Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2004r. nr[...], po rozpatrzeniu wniosku M. i A. M. - odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] lutego 2002r. znak [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisu art. 81c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106. poz. 1126 z późn.zm.). Inwestor wykonał bowiem samowolnie przydomową oczyszczalnię ścieków w sierpniu 200lr. bez wymaganego prawem zgłoszenia.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego, w tym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, miał prawo nałożyć obowiązki związane z dostarczeniem odpowiedniej dokumentacji technicznej w celu oceny, czy prace zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i A. M.. Zarzucili zaskarżonemu postanowieniu, iż nie zawiera materialno -prawnej podstawy, a jedynie art. 157 § 2 i art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Ponadto wskazali, iż z dniem 11 lipca 2003r. zmienił się stan prawny, weszła bowiem w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane, która w art. 29 ust. 1 pkt 3 wymienia indywidualne przydomowe oczyszczalnie ścieków o wydajności 7,50m3 jako obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę. Ponadto organ nie odniósł się do argumentów składających zażalenie, iż wszystkie prace zostały wykonane prawidłowo.
Po rozpatrzeniu zażalenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał jednocześnie, iż organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w ramach prowadzonego postępowania bada zgodność kwestionowanego rozstrzygnięcia ze stanem prawnym obowiązującym w dacie jego wydania. Bezzasadny jest zatem zarzut nieuwzględnienia nowelizacji ustawy Prawo budowlane, wchodzącej w życie z dniem 11 lipca 2003r. Organ nie podzielił również stanowiska odwołujących się. iż postanowienie organu I instancji narusza przepis art. 124 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej. Postanowienie to zapadło bowiem na podstawie art. 157 § 2, art. 158 § 1 w związku z art. 126 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli M. i A. M..
W uzasadnieniu wskazali, iż przedmiotowe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] lutego 2002 nr [...] zapadło mimo ustaleń kontroli, iż umiejscowienie przydomowej oczyszczalni ścieków zostało wykonane prawidłowo, zaś wykonanie nałożonych obowiązków dostarczenia inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej oraz oceny technicznej pociąga za sobą poniesienie wysokich kosztów. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż zaskarżone postanowienie nie narusza art. 124 k.p.a.. ponieważ zdaniem skarżących konieczne było wskazanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia również przepisów prawa materialnego.
Organy nadzoru budowlanego nie odniosły się jednocześnie do zmiany stanu prawnego w czasie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, nie dokonały analizy w tym zakresie i nie zastosowały art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu po 11 lipca 2003r., czym naruszyły ten przepis Prawa budowlanego. Ponadto wydając zaskarżone postanowienia organy nie odniosły się do argumentu skarżących dotyczącego prawidłowości wykonania instalacji przydomowej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu uprawnień określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję lub postanowienie wyłącznie w aspekcie zgodności z prawem i może decyzję taką lub postanowienie uchylić lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, gdy narusza ono prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).
Kontrolowane w niniejszym postępowaniu postanowienie wydane zostało w wyniku przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania nieważnościowego. Jak trafnie podkreślił organ administracji, stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności orzeczeń administracyjnych. Przesłanki, które umożliwiają organowi stwierdzenie nieważności nie mogą być w związku z tym interpretowane rozszerzająco.
Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. następuje jedynie w przypadku, gdy kontrolowany akt rażąco narusza prawo. Naruszenie prawa ma cechę rażącego jedynie wówczas, gdy orzeczenie nim dotknięte wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Oczywisty charakter naruszenia prawa jest koniecznym - aczkolwiek nie jedynym - warunkiem do uznania naruszenia prawa za rażące.
W niniejszej sprawie, jak ustaliły to prawidłowo organy nadzoru budowlanego, skarżący wykonali przedmiotową indywidualną oczyszczalnię ścieków w warunkach samowoli budowlanej. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego mogły mieć uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości jej wykonania.
Zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 200()r.. Nr 106. poz. 1126 z póżn.zm.), w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela obiektu obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie to ma charakter dowodowy, na podstawie dokumentów uzyskanych na jego podstawie organ ma możliwość ustalenia, czy dany obiekt został wykonany prawidłowo. W kontrolowanej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż nakładając obowiązki określone tym przepisem organ nadzoru budowlanego rażąco naruszył prawo. Zakres obowiązków mieści się w dyspozycji przepisu art. 81c Prawa budowlanego, zaś podnoszone przez skarżących zarzuty co do zakresu nałożonych obowiązków mogły być przedmiotem rozważań organu w postępowaniu zwykłym, nie zaś w postępowaniu nieważnościowym.
Organ w postępowaniu nieważnościowym, nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, a czego, jak wynika z treści wniosku o stwierdzenie nieważności, domagali się skarżący, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy.
Za bezzasadny uznać należy również zarzut skarżących, iż organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły zmiany stanu prawnego jaki nastąpił po wydaniu kontrolowanego w postępowaniu nieważnościowym postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002r. Kontrolując ww. postanowienie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące w dacie jego wydania. Wbrew zarzutom skarżących podnoszonym w skardze i zażaleniu, kontrola orzeczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a. sprowadza się do oceny, czy w dacie wydania orzeczenia i według stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, nie został naruszony w stopniu rażącym przepis prawa. Uwzględnianie zmian stanu prawnego po wydaniu danego aktu prawnego w postępowaniu nieważnościowym oznaczałoby kontrolę instancyjną - merytoryczną sprawy, na co nie pozwalają organom ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ani inne przepisy szczególne.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w postępowaniu nieważnościowym stanowi, tak jak wskazywał to organ II instancji, art. 156. 157 i 158 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygając merytorycznie sprawę w tym przedmiocie, organ administracji bądź stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia, bądź odmawia stwierdzenia jego nieważności. W tej sprawie organ, uznając, iż kontrolowane postanowienie nie narusza art. 81 c Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę jego wydania, odmówił stwierdzenia nieważności lego postanowienia, a zatem rozstrzygnął sprawę w takim zakresie w jakim było prowadzone postępowanie, wskazując jednocześnie właściwą podstawę prawną.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.