Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek I. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż I. C. prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci w wieku 5, 4 i 1 roku. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mąż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i dochody z tego tytułu w wysokości około 3 tys. zł. stanowią źródło utrzymania rodziny. Posiadają dom o pow. 140 m2. Mają do spłaty kredyt o hipoteczny o wartości 177 tys. zł. Wnioskodawczyni nie wskazała posiadania innego majątku, oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. Stałe wydatki wskazano na: spłata kredytu 1 400 zł., żywność 1 200 zł., media 600 zł., inne wydatki 300 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową I. C. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawczyni z mężem i trójką małych dzieci utrzymuje się z dochodu z działalności gospodarczej męża w wysokości około 3 000 zł. Posiadają do spłaty kredyt hipoteczny w wysokości 177 tys. zł, którego miesięczna rata wynosi 1 400 zł. Sytuacja materialna strony – konieczność utrzymania trójki małych dzieci oraz spłata kredytu wskazują, że z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni nie będzie w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych i opłacić zawodowego pełnomocnika.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.