Uzasadnienie
Skarżący D. G. - pismem z dnia 5 kwietnia 2012r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2012r. znak: [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].01.2011r. znak: [...] i jednocześnie nakazano D. G. rozbiórkę budynku konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 7,87 m x 5,37 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 5,36 m x 2,50 m i powierzchni zabudowy 55,66 m2 zlokalizowanego na działce nr [...]położonej w miejscowości [...].
Wniosek ten został złożony w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. D. G. wniósł o rozpatrzenie dowodów istniejących w dniu wydania ww. decyzji nieznanych organowi wydającemu decyzję, które załączył do wniosku tj.: - projektu budowlanego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości [...]; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania eruchomością na cele budowlane; - prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy; raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "[...]".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].04.2012r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania, a po uchyleniu tego postanowienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w wyniku złożonego przez pełnomocnika strony zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r., na podstawie art. 147 i 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2012r.
Postanowienie to nie zostało doręczone pełnomocnikowi strony.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013r, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...].02.2012r. nakazującej D. G. rozbiórke budynku konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 7,87 m x 5,37 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 5,36 m x 2,50 m i powierzchni zabudowy 55,66 m zlokalizowanego nr [...] położonej w miejscowości [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umożliwił D. G. legalizację przedmiotowego budynku, nakładając postanowieniem z dnia [...].12.2009r. znak: [...], w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, obowiązek przedstawienia w terminie do 31.12.2010r.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z uwagi na nieprzedłożenie przez zobowiązanego wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nakazał D. G. rozbiórkę obiektu budowlanego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym [...] WINB podtrzymał nakaz rozbiórki.
D. G. wnosząc o rozpatrzenie nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2012r. nieznanych organowi wydającemu decyzję załączył do wniosku:
projekt budowlany budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...]położonej w miejscowości [...] - opatrzony datą "marzec 2012r.", kopię decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...]z dnia [...].05.2006r. znak: [...] ustalająca warunki zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego przewidzianego do realizacji w miejscowości [...] - Gmina [...] na działce nr [...] oraz [...] pn. "Budowa budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, studni wierconej oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne (działka nr [...]) oraz budowa zjazdu - (na drogę na działkę Nr [...]),
- - kopię decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].07.2008r. o przeniesieniu decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].05.2006r. o ustaleniu warunków zabudowy
- - kopię oświadczenia Gminy [...] z dnia [...].03.2012r. znak: [...], że działka Nr [...] położona w miejscowości [...] posiada połączenie z drogą publiczną wojewódzką poprzez drogi gminne wewnętrzne Nr [...] (istniejący zjazd), [...] zgodnie z przepisami o drogach publicznych;
- - opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Nr [...] z dnia [...].04.2012r.,
- - kopię oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
- - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "[...]" - opatrzony datą "[...] luty 2012r.".
Ponadto Pan D. G. do wniosku o wznowienie załączył także:
wniosek z dnia 5 kwietnia 2012r. o korektę zakresu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane, kierowany do Wójta Gminy [...] z pieczątką potwierdzającą złożenie tego wniosku w dniu 05.04.2012r. w Urzędzie Gminy [...] oraz opracowanie sporządzone przez Instytut Ochrony Przyrody [...] 2011 "Waloryzacja terenów nieleśnych gminy [...] ze względu na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "[...]" - synteza przeprowadzonych prac".
Rozpatrując zasadność argumentów wskazanych przez wnioskodawcę organ stwierdził, że część wskazywany przez wnioskodawcę dowodów powstała już po wydaniu decyzji organu a decyzje o warunkach zabudowy były znane organowi.
Oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sporządzone i podpisane przez D. G.: mimo, że istniały w momencie wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną to nie są – w świetle treści art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - nowym dowodem mogącym stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Przedłożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowił obowiązek wynikający z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].12.2009r., który nie został przez wnioskodawcę wykonany.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "[...]" - opatrzony datą "20 luty 2012r." nie ma związku z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2012r. znak: [...], zatem nie daje podstawy do wznowienia postępowania.
W związku z powyższym, oceniając wniosek D. G. co do przyczyn wznowienia postępowania organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniały istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję mogące - w świetle treści art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego - stanowić podstawę do wznowienia postępowania i powtórnego rozstrzygania sprawy. A tym samym nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2012r. znak: [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik D. G. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. art. 7 i 77 kpa, poprzez wadliwe ustalenie dat powstania dowodów, w oparciu o które D. G. wniósł o wznowienie postępowania oraz istotności tych dowodów i ich wpływu na treść ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego r. znak [...], naruszenie art. 10 § 1 kpa i art. 40 § 2 kpa, poprzez pominięcie pełnomocnika strony D. G. przy doręczeniu pism wydanych przez organ I Instancji - postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] I 2013 r. i zaskarżonej decyzji, przez co stronie nie została zapewniona możliwość czynnego udziału w sprawie oraz zachodzą podstawy do uchylenia niniejszej decyzji z powodu wady procedowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa,
Zdaniem odwołującego się, wadliwie zostały ustalone daty powstania poszczególnych dowodów, w oparciu o które D. G. wniósł o wznowienie postępowania. Organ wadliwie ustalił "istotność" tych dowodów oraz ich wpływu na treść ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...].
Ponadto pełnomocnik strony wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w toku postępowania wywołanego złożeniem wniosku o wznowienie przez D. G., pomimo ustanowienia w dniu 9 maja 2012 r. pełnomocnika i zgłoszenia się przez niego w niniejszym postępowaniu - złożenie pełnomocnictwa przy zażaleniu z dnia 14 maja 2012 r.
