Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania J.S. - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r. odmawiającą wydania nakazu "przerobienia chodnika" w obrębie bramy wjazdowej do posesji przy ul. [...] w [...].
Organ odwoławczy podał, że inwestor [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] prowadził roboty budowlane przy rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku od km 0+147 gm. [...] do km 22+601 gm. [...], na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2005r. W trakcie realizacji inwestycji nastąpiło nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego, zatwierdzone przez projektanta a dot. m.in. zmiany spadku chodnika przy ww. posesji. Pismem z dnia [...] października 2008r. inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy. Wobec braku sprzeciwu, droga została skutecznie zgłoszona do użytkowania.
Pismem z dnia [...] września 2009r. J.S. wniósł o wszczęcie postępowania w związku ze zmianą spadku chodnika na zjeździe do ww. posesji.
Organ powołał art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego i stwierdził, że zmiana spadku chodnika, jako nieistotne odstąpienie od projektu powoduje, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane. Prowadzenie ww. postępowania, w sytuacji przyjęcia bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy, stanowiłoby naruszenie zasady nie działania prawa wstecz, będącej konsekwencją zasady demokratycznego państwa prawa, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Oznaczałoby bowiem ponowną ingerencję w materię, co do której organ winien zająć stanowisko przed przyjęciem obiektu do użytkowania.
Skargę na powyższą decyzję złożył J.S. wnosząc o nakazanie przerobienie chodnika i zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez zaniechanie wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Skarżący wskazał, że w wyniku protestów mieszkańców ulicy po remoncie drogi, inwestor dokonał przeróbek chodnika. Jednak nadal jest on wyższy od pierwotnego o ok. 10 cm. i posiada spadek w stronę budynku skarżącego. Skarżący podniósł, że wielokrotnie pisał w tej sprawie do inwestora. Na większość pism nie otrzymał odpowiedzi. W jednym z pism inwestor zobowiązał się do odizolowania fundamentów budynku specjalną folią przeciwwilgociową. Obietnicy tej nie spełnił. Część wód opadowych nadal wlewa się pod budynek skarżącego powodując jego zniszczenie.
Skarżący dodał, że organ wojewódzki nie poinformował również, że wpłynęło pismo o zakończeniu budowy. Ponadto z pisma z [...] lutego 2009r. wynika, że dokonano oględzin chodnika, ale o ich przeprowadzeniu skarżącego nie zawiadomiono.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r., którą organ ten – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - odmówił wydania nakazu "przerobienia chodnika" przy bramie wjazdowej do posesji skarżącego.
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych – bądź już wykonanych, stosownie do ust. 7 tego przepisu - robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego winien, rozważając wydanie decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, ocenić zgodność wykonanych robót z przepisami prawa budowlanego i w razie stwierdzenia takiej konieczności nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z przepisami (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2003 r., IV SA 1613-1614/02 - cyt. w Prawo budowlane. Orzecznictwo sądów administracyjnych pod red. A. Glinieckiego, W-wa 2007, wyd. LexisNexis, s. 334).
Określenie "do stanu zgodnego z prawem", o którym mowa w powołanym przepisie należy pojmować nie inaczej, jak doprowadzenie wykonywanych bądź wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami szeroko rozumianego prawa administracyjnego, a zatem w odniesieniu do całości przepisów prawa budowlanego.
W związku z powyższym, jeśli we wniosku z dnia 25 września 2009r. skarżący domagał się zbadania nieprawidłowości powstałych w wyniku rozbudowy ww. drogi wojewódzkiej nr [...], wskazując na zmianę kierunku spadku chodnika przy zjeździe do jego posesji, powodującą zalewanie i niszczenie jego budynku, a stan ten potwierdzają jednoznacznie zdjęcia złożone do akt sprawy, to obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było przeprowadzenie rzetelnego sprawdzenia zgłaszanych nieprawidłowości również w terenie, w odniesieniu do obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, w tym również rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 14 maja 1999 r.). Zgodnie bowiem z § 45 ust. 8 ww. rozporządzenia pochylenie poprzeczne chodnika powinno wynosić od 1% do 3% w zależności od rodzaju nawierzchni i powinno umożliwiać sprawny spływ wody opadowej.
Natomiast organ I instancji wskazał jedynie ogólnie, powołując się na bliżej nieokreśloną kontrolę, że potwierdziła ona prawdziwość oświadczeń złożonych przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy o dokonaniu nieistotnych odstępstw w zakresie zmiany spadku przedmiotowego chodnika i stwierdził, że zmiany te nie naruszają przepisów ww. rozporządzenia.
Sąd miał na uwadze, że w aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2008r. przed posesją skarżącego. Tym niemniej z jego treści nie wynika, że organ I instancji dokonał własnych ustaleń, w szczególności w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z wymogami określonymi w § 45 ust. 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r.
Dodać przy tym należy, że na rysunku sporządzonym podczas ww. oględzin uwidoczniono na odcinku ok. 100cm załamanie chodnika w kierunku budynku skarżącego.
Tak przeprowadzone postępowanie należało ocenić, jako istotne naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a w zw. z art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Chybione było również stanowisko organu odwoławczego, że prowadzenie postępowania nadzorczego, w sytuacji przyjęcia bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy, oznaczałoby ponowną ingerencję organu w materię, co do której organ winien zająć stanowisko przed przyjęciem obiektu do użytkowania.
Podkreślić bowiem trzeba, że przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która jak każda decyzja korzysta z domniemania legalności, prawidłowości, dopóki nie zostanie podważona. Nie ma zatem podstaw prawnych by zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania budynku i przyjęciu takiego zawiadomienia przez właściwy organ przypisywać moc sanującą wszelkie odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę (vide wyrok WSa w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008r., II SA/Po 444/07, LEX nr 510943).
W związku z powyższym, rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt. I i II sentencji.