Uzasadnienie
Na skutek wniosku firmy [...] [...] Sp. z o.o. w sprawie sprawdzenia legalności wykonania otworów okiennych w ścianie szczytowej (południowa elewacja) budynku Związku [...] [...] przy ul. [...] w [...], usytuowanej bezpośrednio w granicy nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...], stanowiącej własność [...] [...], przedstawiciel Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wszczął w ramach nadzoru budowlanego postępowanie.
Przeprowadził w dniach 25 listopada 2009r. i 14 lipca 2010 r., oględziny wskazanego obiektu i ustalił nastepujący stan faktyczny:
gmach Związku [...] [...] wybudowany wg projektu arch. T. B. i A. K. w 1931 roku został częściowo zniszczony podczas działań wojennych i odbudowany w latach 1946-47. Przeprowadzone oględziny na terenie w/w nieruchomości potwierdziły wykonanie otworów okiennych w południowej ścianie obiektu, usytuowanej bezpośrednio w granicy sąsiedniej nieruchomości. Okna zostały wykonane w części biurowej, mieszkalnej i bibliotecznej. Na oknach w poziomie parteru i w poziomie piwnic zainstalowano kraty stalowe (odpowiednio po 6 sztuk). W części bibliotecznej przy oknach piwnicznych wybudowano studzienki przyokienne - 3 sztuki. W toku oględzin przedstawiciele Związku [...] [...] nie przedstawili dokumentów, które świadczyłyby o legalnym wykuciu spornych okien.
Z wyjaśnień złożonych przez przedstawicieli Z [...] wynika, że okna w ścianie szczytowej zostały wykonane w procesie odbudowy budynku po zniszczeniach wojennych, prowadzonej przez [...] Dyrekcję [...].
Prace wykonywane były przez [...] Przedsiębiorstwo Budowlane pod kierunkiem autora pierwotnej dokumentacji prof. T. B. w latach 1946-47. Po zakończeniu odbudowy budynek został przekazany Związkowi [...] [...]. Z dokumentów dotyczących okresu odbudowy budynku przy ul. [...], będących przedmiotem badania przez organ nadzoru nie wynika, czy sporne otwory okienne zostały wykonane na podstawie zatwierdzonej dokumentacji. Przedłożona przez Z[...] w toku postępowania dokumentacja graficzna jest koncepcją rozwiązań opracowywanych w okresie odbudowy zespołu obiektów Z[...], nie stanowi jednak,zdaniem organu, dowodu w aspekcie formalno-prawnym (brak sygnatur i klauzul organu zatwierdzającego). Kwestii tej nie wyjaśnia załączona kopia szkicu do projektu bocznej południowej elewacji Gmachu Głównego z 1946r., autorstwa inż. arch. T. B., gdzie wrysowane otwory na elewacji nie znalazły odzwierciedlenia na fragmencie przekroju. W dokumentach archiwalnych nie ma aktu administracyjnego organów administracji architektoniczno-budowlanej zezwalającego na wykonanie przedmiotowych otworów okiennych.
Gmach Związku [...] [...] usytuowany jest na terenie nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna o nr [...] z obrębu [...]. Ściana południowa budynku znajduje się w ostrej granicy z działką ewidencyjną nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, na podstawie mapy ewidencyjnej z dnia 30 listopada 1968r., że co najmniej do tej daty działki ewidencyjne o nr [...] i [...] (obecnie oznaczone jako działki [...] i [...] graniczyły z niezabudowaną działką nr [...] stanowiącą własność Miasta [...]. Organ wskazał, że analiza mapy potwierdza, że w okresie tym nie istniała jeszcze działka o numerze ewidencyjnym [...]. Wynika to z dodatkowej informacji sporządzonej przez geodetę uprawnionego. Informacja "[...]" Sp.z o.o., ostemplowana datownikiem 17 października 201 Ir., została oparta na odnowionym operacie ewidencji gruntów dla całej dzielnicy [...]- [...] nr [...] przyjętym w dniu [...] sierpnia 1987r. do ewidencji zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Katograficznej Składnicy Map i Dokumentów Geodezyjnych w [...], w którym to wprowadzono nowe oznaczenia działek ewidencyjnych i nowe oznaczenia obrębów ewidencyjnych, bowiem w pie: rwszym operacie ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] [...] dla obrębu nr [...] (rejon dawnej ul. [...] obecnie [...]) brak jest danych dotyczących działek tzw. "starej ewidencji", które mogłyby posłużyć do analizy dokonywanych ewentualnie podziałów w ewidencji sprzed 1987r.
