Uzasadnienie
W piśmie z 19 września 2016 r. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego zakończonego pismem z [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie uznania za bezzasadną skargi na czynności podjęte przez urzędnika. Pismem z 12 sierpnia 2016 r. organ, działając w trybie art. 221, art. 229, art. 237 oraz art. 238 k.p.a., tj. w trybie działu VIII k.p.a. załatwił skargę [...] na [...] - [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego - nieudzielającego wyczerpujących informacji, i uznał ją za bezzasadną.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca wyraża niezadowolenie z prowadzenia postępowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego, niezadowolenie z pracy urzędników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], niezadowolenie ze sposobu załatwienia jej zapytań zgłaszanych do wystawionych Upomnień.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. GIS poinformował, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi fakt, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują poddania kontroli sądowoadministracyjnej zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi rozpatrzonej w trybie działu VIII k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.
23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe oznacza, iż skarga na czynność służy, jeżeli organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., do których wydania jest zobowiązany w określonym toczącym się postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie zaskarżona czynność Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2016 r., polegała na wyjaśnieniu sposobu załatwienia sprawy dotyczącej nie udzielenia skarżącej wyczerpujących informacji na zapytanie w sprawie wystawionych przez organ Upomnień.
Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów, należąca do zakresu kognicji sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje orzekania w sprawie wskazanej przez skarżącą. Do orzekania w tym zakresie nie upoważniają sądów administracyjnych również przepisy szczególne.
Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy państwowe w trybie, określonym w dziale VIII, rozdziały 1 i 2, Kodeksu postępowania administracyjnego. Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami właśnie tego działu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 § 1 k.p.a.).
W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Sprawy skargowe rządzą się swoistymi regułami. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty - ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności.
Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998r., III SA1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005r., I SA/Rz 117/05, publ. OwSS 2006/1/26, LEX nr 165846).
Jak już wskazano, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 p.p.s.a.
Jeszcze raz podkreślić zatem należy, że postępowanie skargowe uregulowane w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, to jest postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wskazać zatem należy, iż do właściwości sądu administracyjnego nie należy ocena sposobu działania organów, gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Sprawy skargowe rządzą się swoistymi regułami. W postępowaniu tym nie działają strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. W orzecznictwie prezentowany jest niekwestionowany pogląd, iż postępowanie to nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1110/04, publ: LEX nr 171200, postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 2011 r. VII SA/Wa 1846/10, publ: www.cbois.nsa.gov.pl; z 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 193/04, publ: LEX nr 165916; z 7 grudnia 2006 r. sygn. I SA/Wa 1785/06 publ: LEX nr 320599).
Sprawy te nie zostały poddane kontroli sądów administracyjnych, jako że żadna z procedur nie przewiduje dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania. Także ewentualna bezczynność organów w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09).
Konkludując, skoro w ramach omawianego działania organu nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na którą służyłaby skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest brak uprawnienia do wniesienia skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na niedopuszczalność wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.