Uzasadnienie
Po przeprowadzeniu oględzin na terenie działki nr [...] w N. organ powiatowy stwierdził prowadzenie budowy studni wierconej przez inwestora M. K. bez posiadanego pozwolenia na budowę (vide protokół oględzin z dnia 21.11.1995 r.). Postanowieniem Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. zarządzono wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową wierconej studni ze stwierdzeniem, iż warunkiem uzyskania pozwolenia na wznowienie robót jest przedstawienie aktualnego dokumentu potwierdzającego własność działki i innych dokumentów wymaganych przez prawo budowlane niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę.
Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu
II instancji z dnia [...] kwietnia 1996 r.
Wobec niedostarczenia przez inwestora dokumentów wskazanych w postanowieniu o wstrzymaniu robót, decyzją Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. nakazano inwestorowi rozbiórkę samowolnie wykonanej studni wierconej z określeniem terminu wykonania robót rozbiórkowych.
W wyniku postępowania odwoławczego od decyzji rozbiórkowej Wojewoda Warszawski decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1996 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego wskazując, że niewywiązanie się przez inwestora z obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] skutkowało zastosowanie przepisu art. 51 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył inwestor zarzucając, że organy żądając pozwolenia na budowę wykraczają poza istniejące prawo, bowiem prawo wodne zezwala korzystać dla potrzeb własnych z wody podziemnej bez konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, a art. 29 ust. 2 pkt 5 prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę wykonania obudowy ujęć wód podziemnych. Zdaniem skarżącej stosowanie zawiłości prawnych w celu pozbawienia jej dostępu do wody jest niczym nie uzasadnioną szykaną władz.
Skarżąca wniosła o uchylenie dotychczasowego postępowania administracyjnego, podkreślając że postanowienie nr [...] straciło moc [...] stycznia 1996 r., zaś powoływany tam art. 21 prawa budowlanego reguluje inne kwestie niż obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podkreślając że działka jest współwłasnością skarżącej i E. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny, przyjmując stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy stwierdził, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skargę należało uwzględnić w związku z naruszeniem prawa przez organy administracji.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. w oparciu o art. 50 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zostały wstrzymane roboty budowlane związane z budową wierconej studni przy ul. [...], ze wskazaniem jakie czynności warunkują uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót. Zgodnie z orzecznictwem powołany art. 50 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia, może być podstawą jedynie wstrzymania robót celem następnego rozważenia tego, jakie nakazy względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny być wydane (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt IV SA 1280/97, Lex 48716). Dopiero w drodze decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania postanowienia właściwy organ określał czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem w powołanym wyżej postanowieniu nr [...] organ orzekł o obowiązkach objętych art. 51, a więc w postanowieniu znalazły się elementy decyzji, która winna zapaść w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy zasadniczej.
To postanowienie dotknięte wadą kwalifikowaną zostało utrzymane w mocy przez organ wojewódzki, a zatem oba postanowienia wydane zostały bez podstawy prawnej, co w świetle art. 156 kpa stanowi przesłankę stwierdzenia ich nieważności.
Zaskarżone decyzje wiążą się z postanowieniem nr [...]. Decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. Wójta Gminy M. oparta została na art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego mówiącym o wydaniu decyzji rozbiórkowej przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust.
- 4. Postanowienie nr [...] o wstrzymaniu robót traciło ważność [...] stycznia 1996 r., a zatem wydanie decyzji rozbiórkowej po terminie ważności postanowienia wstrzymującego roboty budowlane (art. 50 ust.
- 4) nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 ustawy zasadniczej, co powoduje stwierdzenie jej nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z kolei decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy wadliwą decyzję rozbiórkową jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej (organ nie mógł utrzymać w mocy decyzji wadliwej), a zatem również podlega stwierdzeniu nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Reasumując wszystkie wyżej wskazane orzeczenia administracyjne zostały wydane w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 kpa skutkujących stwierdzeniem ich nieważności przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).