Uzasadnienie
[...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jako zakres wniosku skarżąca zaznaczyła "zwolnienie od kosztów sądowych", jednocześnie w uzasadnieniu wniosku wskazując, że z uwagi na aktualną sytuację finansową nie jest w stanie uiścić należnej opłaty od skargi. W piśmie z 5 marca 2018 r., przy którym nadesłano formularz, [...] wskazała, że wnosi o zwolnienie od opłaty od skargi. Wniosek skarżącej potraktowano wobec tego jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi.
Skarżąca wskazała, że posiada spółdzielcze mieszkanie własnościowe o powierzchni 72,8 m2, we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje mąż oraz małoletni syn i trzy pełnoletnie córki. [...] oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 2291 zł netto miesięcznie, na które składają się dochody skarżącej z tytułu umowy o pracę (797 zł), dochody z prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej (około 870 zł), świadczenie wychowawcze na dziecko (500 zł) i świadczenie rodzinne (124 zł). Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wymieniła: czynsz – 505 zł, opłaty za energię elektryczną – 170 zł, wydatki na wyżywienie – około 700 zł, na dojazdy do pracy – 200 zł, na środki gospodarstwa domowego – 200 zł, koszty leczenia stomatologicznego córki – 150 zł, pomoc w utrzymaniu córek na studiach – 300 zł.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania [...] prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji.
Z wniosku złożonego przez [...] wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje mąż oraz małoletni syn i trzy pełnoletnie córki, rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 2291 zł netto miesięcznie.
Zauważyć wobec tego trzeba, że skarżąca - pomimo deklarowanej bardzo trudnej sytuacji, utrzymywania się sześcioosobowej rodziny z dochodów wynoszących jedynie 2291 zł miesięcznie - ustanowiła jednak adwokata z wyboru w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 233/18.
Okoliczność ta powoduje, że zachodzą wątpliwości co do rzeczywistej wysokości środków, jakimi skarżąca wraz z rodziną dysponuje, a udzielone przez [...] informacje nie mogą być postrzegane jako przekonujące i wiarygodne.
W ocenie referendarza sądowego brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie wówczas, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika bezspornie, że strona znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej i spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. [...] nie wykazała natomiast w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że wpis sądowy od złożonej przez wnioskodawcę skargi należny jest w kwocie 100 zł.
W ocenie referendarza sądowego, skoro [...] była w stanie wygospodarować środki na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 233/18, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie we wskazanej wysokości przekracza jej możliwości płatnicze.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.