Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. K. i J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa wynika, iż W. K. i J. K. prowadzą gospodarstwo domowe razem z synem. Utrzymują się z emerytur i renty syna w łącznej wysokości 4 300 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 120 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 5 ha. wraz z budynkami gospodarczymi. Wnioskodawcy nie wskazali posiadania innego majątku. Wskazali, że są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi. W. K. leczy się na nadciśnienie, miażdżycę reumatyzm, zapalenie stawów. J. K. jest osobą niewidomą, posiada I grupę inwalidzką, jest po wypadku pęknięcia miednicy. Wskazali, że wszystkie dochody wydaje na bieżące wydatki i leki. Dodali, że opiekują się synem, który 20 lat temu uległ wypadkowi na poligonie i od tego czasu porusza się na wózku inwalidzkim.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową W. K. i J. K. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże zdaniem orzekającego są w stanie uiścić koszty sądowe, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł. wpisu sadowego. W gospodarstwie domowym wnioskodawców pozostają trzy osoby, zatem ich dochód należy liczyć łącznie. Wynosi on 4 300 zł. i nie jest obciążony żadnymi zobowiązaniami (zajęcie komornicze, spłata kredytu itp.). W tej sytuacji uznano, że stronę stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych, stąd w tym zakresie wniosek został oddalony.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.