Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku B. J. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] nr [...] z powodu braku przymiotu strony.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu organ zacytował art. 129 § 2 kpa, stosownie do którego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie — od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...], zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru została doręczona B. J. w dniu 6 lipca 2007 r., a zatem termin do złożenia odwołania od decyzji upłynął w dniu 20 lipca 2007 r. Odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia) zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 16 sierpnia 2007r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. W tej sytuacji, biorąc także pod uwagę odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...], organ uznał za zasadne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez B. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze B. J. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie co umożliwiłoby przywrócenie terminu i podjęcie postępowania. Przede wszystkim Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności w rozpatrywaniu kwestii uchybienia terminu i pozbawienie jej możliwości zaskarżenia wadliwego postanowienia do drugiej instancji. Jak podniosła organem właściwym do wydania postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bądź odmowy przywrócenia terminu był Wojewoda [...], a zatem w razie odmowy przywrócenia terminu przez Wojewodę [...] Skarżącej przysługiwało prawo zaskarżenia postanowienia w trybie administracyjnym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego a nie bezpośrednio do sądu administracyjnego.
Wskazała również, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane już następnego dnia po wydaniu postanowienia odmawiającego jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podniosła, iż nawet przy ustaleniu uchybienia terminu logicznym jest odwrotna kolejność polegająca na stwierdzeniu najpierw uchybienia terminu, a w następnie odmowie jego przywrócenia.
Skarżąca podkreśliła także, iż nie była zobowiązana do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu w sytuacji udowodnienia i udokumentowania faktu istnienia przeszkody, zaświadczeniami lekarskimi i zwolnieniami od pracy. Wskazała, że nie ma dostępu do akt postępowania, z powodu choroby i zamieszkiwania w odległym od organu miejscu i nie miała żadnej możliwości przejrzenia zebranych w sprawie dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Obowiązkiem organu administracji publicznej właściwego do rozpatrzenia odwołania jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy odwołanie nie jest obarczona brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności organ może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Stosownie natomiast do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Z akt postępowania administracyjnego, w tym zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bezspornie, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...] została Skarżącej doręczona w dniu 6 lipca 2007 r., w związku z czym termin do złożenia odwołania od decyzji upłynął w dniu 20 lipca 2007 r. Tymczasem B. J. nadała odwołanie w polskim urzędzie pocztowym w dniu 16 sierpnia 2007 r. Dodatkowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], znak: [...] odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie jest ostateczne w toku instancji. W rezultacie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zestawiając wspomniane daty wynikające z akt postępowania administracyjnego oraz dysponując ostatecznym postanowieniem odmawiającym przywrócenia terminu miał wszelkie podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...], znak:[...].
Nawiązując do zarzutu naruszenia prawa Skarżącej do zaskarżenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia dowołania do drugiej instancji należy stwierdzić, że z treści art. 134 kpa, który legł u podstaw zaskarżonego postanowienia wynika wprost, iż postanowienie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne. Oznacza to, iż z woli ustawodawcy niedopuszczalne jest już dalsze orzekanie administracyjne w odniesieniu do kwestii uchybienia terminu, zaś postanowienie może być jedynie zaskarżone do sądu administracyjnego. W konsekwencji zarzut Skarżącej należy uznać za niezasadny.
Także zarzuty dotyczące kolejności orzekania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zasługują na uwzględnienie. Oczywistym jest, iż w przypadku gdy organ administracji publicznej dysponuje wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia określonego środka odwoławczego musi w pierwszej kolejności rozpoznać ten wniosek. W przypadku bowiem przywrócenia terminu organ odwoławczy może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania bez potrzeby dalszego orzekania w przedmiocie terminu, który został przywrócony. Ostateczne rozstrzygnięcie o braku przesłanek do przywrócenia terminu pozwala na wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia jego uchybienia.
Nawiązując do kwestii obowiązku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu argumenty podniesione przez Skarżącą odnoszą się do postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, a nie postanowienia stwierdzającego jedynie jego uchybienie. W związku z tym nie mają wpływu na ocenę legalności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...]. Były one natomiast przedmiotem oceny Sądu w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2254/07 ze skargi B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.