W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w czerwcu 1987r. przez Geodetę Dzielnicowego Urzędu Dzielnicowego [...][...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]., z którego wynika, iż działka nr [...] jeszcze w czerwcu 1987r. nie była podzielona. Analiza powyższego materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż w okresie realizacji przedmiotowych otworów okiennych w budynku Z[...], działki o nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] stanowiły jedną działkę budowlaną, a otwory okienne w praktyce wykonane zostały w odległości ca 3,00 m od granicy nieruchomości sąsiedniej, obecnej działki ewidencyjnej nr [...]. W aktach sprawy znajduje się kopia protokołu wyznaczenia znaków graficznych Ks. rob. [...] [...], sporządzonego przez geodetę inż. M. K. (upr. zawodowe [...]) przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2009r., w którym to protokole opisano czynności wznowienia znaków graficznych dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] i [...] z obrębu [...].
Szkic przebiegu granic nieruchomości odzwierciedla podział w/w działek i usytuowanie gmachu Związku [...][...] w stosunku do tych granic. Z powyższego,zdaniem organu, wynika, że otwory okienne w elewacji południowej budynku przy ul. [...] w [...]zostały wykonane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego w zakresie zgodności z przepisami technicznymi, okreśionymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych.
Wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku określają przepisy dotyczące warunków technicznych sytuowania obiektów budowlanych, a zatem aktualnie obowiązujący § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z póżn. zm), zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lut drzwiowymi co najmniej 4 m, jak i akty prawne to rozporządzenie poprzedzające, tj: rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane powszechnego, rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Usytuowanie okna w ścianie znajdującej się przy granicy posesji było również sprzeczne z rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939r. Nr 34, poz 216 z późn. zm), obowiązującym (prawdopodobnie) w okresie wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Zgodnie z art. 277 ust. 1 przywołanego rozporządzenia - nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory prowadzące do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów.
Z analizy materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika,zdaniem organu, że otwory okienne w elewacji południowej budynku przy ul. [...] zostały wykonane z naruszeniem warunków technicznych, co uniemożliwia prowadzenie postępowania legalizacyjnego.
Dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012r. na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) nałożył na Związek [...] [...] z siedzibą w [...], ul. [...]obowiązek likwidacji otworów okiennych wykonanych w elewacji południowej budynku Związku.. [...] przy ul. [...] w [...].
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Związek [...] [...]od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., nakładającej na Związek [...] [...] obowiązek likwidacji otworów okiennych wykonanych w elewacji południowej budynku Związku [...][...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].
Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, który został potwierdzony, zgromadzonym w aktach sprawy, materiałem dowodowym.
Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, iż przedmiotowy budynek wybudowany został w okresie przedwojennym. Fakt pierwotnego braku otworów okiennych w przedmiotowej ścianie potwierdza m.in. załączona do akt sprawy kserokopia opracowania sprzed 1945 r. będącego w zasobach Biblioteki Wydziału Architektury [...] [...]. Uwidoczniona jest tam przedmiotowa ściana, która była ścianą pełną i nie posiadała otworów okiennych, rzuty kondygnacji przedmiotowego budynku również potwierdzają brak otworów okiennych w tej ścianie. W trakcie prowadzonej po wojnie odbudowy budynku zostały dodatkowo wykonane otwory okienne w ścianie usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. Projekt odbudowy budynku nie przewidywał otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji poczynił wszelkie możliwe starania mające na celu ustalenie daty wykonania okien będących przedmiotem niniejszego postępowania jak również uzyskania stosownej dokumentacji budynku. Urząd Miasta [...] Biuro Naczelnego Architekta Miasta pismem z dnia [...].01.2006 r. wskazało, iż nie posiada w swoich zasobach archiwalnych dokumentacji dotyczącej przebudówy elewacji przedmiotowego budynku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem zarówno z aktualnie obowiązującym § 12 ust.3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.), zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m, jak i aktami prawnymi to rozporządzenie poprzedzającymi.
