Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r. po rozpatrzeniu skargi G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oddalił skargę.
Skarżąca w dniu 20 grudnia 2011 r. złożyła wniosek do Sądu na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2012r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnienia wpłynęły do Sądu w dniu 16 stycznia 2012 r.
Kolejnym zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2012 r. zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy wobec faktu, iż na obecnym etapie sprawy nie jest zobowiązana do ponoszenia żadnych kosztów sądowych, podtrzymuje złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych czy też go cofa. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma.
Jednocześnie poinformowano wnioskodawczynię, iż zwolnienie od kosztów sądowych przyznane na mocy postanowienia może wywołać określone skutki prawne jedynie od momentu skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy, nie działa wstecz. Powyższe oznacza, iż ewentualne zwolnienie od kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania nie może mieć wpływu na fakt uprzedniego uiszczenia przez stronę skarżącą kwoty wymaganego wpisu sądowego, od skargi w wysokości 500,00 złotych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a)
Podkreślić należy, że warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony wykazanie, że na stronie ciąży obowiązek uiszczenia konkretnych opłat sądowych, a z drugiej, że nie może ich uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1981r., IV PZ 5/81, LEX nr 8305).
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowych.
W odniesieniu do pierwszego z nich, wskazać należy, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych po zapadłym w dniu 20 grudnia 2011 r. wyroku Sądu. Przy czym wskazać, należy, że w przedmiotowej sprawie wpis od wniesionej skargi w wysokości 500,00 złotych skarżąca uiściła.
Podkreślić należy, że wniosek w tym przedmiocie nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, albowiem prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które zostały uprzednio uiszczone.
Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie (postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04). Zatem nie może dotyczyć już uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Dodać należy, że pismem z dnia 2 lutego 2012 r. poinformowano wnioskodawczynię o powyższym, jednocześnie zwrócono się do niej z zapytaniem, czy wobec faktu, iż na obecnym etapie sprawy nie jest zobowiązana do ponoszenia żadnych kosztów sądowych, podtrzymuje złożony wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czy też go cofa. Wnioskodawczyni pomimo upływu terminu nie udzieliła żadnej odpowiedzi.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie wniosła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ani żadnego innego pisma procesowego w sprawie, w związku z którym byłaby zobowiązana do ponoszenia kosztów sądowych, zatem na obecnym etapie sprawy na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek opłat sądowych.
Reasumując stwierdzić należy, że w obecnym stanie sprawy zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych jest niezasadne i z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.