Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005r. E. i S. S. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] nakazującą rozbiórkę budynku wagi wozowo-samochodowej, zlokalizowanej na działkach nr. [...] i [...] we wsi D. w gminie o tej samej nazwie. Jako podstawę swego żądania wnioskodawcy wskazali art.145 § 1 pkt 1 i 2.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie zakończone wyżej wymienioną decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2004r.
Następnie decyzją z dnia [...] marca 2006r. na podstawie art. 151 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji objętej wyżej wymienionym wnioskiem o wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu, organ I instancji wskazał, że rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności należy zbadać postawy formalne do wznowienia postępowania, to jest ustalić, czy wniosek pochodzi od strony, czy powołuje ona podstawy wymienione w art.145 § 1 kpa oraz, czy został wniesiony w terminie określonym w art.148 § 1 kpa.
Organ uznał, iż nie zachodzą podstawy do uchylenia przedmiotowej decyzji w oparciu o wskazany we wniosku art. 145 § 1 pkt 1 i 2, bowiem, aby można było powołać przesłankę określoną w pkt 1 tego artykułu, fakt sfałszowania dokumentu, musi być stwierdzony orzeczeniem sądu. Natomiast odnośnie przesłanki określonej w pkt. 2 organ stwierdził, że strona nie musi przeprowadzać dowodu, jeżeli zostało popełnione przestępstwo i ma ono ścisły związek z wydaną decyzją.
W ocenie organu I instancji, opisane we wniosku zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym jak i nagrania rozmów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogą być podstawą do wydania decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r., po rozpatrzeniu dowołania E. i S. S. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że E. i S. S. nie udowodnili, iż postępowanie w ich sprawie prowadzone było w oparciu o sfałszowane dowody, bowiem nie przestawili wyroku sądu lub innego organu, potwierdzającego podnoszone okoliczności, jak również nie przedstawili dowodu w postaci wyroku sądu potwierdzającego, że decyzja została wydana wyniku przestępstwa.
W skardze na powyższą decyzję, skarżący wnieśli o jej uchylenie, podnosząc, że do chwili obecnej nie zostało zakończone postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę w oparciu o art. 228 § 4 kodeksu karnego, dotyczące uzależnienia przeprowadzenia legalizacji przedmiotowej wagi od wpłacenia określonych kwot na rzecz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Natomiast śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego, zakończyło się umorzeniem z powodu braku dostatecznych dowodów popełnienia przestępstwa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Na wstępie należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ono zapadło było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa.
Postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch etapach.
Pierwszy etap polega na zbadaniu,
* czy wniosek o wznowienie oparto na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa.
* czy zachowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 kpa, oraz
* czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa.
W związku z powyższym, złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje, że organ automatycznie wznawia postępowanie, ale obliguje go do zbadania przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa.
Dopiero jeżeli na tym etapie postępowania okaże się, że nie istnieją przeszkody do jego wznowienia, organ wznawia je, a postanowienie o wznowieniu daje podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez zbadania tych przesłanek postępowanie nie może być wznowione.
Jak wynika treści postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] marca 2006r. Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w ogóle nie zbadał wniosku skarżących, pod kątem wyżej wskazanych przesłanek, w szczególności nie ustalił, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa.
Oprócz ogólnego stwierdzenia, że organ zbadał przesłanki formalne, postanowienie nie zawiera żadnych ustaleń w tym zakresie.
Kontroli pod tym kątem nie przeprowadził również organ II instancji.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z przepisem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę.
Wprawdzie organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi, czego nie uczynił w niniejszym postępowaniu, ocenić je i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozpatrzy ponownie materiał dowodowy i rozważy, czy w świetle argumentacji Sądu i wskazanych przepisów prawa wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] czerwca 2005r. spełniał powyższe kryteria.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) W zakresie punktu II orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.