Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] listopada 2003r. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) zezwolił G. P. na użytkowanie zakładu konfekcyjno-dziewiarskiego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonego przy ul. N. w K. W wyniku rozpatrzenia wniosku H.W. o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [....] stycznia 2004r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] listopada 2003r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Z tego też powodu decyzji z dnia [...] listopada 2003r. o pozwoleniu na użytkowanie nie przesłano H. W. Po rozpatrzeniu odwołania H. W. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. umorzył postępowanie odwoławcze. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia uzasadniono tym, że odwołujący H. W. nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa, zatem nie mógł żądać wznowienia postępowania odwoławczego.
Na powyższą decyzję skargę do Sądu wniósł H. W., którą organ uwzględnił w całości i w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydał w dniu [...] lipca 2004r. decyzję, uchylającą własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004r.
Kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2004r., którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej, udzielającej pozwolenia na użytkowanie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwoleń na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Podkreślono, że w niniejszej sprawie wnioskodawca składający wniosek o wznowienie postępowania nie jest inwestorem.
Na powyższą decyzję skargę do Sądu złożył H. W. wnosząc o jej uchylenie.
Skarżący podniósł, iż nie otrzymał decyzji zezwalającej na użytkowanie spornego budynku. Wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uzasadnił decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r, bowiem nie wskazał okoliczności faktycznej i prawnej, która uzasadniałaby słuszność wydanej decyzji. W opinii skarżącego twierdzenie, że stroną w postępowaniu dotyczącym użytkowania budynku jest wyłącznie inwestor ma zastosowanie tylko w przypadku ubiegania się pozwolenie na użytkowanie budynku posadowionego zgodnie z pozwoleniem budowlanym.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi H.W. na opisaną wyżej decyzję wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005r. oddalił skargę, gdyż w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., stroną w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Brzmienie wskazanego wyżej przepisu ustalone zostało ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy –Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (DZ. U. nr 80, poz. 718). Wejście w życie tego przepisu nastąpiło z dniem 11 lipca 2003r.
Zdaniem Sądu powyższy przepis w sposób jednoznaczny określa podmioty, które posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie i które mogą tym samym skutecznie żądać wszczęcia postępowania, czy też kwestionować zapadłe w nim rozstrzygnięcia. Z tego tez względu uznano, że skarżący nie mógł uzyskać przymiotu strony postępowania w niniejszej sprawie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ponieważ nie był inwestorem spornego budynku.
Zaznaczono, że na mocy art. 59 ust. 7 cyt. ustawy Prawo budowlane, skarżący wykluczony został z kręgu podmiotów mających legitymację do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie.
Sąd uznał, że organy administracji właściwie dokonały wykładni art. 149 § 3 kpa, wydając decyzję zgodnie z przepisami prawa procesowego.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2005r. H. W. wniósł skargę kasacyjną domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
We wniesionej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) oraz przez niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane (Dz. u. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Wskazano, także, że naruszono przepisy postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 28 oraz art. 77, art.145 ust 1 pkt 4 oraz art. 149 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2006r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznał za zasadny zarzut podnoszony w skardze kasacyjnej, że brak przymiotu strony u skarżącego nie zachodzi w postępowaniu wnowieniowym w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 28 kpa w związku z art. 59 ust. 7 cyt. ustawy-Prawo budowlane, jeżeli przedmiotowe roboty budowlane były prowadzone bez pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dyspozycja cyt. art. 59 ust. 7 ustawy która stanowi, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, ma zastosowanie tylko w stanie prawnym i faktycznym, w którym inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę, co w świetle jednoznacznych ustaleń wynikających z materiału dowodowego w tej sprawie nie nastąpiło. Przyjęcie odmiennego poglądu w praktyce pozbawiłoby, w każdym przypadku np. właścicieli, (użytkowników wieczystych) sąsiednich nieruchomości ochrony ich interesu prawnego w ramach ochrony uzasadnionego interesu osób trzecich w procesie inwestycyjno-budowlanym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpatrując, skargę ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ww. ustawy).
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję oraz biorąc pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2006r. Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, a zaskarżone akty uchylić, gdyż naruszają prawo.
Przedmiotem ponownej kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2004r., którą na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 kpa odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją pozwalającą na użytkowanie.
Zaznaczyć należy, że postępowanie wznowieniowe jest instytucją procesową stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postępowanie wznowieniowe można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa.
W toku drugiej fazy postępowania prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu zostało wydane w pierwszej fazie postępowania wznowieniowego. Organy odmówiły wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych uznając, iż H.W. nie ma przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu w oparciu o przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994r.
W przedmiotowej sprawie powyższy przepis nie ma zastosowania. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 59 ust. 7 ww. ustawy, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, dotyczy tylko sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Nie dotyczy jednak sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem legalizacji samowoli budowlanej. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że H. W. był inicjatorem postępowania prowadzonego przez nadzór budowlany w sprawie wybudowanego zakładu konfekcyjno-dziewiarskiego na działce położonej w K. przy ul. N. przez G. P.. Akta sprawy wskazują, że skarżący brał czynny udział w tym postępowaniu, otrzymywał wydawane przez organ akty administracyjne zarówno postanowienie z dnia [...] grudnia 2001r. wydane na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. oraz decyzję z dnia 25 stycznia 2000r. podjętą na podstawie art. 40 Prawa budowlanego.
Powyższe wskazuje, że H. W. był stroną w postępowaniu prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego. Pominięcie skarżącego w końcowym etapie prowadzonego przez nadzór budowlany postępowania, w uznaniu Sądu stanowiło uzasadnioną przyczynę złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w podjętych decyzjach co do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie stroną w prowadzonym postępowaniu jest wyłącznie inwestor. Skoro przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, to również brak było podstaw do odmowy wznowienia postępowania z tego powodu.
Niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie dyspozycji art. 59 ust. 7 ww. ustawy oraz istotne naruszenie przepisów postępowania art. 28 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa powoduje, uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji winien ocenić czy spełnione zostały wszystkie formalne podstawy do wznowienia postępowania a w przypadku ich spełnienia rozważyć przyczyny wznowienia i podjąć właściwe rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 ww. ustawy orzekł jak w pkt II wyroku.