Organ administracji publicznej I Instancji po wydaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...], nie doręczył pełnomocnikowi ustanowionemu przez D. G., wbrew treści art. 40 § 2 kpa, żadnego pisma, mimo wydania w dniu [...] stycznia 2013 r. postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] I 2013 r. i wydania zaskarżonej niniejszym odwołaniem decyzji.
Przez takie działanie organu administracji I Instancji, zdaniem odwołującego się, został on pozbawiony możliwości czynnego udziału w niniejszym postępowaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2013r. utrzymał w mocy decyzję [...] WINB stwierdzając w uzasadnieniu, że przedstawione przez D. G. okoliczności nie mogą skutkować uchyleniem decyzji [...] WINB z dnia [...].02.2012 r. znak: [...] w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. W sprawie brak jest bowiem podstaw do uchylenia w/w decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, ze w rozpatrywanym odwołaniu Skarżący zarzuca organowi wojewódzkiemu wadliwe ustalenie dat poszczególnych dowodów, w oparciu o które wnoszono o wznowienie postępowania. Przedłożony projekt składa się z kilku części, opatrzonych różnymi datami. Część dotycząca projektu budowlanego budynku gospodarczego wraz z opinią techniczną powstała przed wydaniem ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...].02.2012 r., znak: [...] (- opatrzona została datą grudzień 2011 r.). Jeśliby nawet przyjąć istnienie części przedmiotowego projektu budowlanego w dacie orzekania, nie zmienia to jednak faktu, że inwestor nie wywiązał się z obowiązków nałożonych postanowieniem PINB w [...] z dnia [...].12.2009 r., znak: [...] - nie przedstawił wymaganych dokumentów. Powyższe postanowienie wydane zostało na postawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994
Wobec powyższego organ stwierdził, że zarzut Skarżącego dotyczący istnienia projektu budowlanego w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].02.2012 r. pozostaje bez znaczenia w sprawie, ponieważ zastosowany przepis wyraźnie wskazuje, że obowiązkiem inwestora jest przestawienie określonych dokumentów, a nie ich posiadanie czy wiedza o ich istnieniu. Tym samym dowód w postaci projektu budowlanego nie jest istotny dla sprawy, albowiem nie został przedstawiony na etapie postępowania jurysdykcyjnego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdza się, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia a pełnomocnik Skarżącego miał zapewniony czynny udział w sprawie. Została mu doręczona decyzja z dnia [...].02.2013 r., od której D. G. reprezentowany przez r. pr. G. S. wniósł odwołanie.
W imieniu skarżącego, skargę złożył jego pełnomocnik, który zaskarżył w całości decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] Mpca 2013 r. znak [...], zarzucając jej:
- - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. art. 7 i 77 kpa i wart 140 kpa, poprzez wadliwe ustalenie dat powstania dowodów, w oparciu o które D. G. wniósł o wznowienie postępowania oraz istotności tych dowodów i ich wpływu na treść ostatecznej decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...],
- - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, pomimo pominięcia pełnomocnika strony D. G. przy doręczeniu pism kierowanych przez organ I Instancji do tej strony postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] I 2013 r. i zaskarżonej decyzji, przez co zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu I Instancji z powodu wady procedowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa,
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2002, nr 153, poz. 1270zezm.), wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2012r. znak [...],
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania administracyjnego jest równoznaczne z pominięciem strony i stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności prawa do aktywnego udziału strony w sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w toku postępowania wywołanego złożeniem wniosku o wznowienie przez D. G., pomimo ustanowienia w dniu 9 maja 2012 r. pełnomocnika i zgłoszenia się przez niego w tym postępowaniu - złożenie pełnomocnictwa przy zażaleniu z dnia 14 maja 2012 r. pominął we postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. pełnomocnika strony.
Nie doręczył mu postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast decyzję z dnia [...] lutego 2013r. o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2012r. doręczył stronie postępowania D. G. w dniu 19 lutego 2013r. a jego pełnomocnikowi dopiero w dniu 6 czerwca 2013r.
Przez takie działanie organu administracji I Instancji, skarżacy został pozbawiony możliwości czynnego udziału pełnomocnika w postępowaniu. Nastąpiło więc naruszenie art. 10 § 1 kpa i art. 40 § 2 kpa, poprzez pominięcie pełnomocnika strony D. G. przy doręczeniu pism wydanych przez organ I Instancji - postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] stycznia 2013 r. przez co stronie nie została zapewniona możliwość czynnego udziału w sprawie oraz zachodzą podstawy do uchylenia niniejszej decyzji z powodu wady procedowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa,
Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne.
Nie można przy tym podzielić argumentacji organu, że pełnomocnik Skarżącego miał zapewniony czynny udział w sprawie, ponieważ została mu doręczona decyzja z dnia [...].02.2013 r., od której D. G. reprezentowany przez r. pr. G. S. wniósł odwołanie.
Strona reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika, nie powinna otrzymywać pism - w szczególności decyzji - z pominięciem pełnomocnika, gdyż działanie takie prowadzi wprost do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., w szczególności ogranicza jej prawo do obrony (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30.01.2013r. II SA/Wr 743/12).
Jak wynika z orzecznictwa sądowego pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony, stanowi naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności prawa do aktywnego udziału w sprawie. Tego rodzaju naruszenie stanowi podstawę do uchylenia decyzji kwestionowanej w trybie instancyjnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.01.2013r. VII SA/Wa 2019/12).
Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a ponadto winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i udzielać im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie art. 10 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.
Wskazane uchybienia świadczą o naruszeniu przez organ drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 9, art. 10 § 1, art. 40 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania organ uwzględni powyższe rozważania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.