Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...] Główny
Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2010r, znak: [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na wyjątkowy charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...].
Badaną decyzją z dnia [...] lipca 2010r, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową jako zarządcę obiektu budowlanego na podstawie art. 66 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, obowiązek zamontowania w zakreślonym terminie, w oknach i drzwiach balkonowych PCV mieszkań nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym przy ul. [...], nawiewników powietrza, zgodnie z ekspertyzą techniczną z marca 2010r, opracowaną przez mgr inż. M. S. (......). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, oględziny przeprowadzone przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2009r., protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych wykazały nieprawidłowe funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej i przewodów spalinowych w lokalach mieszkalnych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. W przedłożonej ekspertyzie z marca 2010r., sporządzonej przez mgr inż.
M. S. autor wskazał, że brak prawidłowego funkcjonowania wentylacji stanowi zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców, zaś likwidacji tej nieprawidłowości należy dokonać poprzez zamontowanie nawiewników. Organ zauważył, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Obowiązek zaś zamontowania ww nawiewników wynika z § 155 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 ze zm.) zgodnie z którym: "w przypadku zastosowania w pomieszczeniach innego rodzaju wentylacji niż wentylacja mechaniczna nawiewna lub nawiewno-wywiewna, dopływ powietrza zewnętrznego, w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacyjnych, należy zapewnić przez urządzenia nawiewne umieszczane w oknach, drzwiach balkonowych lub w innych częściach przegród zewnętrznych.
Urządzenia nawiewne, o których mowa w ust. 3, powinny być stosowane zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie dotyczącej wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej". Podejmowane na podstawie ww. przepisu art. 66 rozstrzygnięcie organu nadzoru; budowlanego ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli organ stwierdzi, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jego funkcjom. W tym stanie rzeczy, nie sposób uznać, że nakazując wykonanie określonych robót w przedmiotowej sprawie organ w ogóle naruszył którykolwiek z przepisów, a tym bardziej w I stopniu rażącym w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnośnie zarzucanej przez stronę skarżącą wady określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, jakoby badana decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Skarżący jako spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd (w tym zarząd powierzony) budynkiem wielorodzinnym przy ul. [...]. W świetle art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego z 1994r., nakazy przewidziane w tym przepisie mogą być nałożone tak na właściciela jak i na zarządcę obiektu. Skoro Skarżąca sprawuje zarząd w/w budynkiem to wydanie nakazu na ten podmiot jest dopuszczalne na mocy zastosowanej w przedmiotowej sprawie normy prawnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów art. 28 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 61 § 4 k.p.a. polegające na uznaniu, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] lipca 2010r. znak: [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 66 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.) oraz nie została skierowana do osoby nie będącej strony (art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.).,
- 2. naruszenie przepisu postępowania, a to art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. wskutek uznania, że decyzja PINB w [...] z dnia [...].07.2010r. znak [...] nie jest niewykonalna i nie zachodzi trwałość niewykonalności tej decyzji, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wskazała, że przedmiotowa sprawa dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalach mieszkalnych znajdujących się budynku mieszkalnym, wielorodzinnym, w którym 20 lokali stanowi przedmiot prawa odrębnej własności lokali mieszkalnych, zaś 10 lokali stanowi przedmiot spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Zdaniem skarżącej przy ustalaniu adresata decyzji wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego należało uwzględnić istniejące w budynku stosunki własnościowe. Adresatem obowiązku montażu nawiewników powinny być osoby posiadające tytuł prawny do lokali, a nie skarżąca spółdzielnia. Stwierdzone nieprawidłowości nie dotyczą bowiem części wspólnych budynku, ale poszczególnych lokali gdyż zarówno okna jak i drzwi balkonowe nie są elementem budynku ale elementem lokalu.
Skarżąca zarzuciła organowi brak wykazania, że stwierdzona wada w postaci nie prawidłowo działającej wentylacji grawitacyjnej w lokalach dotyczy części wspólnych budynku.
Skarżąca podniosła, że nałożenie obowiązku w trybie art. 66 Prawa budowlanego możliwe jest tylko w przypadku gdy nieprawidłowości dotyczą tej części budynku i lokalu, która stanowi element wspólny i to w takim zakresie w jakim roboty budowlane miałyby na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości.
W ocenie skarżącej wydanie decyzji skierowanej do spółdzielni oznacza jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Niewykonalność decyzji kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym polega zdaniem skarżącej na braku możliwości jej wyegzekwowania gdyż spółdzielnia nie dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi na wejście do lokali mieszkalnych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest niezasadna gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 §1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji.
Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych wart. 156 §1 pkt 1-7 k.p.a..
W rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2010r, nakładająca na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane na skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową jako zarządcę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego obowiązek zamontowania w oknach i drzwiach balkonowych PCV wymienionych mieszkań, nawiewników powietrza, zgodnie z ekspertyzą techniczną nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 §1 kpa.
W sprawie bezspornym jest, iż zarządcą obiektu budowlanego z mocy prawa pozostaje skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa.
Stosownie bowiem do art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 03.119.1116 ze zm.) zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni wykonywany jest przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust 1 ustawy o własności lokali.
Obowiązkiem zarządcy jest należyta dbałość o stan techniczny obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 66 ust 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
- 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
- 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
- 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
- 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
W świetle art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego z 1994r, nakazy przewidziane w tym przepisie mogą być nałożone tak na właściciela jak i na zarządcę obiektu.
Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego może być zarówno właściciel jak i zarządca nieruchomości bowiem na obu tych podmiotach spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym (wyrok NSA z dnia 15 marca 2006r, II OSK 637/05).
Skoro skarżąca sprawuje zarząd budynkiem to nałożenie na nią obowiązku jest prawnie dopuszczalne.
Niewłaściwy stan techniczny budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w zakresie nieprawidłowych podłączeń urządzeń do instalacji wentylacji grawitacyjnej i wadliwego działania tej instalacji został ustalony na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2009r, protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych oraz ekspertyzy z marca 2010r sporządzonej przez mgr inż. M. S..
Z przedłożonych przez zarządcę budynku protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzonych przez mistrza kominiarskiego J. A. wynika, że w 19 mieszkaniach przedmiotowego budynku infiltracja powietrza jest niewłaściwa gdyż występuje niewystarczający ciąg kominowy lub jego brak.
Przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak dopływu powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej i spalania gazu ziemnego przez kuchenkę gazową czteropalnikową z piekarnikiem.
Z przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy technicznej z marca 2010r sporządzonej przez mgr inż. M. S. wynika natomiast, że brak wentylacji lub wsteczny ciąg kominowy stanowi bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców budynku. Autor ekspertyzy stwierdził, iż dopływ powietrza zewnętrznego jest niezbędny dla mającego prawidłowo funkcjonować budynku, gdyż nadmierne uszczelnienie mieszkań nie wpływa na uzyskanie oszczędności na kosztach ogrzewania, lecz odwrotnie, przy słabo działającej wentylacji z mieszkania nie jest odprowadzana para wodna, a powietrze o dużej wilgotności " wymaga" więcej ciepła do osiągnięcia żądanej temperatury.
Oczywistym jest, że sprawne działanie instalacji wentylacyjnej wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego.
Konieczność zamontowania nawiewników powietrza w lokalach mieszkalnych ma na celu utrzymanie obiektu budowlanego jako całości w należytym stanie technicznym, nie zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi.
Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie wyklucza wykonania określonych czynności również w lokalu położonym w obiekcie budowlanym, w sytuacji gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt budowlany, a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu (wyrok NSA z 13 lutego 1998r, IV SA/757/96 i z dnia 05 lutego 2009r, II OSK 985/08).
Z uzasadnienia badanej decyzji wynika, że obowiązek wykonania nawiewników powietrza, który doprowadzi budynek do odpowiedniego stanu technicznego został nałożony na skarżącą spółdzielnię jako zarządcę budynku dla mieszkań będących własnością spółdzielni.
Taki sam obowiązek został nałożony na właścicieli odrębnych własności lokali mieszkalnych, w których wadliwie funkcjonuje wentylacja grawitacyjna.
W związku z powyższym nietrafny jest zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. z związku z art. 66 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Wbrew zarzutowi skargi kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja nie jest także obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Kontrolowana decyzja nakazuje skarżącej wykonać nawiewniki powietrza zgodnie z ekspertyzą techniczną w której wskazano sposób wykonania robót.
Nałożony weryfikowaną decyzją obowiązek jest możliwy do wykonania przez zarządcę budynku w oparciu o uregulowanie prawne zawarte w art. 13 ust 2 ustawy o własności lokali.
Zgodnie ze wskazanym przepisem właściciel lokalu jest obowiązany zezwalać na wstęp do lokalu, ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku, jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje.
Skoro w budynku instalacja wentylacyjna nie działa prawidłowo należy przyjąć iż doszło do jej awarii.
W celu usunięcia awarii, właściciel lokalu zobowiązany jest umożliwić zarządcy wykonanie stosownych napraw.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.