej oceny akt administracyjnych wynika, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2006r. (nr [...]) została F.O. doręczona w dniu 1 sierpnia 2006r. natomiast wniosek o wznowienie został złożony do organu w dniu 31 marca 2009r. zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Taka "okoliczność sprawy" nie tylko nie czyni prawdopodobnym, że ww. decyzja będzie uchylona we wznowionym postępowaniu, ale pozwala na wstępną ocenę, że postępowanie to zostało wznowione z naruszeniem art. 148 § 2 kpa, skoro w podstawie wniosku wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. okoliczność, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że powyższe ustalenia nie przesądzają o tym, czy w istocie wszczęcie postępowania będzie uznane za wadliwie, gdyż - jak to już wyżej wyjaśniono - oceny tej będzie można dokonać w postępowaniu dotyczącym badania merytorycznej zgodności z prawem ww. decyzji.
W związku z powyższym Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu organów obu instancji. Rzeczą organów będzie zatem ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów li II instancji w znaczeniu art. 417 kc wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w zakresie określonym w art. 3 ww. ustawy. Rozstrzygnięcia ww. kwestii skarżąca może domagać się przed sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.