Uzasadnienie
W dniu 16 listopada 2015r. do Sądu wpłynął na obecnie obowiązującym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 1257) wniosek R. G. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W formularzu wniosku PPF wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 5.850 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości 3850 złotych oraz wynagrodzenie małżonki w wysokości 2000 złotych.
Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 150 m ² oraz samochód Opel combo z 2007r. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że ze względu na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wnioskodawca wskazał, że miesięcznie ponosi następujące wydatki tj. opłatę za gaz w wysokości 100,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 450,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 300,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 150,00 złotych, paliwo 500,00 złotych, internet + tv 80 złotych. Nadto wnioskodawca podał, że zaciągnął kredyt na dom w wysokości 1.000.000 złotych. Oświadczył, że koszt dziennego utrzymania jednej osoby w rodzinie wynosi 30,00 złotych.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 18 grudnia 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 grudnia 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - w jakiej wysokości miesięcznie spłaca lub spłacają z żoną kredyt i ile jeszcze pozostało do spłaty,
- - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należy wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy,
- - czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, oraz do nadesłania:
- - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy oraz żony z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawca wraz żoną posiada konta bankowe,
- - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2014 r.
- - kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT 7 lub VAT 7k) lub złożenie oświadczenia, o nie byciu podatkiem VAT,
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Nadana za pośrednictwem poczty korespondencja pod wskazany adres nie została podjęta w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 21 grudnia 2015r. i powtórnie w dniu 29 grudnia 2015r. W związku z tym stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) należało uznać, że wezwanie doręczono wnioskodawcy z dniem 4 stycznia 2016r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił ww. braków złożonego wniosku.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie wezwaniem z dnia 18 grudnia 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 grudnia 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie do przedłożenia dodatkowych informacji w trybie art. 255 p.p.s.a zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany przez wnioskodawcę w formularzu i nie zostało odebrane, pomimo dwukrotnego awizowania. Nieodebranie korespondencji w terminie skutkuje, stosownie do art. 73 p.p.s.a uznaniem pisma za doręczone w dniu, którym nastąpił upływ czternastodniowego terminu, w jakim pozostawało w urzędzie pocztowym.
W związku z tym, że doręczenia wezwania dokonano w dniu 4 stycznia 2016r., siedmiodniowy termin do nadesłania wyjaśnień upłynął z dniem 11 stycznia 2016r. Skarżący ww. wezwania referendarza nie wykonał. Nie wyjaśnił, czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak jakiego rodzaju. W przypadku prowadzenia działalności nie podał wysokości dochodów uzyskanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Nie wyjaśnił czy prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby. Skarżący nie wyjaśnił także w jakiej wysokości miesięcznie spłaca lub spłacają z żoną kredyt i ile jeszcze pozostało do spłaty. Wnioskodawca nie nadesłał także kserokopii zeznania podatkowego za rok 2014r. oraz wyciągów z konta lub kont bankowych własnego oraz żony w dwóch ostatnich miesięcy, kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT 7 lub VAT 7 k) złożenie oświadczenia, o nie byciu podatkiem VAT.
W ocenie orzekającego wyjaśnienie wskazanych wyżej danych przez wnioskodawcę było niezbędne do rozpoznania wniosku bowiem z bazy CEIDG wynika, że wnioskodawca prowadzi od 1999r. działalność gospodarczą (w zakresie produkcji metalowych elementów stolarki budowlanej) i ma status aktywny. Nie nadsyłając żądanych informacji, wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stwierdzono, że podstawie informacji podanych w formularzu nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.