Uzasadnienie
I. Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał Wojewodzie [...] według właściwości wniosek [...], [...] i [...] (dalej jako Skarżący) z dnia 19 lutego 2017 r. w części dotyczącej zawartego w nim żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak [...].
Wskazaną decyzją Wojewoda [...] rozpatrzył odwołanie Skarżących od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 1999 r., nr [...], nakazującej Skarżącym udostępnienie terenu swojej posesji, celem uzupełnienia ubytków tynku ścian granicznych budynku gospodarczego należącego do [...]. Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy wskazanej decyzji Starosty [...] w części dotyczącej niezbędności wejścia w teren nieruchomości oraz o uchyleniu tej decyzji w części dotyczącej terminu jej wykonania i określił, że czas korzystania z nieruchomości powinien wynieść 3 dni.
Pismem z dnia 19 lutego 2017 r. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r. Wskazali, iż nie zostali pouczeni o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, czym naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Zaniedbanie obowiązku powiadomienia wszystkich stron postępowania prowadzi do wadliwości postępowania skutkującej jego wznowieniem.
II. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania.
Przywołując istotę żądania wznowienia postępowania oraz tryb procedowania w tego rodzaju sprawie organ wskazał, iż Skarżący uchybili jednomiesięcznemu terminowi do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania, bowiem od dowiedzenia się o wydanej przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] października 1999 r. dowiedzieli się 4 i 8 listopada 1999 r. Tym samym w sposób oczywisty uchybili terminowi na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
III. Po rozpatrzeniu wniesionego w terminie zażalenia Skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako GINB), postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
GINB w całości podzielił argumentację Wojewody [...], iż w sprawie doszło do znacznego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, co nakazuje zakończenie niniejszej sprawy już na wstępnym etapie jej badania.
Odnosząc się do uwagi Skarżących, iż termin miesięczny do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania odnosi się wyłącznie do tych przypadków, w których wznowienie nie może nastąpić z urzędu organ wyjaśnił, że podstawa wznowienia postępowania wskazana przez wnioskodawców w niniejszej sprawie wyklucza działanie organu z urzędu. Ponieważ jedyną podstawą wznowienia wskazaną we wniosku jest fakt, że bez własnej winy Skarżący nie brali udziału w postępowaniu, to w takim wypadku, zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania może nastąpić tylko na żądanie strony.
- IV. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli o:
- - uchylenie postanowienia GINB,
- - doprowadzenie sprawy do stanu zgodnego z prawem oraz o zwrot kosztów poniesionych w ww. postępowaniu,
- - poinformowanie właściwych organów zwierzchnich o rażącym naruszaniu prawa przez Starostę [...], Wojewodę [...] i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]
Zwrócili uwagę, iż pomimo trzykrotnego przekroczenia terminu rozpoznania sprawy określonego w art. 35 § 3 k.p.a. GINB nie rozpoznał jej rzetelnie i należycie, kolejny raz naruszył też art. 6, 7, 9 k.p.a.
GINB nie odniósł się w ogóle do naruszenia art. 61 k.p.a. poprzez nie wydanie przez Starostę [...] stosownego zawiadomienia o wszczęciu postępowania połączonego z wezwaniem stron postępowania do udziału w czynnościach. Nadto Skarżący podnieśli zarzuty względem merytorycznej strony decyzji Starosty [...] i Wojewody [...] oraz wskazali, iż nie zapewniono im czynnego udziału w sprawie. Przed wydaniem decyzji organy (Starosta i Wojewoda) nie poinformowały o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim.
- V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
- VI. Skarga jest bezzasadna.
Sąd zwraca na wstępie uwagę, iż niniejsze postępowanie dotyczy kwestii wznowienia innego postępowania administracyjnego z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą powołują się Skarżący.
Postępowanie wznowieniowe, na co zgodnie zwraca uwagę zarówno doktryna jak i judykatura, składa się z dwóch etapów. Pierwszy, wstępny, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a. W pierwszym, formalnym etapie nie są i nie mogą zostać zbadane merytoryczne zarzuty względem postępowania objętego wnioskiem o wznowienie.
W związku z powyższym, jeżeli wniosek o wznowienie postępowania złożono z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., organ zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o czym stanowi art. 149 § 3 k.p.a.
W niniejszej sprawie Sąd zwraca uwagę, iż organ I instancji słusznie powołuje się na zwrotne potwierdzenia odbioru jego decyzji z dnia [...] października 1999 r., potwierdzających fakt odebrania przez Skarżących decyzji z dnia [...] października 1999 r. w dniach 4 i 8 listopada 1999 r. Już zatem z tych dowodów bezsprzecznie wynika, iż wiedzę o decyzji administracyjnej z dnia [...] października 1999 r. Skarżący powzięli w pierwszej dekadzie listopada 1999 roku.
Dodatkowo, w postępowaniu prowadzonym przez GINB, dołączono do akt sprawy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] oraz skargę Skarżących z dnia 17 stycznia 2001 r. na decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania. Ze wskazanych dokumentów jednoznacznie wynika, iż wszyscy Skarżący mieli wiedzę o istnieniu decyzji z dnia [...] października 1999 r. na wiele lat przed terminem wystąpienia z wnioskiem z dnia 19 lutego 2017 r. o wznowienie postępowania.
Okoliczność uchybienia terminu na złożenie wniosku jest zatem niewątpliwa. W powyższej sytuacji organy nie miały zatem innej możliwości jak tylko odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego na jego wstępnym etapie. Sąd podkreśla, iż wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje wyłącznie na wniosek strony zainteresowanej. Działanie z urzędu jest w tym przypadku wykluczone i stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Na mocy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.