Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 23 kwietnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r. wnioskodawcy zostali zwolnieni zgodnie ze złożonym wnioskiem z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowiono im adwokata z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje syn. Wnioskodawca podkreślili, że ich sytuacja materialna pogorszyła się w stosunku do tej jaką opisywali w złożonym poprzednio formularzu. Zaznaczyli, iż przede wszystkim zawarta z wnioskodawczynią umowa o pracę na okres próbny od dnia 15 stycznia 2013 r. do dnia 14 kwietnia 2013 r. wygasła z dniem 14 kwietnia 2013 r. Oświadczyli, iż pracodawca nie przedłużył umowy na następny okres, dlatego wnioskodawczyni rejestruje się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna z prawem do pobierania zasiłku. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, iż jest także osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku na potwierdzenie czego dołączył stosowne zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...]. W chwili obecnej jedyną osobą uzyskującą dochód w rodzinie jest syn, któremu Uczelnia przyznała stypendium socjalne w wysokości 560,00 złotych.
Wnioskodawcy dodali, iż zasiłek przyznawany dla osób bezrobotnych, o który stara się żona wynosi około 700,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, iż potwierdzenie wysokości stypendium otrzymywanego przez syna z Uczelni złożyli przy uprzednio składanym formularzu, a obecnie ze względu na krótki termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zdążyli dołączyć zaświadczenia.
Zaznaczyli, że szczegółowe uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarli w poprzednio składanych do Sądu wnioskach o przyznanie prawa pomocy i są one nadal aktualne, z tym, że wskutek utraty pracy przez żonę ich sytuacja materialna znacznie pogorszyła się.
Wnioskodawcy podali, że posiadają dom mieszkalny będący w budowie znajdujący się na działce o powierzchni 1.801 m ², przy którym prace zostały przerwane ze względu na brak środków finansowych oraz mieszkanie lokatorskie o powierzchni 51,2 m ². Wskazali, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że posiadają 33 letni samochód dostawczy Mercedes D – 207, który pozostał im po wyrejestrowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę.
Z nadesłanych do sprawy o sygn. akt (VII SA/Wa 1496/11) w dniu 22 maja 2012 r. dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni oczekuje na rozstrzygnięcie przez Sąd Pracy jej pozwu o przywrócenie do poprzednio wykonywanej pracy. Wnioskodawca oświadczył, iż był właścicielem mechanicznego zakładu rzemieślniczego i w chwili obecnej oczekuje na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego stwierdzające, że wydana decyzja nakazująca rozbiórkę jego budynku warsztatowego została wydana z naruszeniem prawa oraz wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, co umożliwiłoby mu wznowienie działalności gospodarczej. Oświadczyli, iż wnioskodawca ze względu na podeszły wiek i zły stan zdrowia, jak i nikłe możliwości znalezienia zatrudnienia, nie odnotował żadnych skutecznych prób znalezienia pracy.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Biorąc pod uwagę obecną sytuację finansową wnioskodawców, a w szczególności fakt utraty pracy przez wnioskodawczynię uznano, że nie są oni w stanie w chwili obecnej ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, bez spowodowania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, a do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia, bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością można zaliczyć wnioskodawców w ich obecnej sytuacji materialnej. Wnioskodawca jest bowiem osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a w skutek nie przedłużenia umowy o prace także żona wnioskodawcy stała się osobą bezrobotną ubiegającą się w Urzędzie Pracy o przyznanie zasiłku dla osób bezrobotnych.
W świetle powyższego uznano, iż poniesienie kosztów sądowych w sprawie w chwili obecnej wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawców.
Z tego względu przyznano wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.