Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 1995 r. Wojewoda [...] – w oparciu o art. 149 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 150 § 1 kpa - wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Głównego Architekta Wojewódzkiego w G. z dnia [...] marca 1986, znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta S. z dnia [...] grudnia 1985r., znak [...] nakazującą A. C. rozbiórkę garażu wybudowanego na posesji przy ul. [...] w S. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. znak [...] - na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda [...] odmówił uchylenia ww. decyzji Głównego Architekta Wojewódzkiego w G. z dnia [...] marca 1986.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 1996r. uchylił powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 1996r. wskazując w uzasadnieniu, że Wojewoda [...] wznawiając postępowanie postanowieniem z dnia [...] listopada 1995r. winien był wskazać przyczyny, co do których należało wznowić postępowanie, co powinno stanowić podstawę do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ w postanowieniu nie wskazał jakie nowe dowody zaistniały w sprawie, ograniczając się do przedstawienia przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania A. C. z [...] kwietnia 1992r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wydając decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1kpa organ powinien ograniczyć się tylko do kwestii związanych ze wznowieniem postępowania. W tym trybie odmawia się uchylenia decyzji dotychczasowej jedynie dlatego, że zostanie stwierdzony brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r., [...] – na podstawie art. 104, art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia [...] marca 1986.
W uzasadnieniu organ podniósł, że wskazanych przez A. C. okoliczności, nie można było uznać za nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] marca 1986r.
Po rozpatrzeniu odwołania A. C., decyzją z dnia [...] lipca 1998 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996r
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że decyzja Prezydenta S. podjęta została w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229) zgodnie z którym obiekty budowlane powodujące niebezpieczne dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, podlegają przymusowej rozbiórce. Nadto, położenie garażu jest niezgodne z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki, a ich spełnienie wiązałoby się z rozbiórką tego obiektu i jego powtórną budową w innym miejscu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził ponadto, że organ I instancji wydając w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję oceniał wyłącznie zagadnienia związane ze wznowieniem postępowania i nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 kpa. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, nie można przyjąć, iż decyzja Wojewody [...], wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa jest powrotem do stadium zwykłego postępowania, w którym decyzję tę można traktować jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana.
W skardze na powyższą decyzję A. C. wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że nie zgadza się z decyzjami, które wydano z naruszeniem prawa, zasad współżycia społecznego i które są krzywdzące dla skarżącej jako osoby starszej i inwalidki I grupy.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Na wstępie należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ono zapadło było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa.
Postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch etapach.
Pierwszy etap polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie ma oparcie na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Na tym etapie organ ma obowiązek zbadać również, czy zachowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 kpa, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa.
W związku z powyższym, złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje, że organ automatycznie wznawia postępowanie, ale obliguje go do zbadania przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa.
Dopiero jeżeli na tym etapie postępowania okaże się, że nie istnieją przeszkody do jego wznowienia, organ wznawia je, a postanowienie o wznowieniu daje podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez zbadania tych przesłanek postępowanie nie może być wznowione. Zatem, na tym wstępnym etapie postępowania o wznowienie, chodzi o samo powołanie się na przyczyny wznowienia.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...] przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (postanowienie z dnia [...] listopada 1995r.) nie zbadał wniosku skarżącej, pod kątem wyżej wskazanych przesłanek, w szczególności nie ustalił, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji; choć formalnie wykazał się znajomością reguł postępowania wznowieniowego, to jednak nie przeprowadził w tym zakresie prawidłowego postępowania i nie wskazał uchybień kontrolowanej decyzji.
Organy winny mieć na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi, czego nie uczynił w niniejszym postępowaniu, ocenić je i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozpatrzy ponownie materiał dowodowy i rozważy, czy w świetle argumentacji Sądu i wskazanych przepisów prawa wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] kwietnia 1992r. spełniał powyższe kryteria.
Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) W zakresie punktu II orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.