Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm./ nakazał B. R., A. Z. i A. K. – rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1998r. Prezydent [...] zatwierdził projekt architektoniczno – budowlany i zezwolił Spółce [...] na rozbudowę od strony ul. [...] oraz na nadbudowę o jedną kondygnację budynku mieszkalnego zlokalizowanego w W. przy ul. [...] w [...]. Dnia [...] czerwca 1998 r. inwestor dokonał zgłoszenia robót rozbiórkowych budynku przy ul. [...]. W dniu [...] stycznia 2000 r. przeprowadzono wizję kontrolną, w trakcie której ustalono, że budynek przewidziany do rozbudowy i nadbudowy został rozebrany łącznie z fundamentami, zaś na posesji wybudowany został budynek o trzech kondygnacjach naziemnych i dwóch kondygnacjach podziemnych.
Nowo wzniesiony budynek mieszkalny nie stanowi odtworzenia budynku zatwierdzonego projektem budowlanym, a inwestor nie uzyskał zmiany pozwolenia na budowę w trybie art. 36 a ust 1 Prawa budowlanego.
Powstał więc zupełnie inny obiekt wzniesiony bez pozwolenia na budowę, który jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Przedmiotowy budynek w istniejącej formie, jego usytuowanie względem granicy działki narusza przepisy techniczno – budowlane § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wynika to również z oceny technicznej budynku przedłożonej przez inwestorów.
Z tych względów organ I instancji uznał, iż nie jest możliwe przeprowadzenie legalizacji przedmiotowego budynku, gdyż prawo budowlane przewiduje taką procedurę do obiektu, który m.in. nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych w zakresie uniemożliwiającym odprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a w niniejszym przypadku taka sytuacja nie występuje.
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołań – A. K., A. Z. i B. R. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia oceny technicznej samowolnie wykonanego budynku w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami ze szczególnym uwzględnieniem elementów konstrukcyjnych oraz czy wybudowany budynek nie narusza praw osób trzecich.
Inwestorzy złożyli ocenę techniczną z lipca 2004 r., w której wskazano, że budowa działki przy ul. [...] w [...] spełnia wymogi § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jednakże zdaniem organu odwoławczego z treści tej oceny wynika niewłaściwe usytuowanie budynku w stosunku do działek sąsiednich – "ściany kondygnacji podziemnej dochodzące do poziomu zerowego i będące poza główną bryłą budynku usytuowano od istniejących ogrodzeń sąsiadujących "działek zabudowanych w odległości ok. 0,50m".
Organ II instancji stwierdził, że ocena ta jest sprzeczna i nie może być uznana za wiarygodną. Przeprowadzona kontrola wykazała, że ściany kondygnacji podziemnej znajdują się ponad terenem i wobec tego powinny być usytuowane w odległościach jakie przewiduje § 12 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Wobec tego organ z uwagi na fakt, że przedłożone przez inwestorów dokumenty nie wskazują sposobu umożliwiającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, w stosunku do inwestycji jako naruszającej przepisy techniczno – budowlane w tym § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – winna być zgodnie z art. 48 ust 1 prawa budowlanego orzeczona rozbiórka.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. R. wnosząc na podstawie art. 145 kpa o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji B. R. reprezentowana przez adwokata A. M. zarzuca naruszenie przepisów art. 6 i 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewskazanie przez organ, który z przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ma zastosowanie w sprawie niniejszej, tj. reguluje kwestię usytuowania budynku na działce położonej przy ul. [...] w [...]; oraz naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez dowolne przyjęcie, że "ocena uzupełniająca" mgr inż. K. K. jest sprzeczna i niewiarygodna, a także dowolne przyjęcie, że budynek jest usytuowany niezgodnie z przepisami w stosunku do granic nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji – wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane.
Bezspornym jest, że przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej, przesądził o tym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] marca 2002 r. sygn. akt [...], w którym stwierdził, że do budynku nie mają zastosowania artykuły 50 i 51, a ma zastosowanie art. 48 prawa budowlanego.
O ile pod rządami "starego" prawa budowlanego sprzed nowelizacji z 11 lipca 2003 r. zasadą było orzekanie rozbiórki samowolnie powstałego obiektu – o tyle po tej dacie można powiedzieć, że zasadą jest legalizacja obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego z art. 48 ust 1 prawa budowlanego może być wydany dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.
"Przepis art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane można zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w ust 2 i 3 nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę" /por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1482/04 Lex nr 169370/.
Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo określają przepisy ust 2 art. 48 Prawa budowlanego. Stosownie do brzmienia tych przepisów nie można pozbawić inwestora – sprawcę samowoli budowlanej, możliwości legalizacji obiektu, a organ właściwy w sprawie po wszczęciu postępowania winien ocenić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jednocześnie nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Kolejnym więc warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest wykazanie, że budowa nie narusza przepisów, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust 2 art. 48 organ nadzoru budowlanego powinien w drodze postanowienia wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, a postanowienie to wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót budowlanych. Postanowieniem tym organ nakłada obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz dokumentów, o których mówi art. 33 ust 2 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego Przedłożenie w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych /jeżeli budowa została zakończona to tylko o zatwierdzenie projektu/ i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Jeżeli z tego projektu będzie wynikało, że zostały naruszone przepisy w tym np.: § 12 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury – wówczas organ nakazuje rozbiórkę w trybie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do argumentów skargi, należy wskazać, iż poziom zero – to nie poziom terenu.
Na dzień dzisiejszy organy orzekające w sprawie mają rację, że przepis § 12 został naruszony.
Ustęp 3 § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że "sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust 1 pkt 2 § 12 ww. rozporządzenia dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli /.../ nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki" – czyli jak w niniejszej sprawie. Organ rzeczywiście jednak nie wskazał, które przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zostały naruszone.
Ponad wszystko należało jednak zastosować tryb art. 48 ust 2 Prawa budowlanego i sprawdzić czy projekt budowlany daje się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
Organ nie przeprowadził postępowania legalizacyjnego, nie wstrzymał postanowieniem robót budowlanych, ani nie nałożył obowiązków wynikających z ust 2 art. 48 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze omówione uchybienia organów I i II instancji Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.