Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...], działając na podstawie 61 a § 1 i art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: "kpa", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., znak: [...] stwierdzającej wygaśnięcie decyzji ostatecznej Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r., znak: [...] dotyczącej nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-inwentarskiego położonego w [...]przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek z dnia 4 czerwca 2013 r. nie jest pierwszym wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. Wcześniejsze postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., znak: [...], stwierdzającą, na podstawie art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 kpa, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]sierpnia 1990 r. znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa. Powyższa decyzja [...]WINB z dnia [...] stycznia 2004 r. znak: [...] pozostaje w obrocie prawnym.
W efekcie kolejnego wniosku [...]WINB decyzją z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] odmówił E. S. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. Skarga na utrzymującą ją w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...] została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 336/07. Sąd wskazał, że niedopuszczalne jest ponowne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, co do której w tym właśnie trybie zapadła wcześniej decyzja merytoryczna.
W ocenie organu wniosek z dnia 4 czerwca 2013 r. został wniesiony w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powyższe czyni niedopuszczalnym wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. Wszczęcie bowiem tego postępowania, a następnie wydanie decyzji w sprawie, spowodowałoby, że decyzja ta byłaby obarczona kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia E. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że skoro ostatecznym rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie jest decyzja [...] WINB z dnia [...] stycznia 2004 r., znak: [...], to nie jest możliwe ponowne wszczęcie przez organ wojewódzki postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. S., dochodząc uchylenia postanowień organów obu instancji.
Zdaniem skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcia naruszają prawomocne postanowienie NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 9 marca 1989 r., sygn. akt SA/Kr 51/89 odrzucające skargę Z. i J. L. na niezgodność z prawem decyzji organu II instancji z dni [...] listopada 1988 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. nakazującą M. L. natychmiast wstrzymać dalsze prowadzenie robót budowlanych, a częściowo ściany zewnętrzne budynku rozebrać.
Skarżący wskazał również, że w efekcie wyroku NSA zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, jednakże obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] kwietnia 1974 r. nie został wyegzekwowany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem sądowej kontroli, w rozpoznawanej sprawie była zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., znak: [...] stwierdzającej wygaśnięcie decyzji ostatecznej Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r., znak: [...] dotyczącej nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-inwentarskiego położonego w [...] przy ul. [...].
Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na wstępie przypomnieć należy, że w dniu [...] kwietnia 1974 r. wydana została decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] nakazująca rozbiórkę budynku inwentarskiego położonego w [...] przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1990 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] stwierdził wygaśnięcie tej decyzji w związku ze śmiercią M. L., do której decyzja o nakazie rozbiórki została skierowana.
W 2000 r. p. E. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1990 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W dniu [...] stycznia 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył wniosek E. S. i wydał decyzję, w której stwierdził, że decyzja z [...] sierpnia 1990 r. została wydana z naruszeniem prawa.
Organ wyjaśnił, że w sprawie zaistniała sytuacja, w której mimo stwierdzenia, iż decyzja z [...] sierpnia 1990 r. rażąco narusza prawo, nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności, a jedynie wydanie orzeczenia stwierdzającego naruszenie prawa.
Organ wyjaśnił, iż wydanie w 1990 r. decyzji o wygaśnięciu decyzji rozbiórkowej umożliwiło przeprowadzenie postępowania, które zakończyło się wydaniem pozwolenia na użytkowanie, które zakończyło postępowanie inwestycyjne. Tym samym inwestycja nabrała charakteru legalnego. W zaistniałej sytuacji nie było możliwe stwierdzenie nieważności decyzji o wygaśnięciu decyzji rozbiórkowej, albowiem na skutek tej decyzji ukształtowany został już pewien nieodwracalny stan prawny. Organ mógł jedynie stwierdzić, iż decyzja z [...] sierpnia 1990 r. została wydana z naruszeniem prawa, co uczynił orzeczeniem z [...] lipca 2004 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zakończyło postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Orzeczenie stwierdzające, że weryfikowaną decyzję wydano z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego weryfikowanej decyzji, ale daje podstawę, analogicznie jak orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym za poniesioną szkodę.
Należy wyjaśnić, że w zaistniałej sytuacji kolejne wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z [...] kwietnia 1974 r. o nakazie rozbiórki nie mogą wywołać ponownego merytorycznego postępowania, albowiem kwestia ta został rozstrzygnięta decyzją z [...] stycznia 2004 r.
Wskazać należy, że Skarżący – E. S. wnioski takie ponawia. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy z kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji Skarżący wystąpił 5 sierpnia 2006 r. Postępowanie zakończono odmową wszczęcia postępowania (Decyzja z.. grudnia 2006 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego), a następnie poddana została ona kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie VII SA/Wa 336/07. Wyrok wydany w sprawie potwierdził zasadność rozstrzygnięcia.
Kolejne postępowanie toczyło się w tej samej sprawie w roku 2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 382/13 także orzekł o oddaleniu skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2004 r.
Także w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, iż brak było podstaw do wszczęcia postępowania, albowiem sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1990 r. została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2004 r.
Zgodnie z art. 61§ 1a kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o wszczęcie postępowania pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.
Zatem odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa można w takim przypadku, kiedy z okoliczności sprawy w sposób oczywisty wynika, iż nie jest możliwe prowadzenie postępowania w sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawie - decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] była przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności z wniosku Skarżącego złożonego w roku 2000. Postępowanie w tej sprawie zakończyło się wydaniem decyzji merytorycznej [...] stycznia 2004 r. stwierdzającej, iż decyzja z [...] sierpnia 1990 została wydana z naruszeniem prawa.
W takiej sytuacji nie jest dopuszczalne ponowne prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1990 r., o co prosi Skarżący.
Jak słusznie podkreśla i organ i w analogicznych sprawach Sąd administracyjny ponowne rozstrzygnięcie sprawy tożsamej z już rozstrzygniętą ostatecznie, winno prowadzić do stwierdzenia nieważności takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 kpa)
Organy zatem prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1990 r. na podstawie art. 61a § 1 kpa uznając, iż byłoby ono niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(z. U. Nr 153, poz. 1260) orzekł jak w sentencji.