Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej suplementu diety pn. [...]60 mg wyprodukowanego przez firmę D. A. w [...]nakazał A. S.:
- 1. wstrzymać wprowadzanie do obrotu suplementu diety pn.: " [...]60mg" zawierającego w składzie ekstrakt z miłorzębu japońskiego,
- 2. wycofać z obrotu handlowego suplement diety.: "[...]60 mg" zawierający w składzie ekstrakt z miłorzębu japońskiego,
- 3. przekazać Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] dokumentację dotyczącą dalszego postępowania z masą towarową objętą zakazem wprowadzania do obrotu i nakazem wycofania z obrotu.
Obowiązek zawarty w punkcie 3 należy wykonać do dnia 15.06.2012r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że suplement diety zawiera w swoim składzie ekstrakt z miłorzębu japońskiego w ilości 60 mg w jednej tabletce, a tym samym nie spełnia kryteriów środka spożywczego i powinien być zakwalifikowany jako produkt leczniczy.
Po rozpatrzeniu odwołania A. S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] lipca 2012r. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – dalej k.p.a.
Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na zarządzony przez Głównego Inspektora Sanitarnego monitoring systemów diety znajdujących się w obrocie na terytorium Rzeczpospolitej Polski zawierających w składzie ekstrakt z miłorzębu dwuklapowego organ pierwszej instancji został zobligowany do przeprowadzenia kontroli sanitarnej w siedzibie firmy D. A., która wprowadza do obrotu produkt z miłorzębu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wskazał, że decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2011r. Nr 2012, poz. 1263): W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
Podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 29 marca 2012 r. w siedzibie firmy zostały stwierdzone nieprawidłowości i w związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]miał podstawy do wydania decyzji.
Jednakże organ II instancji po dokładnym przeanalizowaniu treści decyzji dopatrzył się pewnych nieprawidłowości natury formalno-prawnej, które nie powinny zaistnieć.
Mianowicie powyższa decyzja składała się z trzech punktów, natomiast tylko obowiązek zawarty w punkcie trzecim posiadał termin wykonania do dnia 15 czerwca 2012 r. Dwa pierwsze punkty nie zostały obwarowane konkretną datą wykonania obowiązku, co niezgodne jest z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Organ II instancji stwierdził, iż przedmiotowa decyzja nie powinna być analizowana jako jedno orzeczenie w całości, tylko jako poszczególne elementy (etapy) nakazu.
Dlatego też organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że prawidłowa decyzja winna być wydana z uwzględnieniem poszczególnych terminów wykonania obowiązków.
Ponadto organ odwoławczy przychylił się do zarzutu skarżącego braku przywołania w uzasadnieniu decyzji danych naukowych i dokonania samodzielnej analizy materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji.
Skarżący podnosił, że w odwołaniu wskazał konkretne dane naukowe.
Organ odwoławczy powinien te dane rozpatrzyć i wydać decyzję merytoryczną w postaci albo uznania suplementu diety za produkt leczniczy przy uwzględnieniu danych naukowych, opinii biegłego i Charakterystyk Produktów Leczniczych i w takim przypadku utrzymać decyzję organu pierwszej instancji w mocy, albo w przypadku uznania, że "[...]60 mg" jest suplementem diety, uchylić decyzję pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.
Skarżący podnosił, że w analogicznej sprawie dotyczącej suplementu diety z miłorzębem japońskim w decyzji z [...] lipca 2012r. [...]organ uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju Sądów administracyjnych Dz.U nr 153 poz.1269) Sądy Administracyjne kontroluja działalnośc administracji publicznej pod wzgledem zgodności z prawem badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafnośc ich wykładn. Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przepisów postępowania art 138 § 2 kpa, które miało wpływ na wynik postępowania.
Zgodnie z art 138 § 2 kpa po nowelizacji dokonanej z dniem 11 kwietnia 2011 r. Ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6 poz.
18) organ odwoławczy może uchylić zaskarzoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem rzepisów postepowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W uzasadnieniu do ww. Zmiany projektodawcy wskazali m.in., że zmierza ona do ograniczenia zbyt częstego korzystania z decyzji kasacyjnej przez organy odwoławcze.
Nowelizacja zawęziła zatem maksymalnie możliwośc podjęcia decyzji kasacyjnej, albowiem ograniczyła ją do sytuacji w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Jednak w orzecznictwie wskazuje się, iż przewidziana w art 138 kpa możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2, które uzasadniałyby wydanie przez Wojewodę [...]decyzji kasacyjnej.
Sąd kontroluje decyzję [...]z dnia [...] lipca 2012 r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], którą organ uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 §2 k.p.a., który upoważnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia jak wskazano wyżej tylko wyjątkowo i wówczas, gdy organ wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie będzie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym organ powinien przekonywująco uzasadnić zaistnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Organ powinien także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa.
Konieczność nawet przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa).
Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy naruszył więc przepis art. 138 § 2 k.p.a. ograniczając się do funkcji kontrolnej i kasacyjnej wskazując jednocześnie organowi pierwszej instancji na dostrzeżone uchybienia.
Organ odwoławczy powinien natomiast na podstawie zebranego materiału dowodowego samodzielnie dokonać analizy i oceny czy przedmiotowy produkt został wprowadzony do obrotu jako suplement diety pomimo że jest produktem leczniczym. Organ odwoławczy w razie poważnych wątpliwości co do charakteru produktu ma także możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie dostępnych danych naukowych. Dowodem rozstrzygającym wątpliwości jest w tym przypadku opinia biegłego odpowiedniej specjalności i stopnia naukowego.
Ponownie rozpoznająć odwołanie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zobowiązany będzie do merytorycznego rozpoznania odwołania A. S. od decyzji Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r. i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w oparciu o przepis 138 § 1 pkt 1 kpa lub art 138 § 1 pkt 2 kpa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 153 poz. 1270 orzekł jak w sentencji wyroku.