Uzasadnienie
Decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 395) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Związku Stowarzyszeń "[...]" od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiającej uchylenia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznych sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zobowiązał organ prowadzący Punkt Przedszkolny "[...]" w [...] – Związek Stowarzyszeń "[...]" z siedzibą w [...] do:
- 1. zapewnienia słownego i graficznego znaku informującego o zakazie palenia wyrobów tytoniowych na terenie placówki – punktu przedszkolnego,
- 2. udokumentowania i dostosowania mebli edukacyjnych do wymagań ergonomii,
- 3. przeprowadzenie badań jakości wody z wodociągu lokalnego używanej w punkcie przedszkolnym zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem i przedstawienia aktualnych wyników,
- 4. przedstawienia do wglądu aktualnego protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych pomieszczeń przeznaczonych na punkt przedszkolny, w terminie do 10 lutego 2013 r.
W tym samym dniu ([...] stycznia 2013 r.) nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał również decyzję ustalającą opłatę za przeprowadzoną kontrolę w związku ze stwierdzeniem naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych w wysokości 86, 20 zł.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji nakładającą wyżej wskazane obowiązki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. zobowiązał Związek Stowarzyszeń "[...]" do przedstawienia aktualnego, pozytywnego wyniku badań wody używanej w punkcie przedszkolnym. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. wydaną na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., uznając zasadność odwołania Związku Stowarzyszeń "[...]" uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W toku toczącego się postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązków Związek Stowarzyszeń "[...]" złożył w dniu [...] marca 2013 r. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. wydaną w przedmiocie nałożenia opłaty za kontrolę, powołując się na przesłankę z art. 145 § pkt 8 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. postępowanie zostało wznowione. Po jego przeprowadzeniu organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że decyzja o obciążeniu kosztami kontroli sanitarnej wydana została na podstawie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stwierdzone w dniu kontroli ([...] grudnia 2012 r.) nieprawidłowości dały podstawę do obciążenia kosztami kontroli jednostkę kontrolowaną.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniósł Związek Stowarzyszeń "[...]" zarzucając decyzji naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Skarżący podniósł, że przyczyną uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. nakładającej obowiązki, i w konsekwencji wydanie przez organ I instancji w ramach autokontroli decyzji z dnia [...] maja 2013 r. były błędne ustalenia organów sanitarnych w [...].
Stowarzyszenie w toku całego postępowania podnosiło bezzasadność nałożonych obowiązków, gdyż brak było podstaw do ich nałożenia wobec nieistnienia naruszeń higienicznych i zdrowotnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji zapadłych w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Wznowienie postępowania jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145 a k.p.a. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Zgodnie z przesłanką wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że w powyższym przypadku chodzi o sytuacje, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę do wydania drugiej decyzji. Chodzi o taką zależność, że wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Termin "w oparciu" użyty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest bowiem tożsamy ze zwrotem "na podstawie" (por. wyroki: NSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06, LEX nr 276701, WSA w Łodzi z 2 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 706/07, LEX nr 522435, WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 264/04. LEX nr 1890470, oraz G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II", LEX 2007, s. 267; Krzysztof Sobieralski "Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego", PRESSCOM Sp. z o.o., Wrocław 2005, s. 98).
Jak wynika z akt postępowania decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. ustalająca opłatę za przeprowadzoną kontrolę wydana została w związku z czynnościami kontrolowanymi w punkcie przedszkolnym prowadzonym przez Związek Stowarzyszeń "[...]" oraz wydaniem decyzji (także w dniu [...] stycznia 2013 r.) zobowiązującej do ich usunięcia. Decyzja zobowiązująca do usunięcia nieprawidłowości higienicznych i sanitarnych została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., wydaną na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., którą organ uznał w całości argumentację Związku Stowarzyszeń "[...]" i uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Stosownie do art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej "Za badania laboratoryjne lub inne czynności wykonywane (...) przez organy PIS nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań".
Niewątpliwie decyzja określająca opłatę za czynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] została wydana w związku z decyzją tegoż organu zobowiązującą punkt przedszkolny prowadzony przez Związek Stowarzyszeń "[...]" do wykonania określonych obowiązków.
Ostatecznie jednak, co wynika z akt postępowania, organ nie stwierdził naruszeń określonych w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r..
Nie budzi wątpliwości Sądu, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione. Przepis ten wymienia przypadek, w którym zachodzi potrzeba rozpatrzenia wpływu zmiany, czy też uchylenia decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od nich decyzję administracyjną. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnienia uchwały z dnia 9 listopada 1998 r. OPK 4/98 (ONSA 1999/1/13): "Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub. pojedynczej kwestii zawartej w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, które stanowi istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej w sytuacji, w której nie mogłaby być albo w ogóle wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej - odrębnej sprawy.
Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu przypadkach istnieje podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, co do jej istoty".
W niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] całkowicie pomijając fakt, iż wskazana przez wnioskodawcę przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jeszcze w tej dacie nie wystąpiła. Powinno to stanowić podstawę do odmowy wznowienia postępowania.
Po wznowieniu postępowania wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazana przez organ podstawa rozstrzygnięcia nie znajduje jednak żadnego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, w których całkowicie pominięto istotę postępowania wznowieniowego i nie wyjaśniono podstawy prawnej decyzji.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Organ ponownie rozpoznając sprawę oceni, we wznowionym postępowaniu, czy wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., mając na uwadze, że konieczną przesłanką pobrania opłaty, o jakiej mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jest stwierdzone (decyzją) naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.