Uzasadnienie
K. i E. Ś. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosków złożonych na urzędowych formularzach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje córka. Skarżący posiadają dom o powierzchni 290 m2. Oświadczyli, że utrzymują się wraz z dzieckiem z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez skarżącą w wysokości 2300 zł brutto (1630 zł netto) miesięcznie. Wskazali, że E. Ś. pozostaje bez pracy.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę na treść art. 255 powołanej ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie cytowanego przepisu art. 255 ustawy, pismami z dnia 20 grudnia 2013 r. wezwano skarżących do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu; nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wskazanie, czy uzyskują dochody z tytułu najmu pomieszczeń w posiadanym domu; nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy; wskazanie, czy E. Ś. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek oraz wskazanie, czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe.
Pisma te zostały dwukrotnie awizowane - w dniu 27 grudnia 2013 r. i 7 stycznia 2014 r., a zwrócone (jako niepodjęte w terminie) – w dniu 13 stycznia 2014 r.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 73 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stosownie zaś do § 4 powołanego art. 73, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie przyjąć więc należy, iż pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. zostały doręczone skarżącym w dniu 10 stycznia 2014 r., a zatem termin do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku upłynął z dniem 17 stycznia 2014 r. K. i E. Ś. nie udzielili odpowiedzi na pisma z dnia 20 grudnia 2013 r.
Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie K. i E. Ś. składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazali, że ich sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania.
Skarżący nie udzielili odpowiedzi na pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. wzywające do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczące istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy bowiem jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej czy o niskich dochodach. Brak informacji, których dotyczyły pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. nie pozwala na ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych K. i E. Ś.. Uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji postanowienia.