Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) po rozpoznaniu z zażalenia J M, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] czerwca 2015 r. J M wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...].
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił wznowienia postępowania wskazując, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, albowiem wniosek nie pochodził od strony postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J M wskazała, że zły stan techniczny budynku, w którym mieszka przekłada się na stan jej mieszkania, a tym samym posiada interes prawny.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez J M zażalenia, wyjaśnił, iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] zarządzany jest przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]". Zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z [...] r., Nr [...], poz. [...] ze. zm.) zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Członkom wspólnoty mieszkaniowej, co do zasady nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, a w sprawach z zakresu stanu technicznego budynków mieszkalnych wielorodzinnych, stroną będzie jedynie właściciel bądź zarządca obiektu.
Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż w pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak wspólnoty mieszkaniowe, o ile członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes prawny. W niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodzi, gdyż J M kwestionuje zły stan techniczny budynku przy ul. [...] w [...], wskazując m.in. na pęknięty sufit na klatce schodowej, zacieki na zewnętrznej elewacji budynku, co powoduje zacieki w jej mieszkaniu. Argumentacja ta, w ocenie organu wskazywać może wyłącznie na posiadanie przez skarżącą interesu faktycznego.
Podsumowując organ uznał, że J M nie posiada indywidualnego interesu prawnego w sprawie dotyczącej stanu technicznego części wspólnych budynku mieszkalnego gdyż interes mieszkańców reprezentuje Wspólnota Mieszkaniowa "[...]".
Organ odwoławczy jednocześnie wyjaśnił, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że odmowa wznowienia postepowania z powodu braku przymiotu strony wnioskodawcy może nastąpić wyłącznie, gdy okoliczność ta jest oczywista. W niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości, że wnosząca o wznowienie nie posiada własnego, indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do kwestionowania stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. wniosła J M. Argumentowała, że posiada interes prawny w kwestionowaniu postanowienia odmawiającego wznowienia na jej wniosek postępowania zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2015 r. umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, gdyż zły stan techniczny budynku bezpośrednio przekłada się na jej mieszkanie. Podkreśliła, że odmowa wznowienia postępowania nastąpiła ze względów formalnych, a nie merytorycznych, podczas gdy poniosła ona faktyczną szkodę spowodowaną złym stanem technicznym nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., odmawiające na wniosek J M wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nie narusza prawa w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte jest jedną z wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a k.p.a. Skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2015 r. wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4, podnosząc, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, mimo iż była jego stroną.
Złożenie przez określony podmiot wniosku o wznowienie postępowania powoduje, jeszcze przed wydaniem postanowienia o wznowieniu wszczęcie tzw. postępowania wstępnego. Na tym etapie czynności organu ograniczają się wyłącznie do zbadania czy wskazana przyczyna wznowienia mieści się w kategorii przesłanek wymieniowych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a k.p.a., czy został zachowany termin, o którym stanowi art. 148 § 2 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie pochodzi od strony postępowania. Zaistnienie powyższych przesłanek obliguje organ do wznowienia postępowania. Brak którejkolwiek stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Należy jednak podkreślić, że w przypadku, gdy podstawą wznowienia jest przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmowa wznowienia postepowania może nastąpić jedynie, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty.
We wniosku o wznowienie postępowanie zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca wskazała, że zły stan techniczny budynku przejawiający się w powstałym na suficie w łazience zacieku, pęknięciem sufitu na klatce schodowej przed wejściem do lokalu skarżącej, a także zaciekami powstającymi po zewnętrznej stronie budynku, w sposób bezpośredni przekładał się na jej mieszkanie. Skarżąca wskazała, iż co prawda nie miała przymiotu strony w ww. postępowaniu, jednak uważa, że interes właściciela lokalu powinien być kwalifikowany jako interes prawny.
Z powyższym stanowiskiem skarżącej, nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Znaczy to, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Interes prawny istnieje zatem wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa (najczęściej materialnego), z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Jego naruszenia nie można przy tym utożsamiać z subiektywnym przekonaniem danej osoby o tym, że jakiś stan faktyczny jest dla niej niekorzystny – konieczne jest odwołanie się do konkretnego przepisu prawa materialnego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05 oraz z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1059/10 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Sąd stwierdza, że organy administracji dokonały prawidłowej kwalifikacji wniosku J M o wznowienie postępowania, jako nie pochodzącego od strony postępowania, co zresztą podkreśliła sama skarżąca we wniesionej skardze. Organ II instancji słusznie zauważył, że J M była bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem postępowania w sprawie złego stanu technicznego budynku przy ul. [...], który oddziaływał na jej mieszkanie, jednak nie mogła tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Wskazany zły stan techniczny odnosił się do części wspólnych przedmiotowego budynku, a w takiej sytuacji interesy mieszkańców budynku przy ul. [...] reprezentuje Wspólnota Mieszkaniowa. Dlatego też organy administracji publicznej zasadnie nie przyznały skarżącej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a następnie odmówiły wznowienia postępowania z przyczyn formalnych.
Wskazać też trzeba, że "osoba, która twierdzi, że przysługuje jej status strony winna wskazać konkretny przepis prawa stanowiący podstawę jej żądań. Jeśli takiego przepisu nie ma, to osoba ta ma interes faktyczny we wszczęciu postępowania, a nie interes prawny" (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1238/05, Lex Omega nr 205950).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania może zostać wydane między innymi wtedy, gdy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od podmiotu nie będącego stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły być skuteczne, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Jednocześnie nie zaistniały okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji