Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. B. o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r. i orzekającej o nakazaniu A. B. przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ulicy S. w [...] do stanu zgodnego z przepisami, odmówił zmiany ww. decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przepis art. 155 k.p.a. nie może mieć zastosowania w przypadku decyzji opartej o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), bowiem przepis ten nie jest przepisem uznaniowym, w myśl którego ustawodawca pozostawia organowi administracji publicznej swobodny wybór sposobu załatwienia sprawy. Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na właściwy organ obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego na podstawie powyższego przepisu rozstrzygnięcia w stosunku do obiektu wybudowanego na podstawie wadliwego pozwolenia na budowę, którego nieważność została stwierdzona decyzją ostateczną właściwego organu ze względu na naruszenie przepisów techniczno – budowlanych.
Biorąc zatem pod uwagę konstrukcję przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego niemożliwym jest dokonanie zmiany (uchylenia) decyzji, która została wydana na podstawie normy prawnej, określającej w sposób bezwzględny zachowanie organu w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. B.. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty.
Zarzuciła decyzji naruszenie art. 6, 7, 8, 9 i art. 155 k.p.a. w związku z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazała, iż z powodu trudnej sytuacji finansowej nie jest w stanie wykonać obowiązków wskazanych w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], natomiast sąsiedzi wyrazili zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Nie rozumie ponadto dlaczego w jej sprawie stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1994r., nie zaś przepisy Prawa budowlanego z 1974r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2004r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, iż wskazywana przez odwołującą się zgoda wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie stanowi jedynej przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej. Muszą być jeszcze zachowane przepisy nie sprzeciwiające się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Organ bowiem miał obowiązek wydać decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ponieważ zaszły okoliczności określone w tym przepisie. Wola stron nie może skutkować zmianą takiej decyzji. Wobec braku przesłanek z art. 155 k.p.a. organ odmówił zmiany decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła A. B.. Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 6-10 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. i art. 40 ustawy Prawo budowlane. Wskazała, iż odmowa zmiany decyzji jest krzywdząca i niezgodna z zasadą równości stron wobec prawa. Ponadto skarżąca nie posiada środków finansowych na wykonanie nakazanych jej obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).
Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do treści art. 155 k.p.a. do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej konieczne jest, co prawidłowo podniosły organy administracji obu instancji, aby nie sprzeciwiały się temu przepisy szczególne. Postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz jego celem jest sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Tryb określony w art. 155 k.p.a. nie może bowiem być traktowany jako dodatkowa instancja umożliwiająca weryfikację decyzji ostatecznej. Wyjątków od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 k.p.a. nie można traktować rozszerzająco. Art. 155 kpa jako przepis procesowy nie upoważnia organu do lekceważenia normy materialnoprawnej i zastępowania jej elementami oceny o charakterze słusznościowym, jaki zawiera klauzula ogólna "interesu społecznego lub słusznego interesu strony".
Uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 kpa może zajść zatem jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Jeżeli w przypadku art. 155 kpa można mówić o wadliwości, to wyłącznie w znaczeniu nieodpowiedniego rozumienia (w zakreślonych prawem granicach) interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 kpa nie może być mowy. [Tak: wyrok NSA z dnia 4.10.1999 sygn.akt IV SA 1434/97, Lex nr 48678].
Sąd w tym składzie podziela przytoczone wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zważyć należy, iż art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) "narzuca" organom administracji określony sposób postępowania, w przypadku stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki w nim określone. Sformułowanie użyte w niniejszym przepisie - "właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek"- wyklucza uznaniowość organu w zakresie określonym tym przepisem. Słusznie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji zaprezentowali pogląd odmawiający możliwości uchylenia wnioskowanej przez skarżącą decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.