Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż W. Z. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. ponad 17 ha z czego 15 ha to ziemie rolne, 2 ha grunty pod zabudowaniami i budynkami gospodarczymi - 4 budynki gospodarcze, 2 pomocnicze – wartownia i laboratorium oraz 0,3 ha wraz z budynkiem gospodarczym w [...]. Łączny wskazany dochód około 1 000 zł. W gospodarstwie wnioskodawca posiada następujący inwentarz żywy: około 34 tys. drobiu i 18 tys. kurcząt. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że prowadzi także produkcję trzody chlewnej. Na skutek embarga na eksport do Rosji produkcja ta stała się nieopłacalna. Wskazano, że strona nie ma żadnych oszczędności, posiada zaciągnięty kredyt na zakup gospodarstwa w wys. 1,18 mln. zł. Innych danych majątkowych w formularzu PPF nie wskazano.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową W. Z. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. powyżej 17 ha, prowadzi hodowlę zwierząt, w tym 34 tys. drobiu i 18 tys. kurcząt oraz trzody chlewnej (nie wskazano ilości zwierząt). Z danych dostępnych na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że wnioskodawca za 2016 r. otrzymał 43 880,59 zł. dopłat bezpośrednich z funduszy Unii Europejskiej. Wnioskodawca zatem uzyskuje stały dochód z gospodarstwa rolnego, który jest powiększony o dopłaty bezpośrednie z funduszy Unii Europejskiej. Z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy.
Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne z którego uzyskuje dochody. Okoliczności sprawy wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł. wpisu sądowego od skargi. Należy mieć również na uwadze okoliczność, że wnioskodawca korzysta w sprawie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego we własnym zakresie, co wskazuje że posiada wolne środki finansowe, które można przeznaczyć na inne cele niż utrzymanie konieczne. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.