Organ odwoławczy wskazał, że usytuowanie okna w ścianie znajdującej się w granicy posesji było również sprzeczne z Rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późn. zm.), obowiązującym w okresie (najprawdopodobniej) wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Mianowicie w myśl art. 277 ust.1 tego rozporządzenia nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów.
Ponadto wskazać należy, iż nałożenie na właścicieli wypełnienia przedmiotowych otworów okiennych w inny sposób niż przez ich zamurowanie, czyli wypełnienie ich materiałem o właściwej klasie odporności ogniowej (mogącym być materiałem przepuszczającym światło) stanowiłoby niedopuszczalne pogorszenie właściwości użytkowych działki sąsiedniej. Przedmiotowy budynek zaprojektowany i zrealizowany został w ostrej granicy z działką sąsiednią, w sytuacji, gdy ściana znajdująca się w granicy była ścianą pełną. Stan taki umożliwiał korzystanie z działki sąsiedniej w taki sposób, iż nie ograniczało możliwości dokonania jej zabudowy poprzez dobudowę obiektu budowlanego do przedmiotowego budynku.
W związku z powyższym sprzecznym z prawem byłoby pozostawienie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią z powodu naruszenia przepisów dotyczących lokalizacji obiektów budowlanych w ostrej granicy, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym rozdziały 6 tegoż rozporządzenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz stanowiłoby niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości sąsiedniej.
W świetle obowiązujących przepisów prawa aktualny właściciel jest odpowiedzialny za aktualny stan obiektu i jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawno-budowlanymi. Organ powiatowy wydając merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie prawidłowo nałożył obowiązki na obecnego właściciela - Związek [...] [...]. Z akt sprawy wynika, iż roboty budowlane polegające na wybiciu przedmiotowych otworów okiennych nastąpiło w trakcie wykonywania robót budowlanych, wykonywanych przez [...] Dyrekcję [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że z mapy przedłożonej w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego (w aktach sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopia) wynika jednoznacznie, iż już w 1937 r. działka o obecnym numerze ewidencyjnym [...] stanowiła odrębną nieruchomość od działki o nr ew. [...] i [...]. Granica rozdzielająca przedmiotowe nieruchomości już od 1937 r. pozostawała w tym samym miejscu co obecnie potwierdzają to wyrysy z lat późniejszych. Tak więc fakt, iż w roku 1945 r. właścicielem sąsiadujących ze sobą nieruchomości było Miasto [...], nie jest jednoznaczne z połączeniem tych nieruchomości w jedną i likwidacją granicy je rozdzielającej. Nieruchomości te pozostawały cały czas odrębnymi nieruchomościami, co stanowi o usytuowaniu przedmiotowej ściany, w okresie realizacji otworów okiennych, w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią.
Powyższe stanowi o naruszeniu przez inwestora obowiązujących przepisów prawa i usytuowaniu w przedmiotowej ścianie otworów okiennych w sposób naruszający przepisy prawa w okresie realizacji inwestycji jak i w czasie wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
W skardze wniesionej do Sądu Związek [...] [...] zarzucił decyzji Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012r., że została wydana z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zdaniem Z[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sentencji swojej decyzji wskazał inną decyzję a następnie z rażącym naruszeniem art. 113 w związku z art. 107 § 3 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem nr [...] z dnia [...]sierpnia 2012 sprostował omyłkę pisarską będącą, zdaniem strony skarżącej, błędem istotnym.
Ponadto Z[...] zarzucił decyzji naruszenie prawa poprzez użycie w uzasadnieniu decyzji stwierdzeń niezgodnych z prawdą. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy mija się z prawdy twierdząc, że "projekt odbudowy budynku nie przewidywał otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku" w sytuacji gdy jedyny zachowany dokument projektowy z czasów odbudowy wykonany przez inż. arch. T. B. (przedwojenny projektant budynku oraz kierownik techniczny budowy przy odbudowie budynku po zniszczeniach wojennych z ramienia [...] Dyrekcji [...]), zawiera projekt elewacji południowej z naniesionymi otworami okiennymi. Porównanie projektu inż. Arch. T. B. z aktualnym stanem jednoznacznie potwierdza wykonanie otworów okiennych w elewacji bocznej południowej budynku przy ul. [...] w [...].
Zdaniem strony skarżącej, zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] jak również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie interpretują przepisy prawa budowlanego stwierdzając, że okna w ścianie budynku zostały wykonane z naruszeniem warunków technicznych oraz że wykonanie okien w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów, Zdaniem strony ustawy nie zabraniały i nie zabraniają ani budowania w granicy ani sytuowania w granicy otworów okiennych. Co więcej[...] [...] sp. z o.o. projektując budynek na sąsiedniej nieruchomości (działki ewidencyjne [...] i [...]) również zaprojektował ściany szczytowe od strony południowej w granicy nieruchomości wraz z otworami okiennymi. Na takie zaprojektowanie budynku i umieszczenie otworów okiennych, zdaniem strony skarżącej, wyraziło zgodę [...] będące właścicielem następnej nieruchomości od strony południowej.
Strona skarżąca wskazała ponadto, że w orzecznictwie jak i w publikacjach pojawiają się zapisy iż granicę korzystania z prawa własności ograniczone mogą być tylko w aktach prawnych mających rangę ustawy.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa bowiem postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstepie należy wskazać, że dyspozycje przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa, wymagają ustalenia czy realizowane roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego i wypełniają dyspozycję tych przepisów.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakładając na Związek [...] [...]obowiązek likwidacji otworów okiennych wykonanych w elewacji południowej budynku oparł się na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm).. Zgodnie z art. 51 ust.7 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego przepisu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.
- 1. Z kolei ust. 1 art. 50 stanowi,że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
- 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
- 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
- 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
- 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, Związek [...] [...] realizował odbudowę i przebudowę obiektu (realizacja okien) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Organy nie ustaliły jednak w jakich warunkach i okolicznościach odbywała się przebudowa obiektu.
Organy nie ustaliły również jakich odstępstw od pierwotnego kształtu obiektu dokonano w czasie odbudowy tego obiektu. Już z pobieżnego porównania projektu pierwotnego oraz aktualnego kształtu obiektu wynika, że różnica nie ograniczyła się wyłącznie do okien w ścianie południowej.
Rozpatrując odwołanie Z[...] organ odwoławczy stwierdził, że granica rozdzielająca przedmiotowe nieruchomości już od 1937 r. pozostawała w tym samym miejscu co obecnie potwierdzają to wyrysy z lat późniejszych. Tak więc fakt, iż w roku 1945 r. właścicielem sąsiadujących ze sobą nieruchomości było Miasto [...], nie jest jednoznaczne z połączeniem tych nieruchomości w jedną i likwidacją granicy je rozdzielającej. Nieruchomości te pozostawały cały czas odrębnymi nieruchomościami, co stanowi o usytuowaniu przedmiotowej ściany, w okresie realizacji otworów okiennych, w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. Powyższe, zdaniem organu, stanowi o naruszeniu przez inwestora obowiązujących przepisów prawa i usytuowaniu w przedmiotowej ścianie otworów okiennych w sposób naruszający przepisy prawa w okresie realizacji inwestycji jak i w czasie wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym oraz w związku z ustaleniami organów opisanych na wstępie niniejszego uzasadnienia należy podnieść, że postępowanie było prowadzone w odniesieniu do budynku Związku [...] [...] wybudowanego w roku 1931 a odbudowanego w latach 1946- 1947 w kształcie obecnym tj z oknami w ścianie południowej. Przy czym wygląd tej ściany usytuowanie okien w różnych płaszczyznach wskazuje na zamierzoną i planową realizację okien zgodnie z przygotowaną wcześniej dokumentacją techniczną.
Pamiętać przy tym należy, że odbudowa obiektu przy ul. [...] była realizowana w ramach odbudowy [...], była niezwykłym dokonaniem architektów, konserwatorów, a także istotnym wydarzeniem społecznym.
