Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na A. i P. K. obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej, służących odprowadzeniu wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w W. – w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w dniu 21 maja 2009 r. na wniosek K. M. dokonano oględzin budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w W. W wyniku oględzin stwierdzono występowanie zawilgoceń na powierzchni ściany nośnej ww. budynku, przyległej do budynku mieszkalnego na działce nr [...], stanowiącej własność A. i P. K. Zawilgocenia powstały w wyniku nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych.
W dniu 13 sierpnia 2009 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego elementów instalacji odprowadzenia wód opadowych z budynku na działce nr [...] oraz budynku na działce nr [...]. W ocenie organu, w celu ustalenia przyczyn powstawania zawilgoceń na ścianie budynku znajdującego się na działce nr [...] niezbędne było sporządzenie oceny technicznej w zakresie stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia A. i P. K., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że organ I instancji powinien ustalić krąg podmiotów będących stronami postępowania. Zdaniem organu, zasadnym jest dokonanie oceny, czy podmiot, na wniosek którego zostało wszczęte postępowanie, posiada status strony, a więc czy postępowanie zostało wszczęte prawidłowo. Organ II instancji podał, iż w postępowaniu dotyczącym utrzymania obiektów w odpowiednim stanie technicznym, stronami postępowania są właściciel i zarządca tego obiektu.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł K. M., zwracając się o jego uchylenie w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 i art. 138 § 2 k.p.a. oraz zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8 i 77 k.p.a. Wskazał, iż wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o interwencję w sprawie wykonywanej samowoli budowlanej w budynku przy ul. [...] przez A. i P. K. oraz przywrócenie stanu poprzedniego ściany łączącej oba budynki. Skarżący podał, że przy docieplaniu budynku od strony północno-zachodniej sąsiedzi zniszczyli konstrukcję muru budynku w części dachowej, co powoduje systematyczne zalewanie ściany budynku skarżącego, natomiast od strony południowo-zachodniej naruszyli granicę nieruchomości bez zgody i wiedzy skarżącego.
Skarżący zarzucił, iż organ II instancji nie dokonał oceny prac wykonanych przy ociepleniu budynku przez A. i P. K. oraz niezgodnego ze sztuką budowlaną odprowadzania wód opadowych z połaci dachowej sąsiedniego budynku - czego następstwem jest zalewanie ściany budynku skarżącego - ani też nie ustalił stanu prawnego ściany wspólnej obu budynków. Zdaniem skarżącego, postępowanie wszczęte z jego wniosku prowadzone jest wobec pokrzywdzonego, zamiast wobec osób, których samowolne działania powodują niszczenie jego mienia.
Skarżący wskazał, że budynki usytuowane na działkach nr [...] i nr [...] posiadają wspólną ścianę, gdyż znajdują się w zabudowie szeregowej, więc na odcinku tym ściana stanowi współwłasność właścicieli obu budynków. A zatem, nieprawidłowo rozdzielono postępowanie w przedmiotowej sprawie na dwa odrębne postępowania, dotyczące budynków usytuowanych na ww. działkach. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji pojęcia strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Sąd kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...], uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] nakładające na A. i P. K. obowiązek sporządzenia w określonym terminie oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej, służących odprowadzeniu wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w W. – w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia oraz przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Podstawę prawną obowiązku nałożonego postanowieniem organu I instancji stanowi art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten uprawnia organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego – w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego – do nałożenia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Postanowienie wydane w powyższym trybie ma przede wszystkim charakter dowodowy i jest podejmowane z reguły w ramach już toczącego się postępowania w określonej sprawie, po uprzednim przeprowadzeniu wstępnych wyjaśnień (wyrok NSA z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1192/05, Lex nr 289261). Stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1407/05).
W niniejszej sprawie postępowanie przed organem nadzoru budowlanego zostało wszczęte na wniosek K. M. – właściciela działki nr [...] sąsiadującej z nieruchomością nr [...], na której usytuowany jest budynek objęty przedmiotowym postępowaniem. Obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej został natomiast nałożony na A. i P. K. - właścicieli nieruchomości nr [...]. Organ I instancji nie odniósł się jednak do okoliczności, czy podmiot, na wniosek którego zostało wszczęte postępowanie, ma przymiot strony w rozumieniu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem, już na etapie wstępnych wyjaśnień powinien on ustalić krąg stron przedmiotowego postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wskazał, że właściwe ustalenie stron postępowania – a tym samym inicjatywa wszczęcia postępowania – jest bezwzględną przesłanką prawidłowości postępowania administracyjnego i wydanego w jego wyniku orzeczenia. Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, obowiązany jest bowiem na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. z urzędu ustalić, czy podmiot wnoszący podanie jest stroną postępowania. Tego obowiązku organ I instancji nie dopełnił.
Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. powinien ustalić krąg podmiotów uprawnionych do występowania w nim jako strony, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W przypadku zaś ewentualnego braku możliwości wszczęcia postępowania na wniosek określonego podmiotu, organ powinien rozważyć, czy w sprawie występują przesłanki wszczęcia postępowania z urzędu.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.