Uzasadnienie
Powiatowy organ nadzoru budowlanego w M. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2006r. nakazał inwestorowi E. S. dokonanie całkowitej rozbiórki budowli – piwnicy gospodarczej o wymiarach rzutu 2,90 m x 4,50 m samowolnie wybudowanej na działce ewid. nr [...] w miejscowości T. gm. L., bowiem inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę zaś legalizacja nie jest możliwa wobec niespełnienia przesłanki z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W wyniku odwołania zainteresowanego, sprawę rozpatrywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2006r. [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazując na prawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego w I instancji stwierdził, iż inwestor przedmiotowy obiekt wykonał w warunkach samowoli budowlanej. a możliwość legalizacji samowoli zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest możliwa w przypadku spełnienia przesłanek wskazanych tym przepisem, przy czym legalizowana samowola musi być zgodna z przepisami obowiązującymi w momencie legalizacji. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zaś inwestor nie posiadał decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skargę sadową na powyższą decyzję wniósł zainteresowany, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją I instancji.
Zdaniem skarżącego organy naruszyły prawo materialne przez nieuwzględnienie faktu, iż działka nr [...] przewidziana jest do zabudowy budynkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz poczyniły pomiary sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy.
Skarżący wskazał, że w czasie realizacji obiektu w 1999r. gmina posiadała plan zagospodarowania przestrzennego a sporna działka była na terenach upraw polowych z dopuszczalną budową budynków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Należy stwierdzić, że niezależnie od treści skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a w zw. z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązkiem Sądu było zbadanie m.in. materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] opierały się bezpośrednio lub pośrednio na przepisie art. 48 ust. 2 pkt 1 b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 156/06, poz. 1118).
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Wyżej wymieniony wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 247 z 2007r., poz. 1844 i wszedł w życie 29 grudnia 2007r.
Okoliczność ta ma znaczenie dla wyniku toczącego się w niniejszej sprawie postępowania sądowego bowiem zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, na zasadach i w trybie określonym dla danego postępowania.
W odniesieniu do decyzji i postanowień administracyjnych właściwy tryb ich eliminacji z obrotu prawnego – w razie orzeczenia niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostały wydane – normuje art. 145 a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego – na podstawie którego została wydana decyzja – z Konstytucją.
Tak więc wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, zgodnie z powyższym przepisem Kpa, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Zgodnie zaś z art. 145 § 1pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy prowadzone przez organy nadzoru budowlanego obu instancji postępowanie administracyjne dotyczące samowolnie zrealizowanej w 1999r. budowli – piwnicy gospodarczej na działce nr [...] w miejscowości T., toczyło się w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, którego niekonstytucyjność w części wskazanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż została spełniona dyspozycja art. 145 a § 1 kpa, a to oznacza, że zaskarżona decyzja wraz z decyzją poprzedzającą organu I instancji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
W dalszym postępowaniu organ winien zatem uwzględniając wymogi postępowania administracyjnego z art. 7 i 77 kpa i nowe brzmienie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, nałożyć na stronę obowiązek i dopiero po jego niewykonaniu przez stronę, może orzec rozbiórkę z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Wyrok wydano przy zastosowaniu art. 152 ustawy.