Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 15 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 239/20

Uzasadnienie

Pismem z dnia 8 stycznia 2020 r. Społeczny Komitet Obrony "[...]" w [...] reprezentowany prze A D oraz A D, J J, H Z, J K, J J, R J, Z D, W J, A P, Z W wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. znak [...] uznające bezzasadność skargi w przedmiocie nienależytego wykonywania zadań przez Radę Gminy [...] w przedmiocie niepodjęcia uchwały dotyczącej wniosku mieszkańców o zmianę nazw miejscowości: [...],[...],[...],[...],[...] i [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane skargą na pismo Wojewody [...], który uznał za bezzasadną skargę mieszkańców sześciu wsi wymienionych w sentencji postanowienia oraz Społecznego Komitetu Obrony "[...]" w [...] na działanie Rady Gminy [...].

W tym miejscu należy wyjaśnić, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli tzw. skarg powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.), wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a.

Z powyższą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie albowiem strona skarżąca złożyła skargę na działanie organu. Jak wynika ze skargi oraz dokumentów nadesłanych wraz ze skargą skarżący wyrazili swoje niezadowolenie w związku z niepodjęciem uchwały dotyczącej wniosku mieszkańców o zmianę nazw miejscowości: [...],[...],[...],[...],[...] i [...].

W ocenie Sądu pisma strony skarżącej stanowią skargę obywatelską, wniesioną na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a.

Należy wyjaśnić, że w postępowaniu skargowym uregulowanym w Dziale VIII K.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 K.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 K.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem, innym niż decyzja czy postanowienie, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545).

Powyższe potwierdza ugruntowany pogląd, prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2000 r. III SAB 108/99, LEX nr 48017 i z dnia 14 września 2004 r. OSK 642/0, LEX nr 160611).

Nadmienić również należy, że Społeczny Komitet nie jest uprawniony do wnoszenia skargi w imieniu mieszkańców, ani w imieniu własnym, nie posiada bowiem osobowości prawnej, żadnej uregulowanej w prawie podstawy działania, a zatem zdolności sądowej, i w konsekwencji legitymacji do wyniesienia skargi. Jedynie członkowie tego komitetu, we własnym imieniu mogą występować ze skargą, jednak również nie w przedmiocie niezadowolenia z działania organu, tudzież nienależytego działania tego organu, a dopiero na podjętą przez ten organ uchwałę. W związku z tym Sąd odpowiednio zmodyfikował określenie podmiotu wnoszącego skargę.

Kognicja sądu administracyjnego nie wynika w przedmiotowej sprawie także z przepisów szczególnych.

Z powyższych względów należy stwierdzić, że wniesiona skarga na nienależyte wykonywanie zadań przez organ jest niedopuszczalna.

Taka zaś skarga podlega odrzuceniu, bowiem nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych.

W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.