Odbudowa budynku była prowadzona jako budowa Nr [...] (k.59 i 63), co potwierdza kilka odnalezionych dokumentów zarchiwizowanych po likwidacji [...]Dyrekcji [...]. Kierownikiem technicznym budowy z ramienia [...]D[...] był profesor T. B., który zaprojektował budynek i zmianę w postaci wykonania okien w elewacji południowej. Bezpośrednim wykonawcą prac budowlanych było [...] Przedsiębiorstwo Budowlane,
W aktach sprawy znajduje się również kopia dokumentu z [...] czerwca 1947r. [...] Dyrekcji [...] skierowana do Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego w [...] wskazująca na sformalizowany przebieg odbudowy i przebudowy obiektu Z[...] oraz oddania obiektu do użytku. Wskazać przy tym należy,że w latach tych istniała nie tylko inwentaryzacja zniszczeń wojennych z lat 1939-1945 określająca stan zachowania ocalałych budynków, ale i koncepcja odbudowy obiektów i zespołów zabytkowych, dokumentacja prac inwestycyjnych i projektowych dotyczących odbudowy miasta.
W związku z powyższym by organ mógł w sposób jednoznaczny określić, ze odbudowa tego obiektu była niezgodna z wówczas obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i konsekwencją tego ma być zamurowanie istniejących od roku 1947r, wszystkich okien w ścianie południowej powinien wcześniej wyjaśnić okoliczności wydawanych wówczas pozwoleń i zarządzeń dot. tego obiektu. Powinien przy pomocy wszystkich dostępnych mu środków ustalić charakter niezabudowanej nieruchomości będącej obecnie w użytkowaniu wieczystym [...] [...] właśnie na przestrzeni lat poczynając od roku 1946 w kontekście obowiązujących wówczas planów zagospodarowania [...] ze szczególnym uwzględnieniem planów [...].
PINB nie przeprowadził żadnych postępowań dowodowych w tym zakresie i zaprzestał wyjaśniania podstawy faktycznej i prawnej wykonania nie tylko okien w elewacji południowej ale i odbudowy całego rejonu ulicy [...]. Organ nie kontynuował postępowania wyjaśniającego zapoczątkowanego przez Z[...] m. in. szkicem pierwotnego projektanta budynku prof. T. B. ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że nie ma aktu administracyjnego zezwalającego na wykonanie przedmiotowych okien. W tym miejscu należy również wskazać na mapę sytuacyjną znajdującą się w aktach sprawy z której wynika, że na działce nr [...] usytuowany jest ciąg komunikacyjny wraz z przejściem do ulicy [...] oraz infrastruktura techniczna zasilające sąsiednie budynki co mogłoby wskazywać że działka ta była przewidziana pod zabudowę jedynie w części przylegającej do części ściany południowej budynku przy ul. [...] nie posiadającej okien.
Wskazać również należy, że nawet po wyjaśnieniu powyższych wątpliwości, które by wskazywały jednoznacznie na niezgodną z prawem odbudowę obiektu nie można w sposób bliżej nieokreślony nakładać na Z[...] obowiązku zamurowania otworów okiennych w elewacji południowej budynku skoro ta elewacja nie jest jednolitą płaszczyzną (w części usytuowanej najbliżej ul. [...]).
Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego w każdej sprawie stanowi konieczny etap przed subsumcją tego stanu faktycznego pod konkretną normę prawa materialnego
Rozpatrując sprawę ponownie, organ administracji winien poddać analizie i wyjaśnić kwestie legalności odbudowy kompleksu budynków Z[...] w kontekście nie tylko zgodności odbudowy z pierwotnym projektem ale i również w kontekście powojennych planów zabudowy tego rejonu [...], które mogły się zmienić w stosunku do planów przedwojennych. Zdaniem Sądu nie można rozpatrywać dokonanej przebudowy obiektu w oderwaniu od ustalenia przeznaczenia sąsiedniego terenu pod kątem jego zabudowy a w szczególności realizacji sąsiedniej zabudowy wzdłuż ul. [...] wraz istniejącym przejściem na teren aktualnej działki nr [...] stanowiącym element połączenia z ulicą [...].
Dopiero w przypadku jednoznacznego ustalenia, że grunt sąsiedni ma charakter budowlany i mógł być zabudowany można było przystąpić do rozważań czy zrealizowana po wojnie inwestycja naruszyła prawo.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.