Uzasadnienie
W dniu 10 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B., w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W treści formularza skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z żoną i dwoma córkami. Podał, że utrzymują się z dochodów w wysokości 5.250,00 złotych brutto miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta skarżącego w wysokości 650,00 złotych, wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez małżonkę w wysokości 2.600,00 złotych oraz wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez córkę S.B. w wysokości 2.000,00 złotych. Skarżący dodał, że córka A. B. od czterech miesięcy pracuje w [...]. Nie wskazał jednak wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów. Skarżący wskazał we wniosku, że posiada dom mieszkalny o pow. 66 m², nieruchomość o pow. 0,23 ha oraz działkę na której usytuowany jest budynek.
Postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Na postanowienie z dnia 18 marca 2011 r. w ustawowym terminie zażalenie złożył K. B.. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż nie zgadza się z wydanym postanowieniem. Skarżący wskazał, iż kwota otrzymywanych dochodów zmniejszyła się o rentę skarżącego. Ostatnie świadczenie rentowe skarżący otrzymał za luty 2011 r., a od 20 stycznia 2011 r. czeka na wezwanie na komisję lekarską ZUS w sprawie uprawnień do renty. Wskazał, iż córka S. B. pracuje i studiuje zaocznie (płatnie), jest przed obroną pracy magisterskiej, co będzie stanowiło dodatkowy wydatek.
Działka podana we wniosku jest współwłasnością żony i jej dwóch braci, a ponadto została ona zniszczona przez roboty budowlane. Koszt doprowadzenia działki do stanu w którym nadawała by się pod uprawy to około 40. 000, 00 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 18 marca 2011 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące.
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, iż od 18 lat jest rencistą, w chwili obecnej oczekuje na komisję lekarską w sprawie renty, ponadto ma dwie studiujące córki.
W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia Skarżącego nie wskazują na to, iż nie jest on w stanie pokryć całości kosztów sądowych w dwóch wszczętych postępowaniach sądowoadministracyjnych, w tym w niniejszej sprawie. Należy wskazać, iż jedyne koszty sądowe na obecnym etapie postępowania to wpis w kwocie 200 zł (w każdej ze spraw). Z treści wniosku z 10 lutego 2011 r. oraz sprzeciwu z dnia 28 marca 2011 r. jednoznacznie wynika, iż rodzina skarżącego otrzymuje stały miesięczny dochód. Nawet w przypadku braku prawa do renty przez skarżącego, na dochód składa się wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez żonę skarżącego w wysokości 2.600,00 złotych oraz wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez córkę S. B. w wysokości 2.000,00 złotych. Skarżący dodał, że córka A. B. od czterech miesięcy pracuje w [...]. Nie wskazał jednak wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów.
Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów uzyskiwanych przez wszystkich członków rodziny z których utrzymuje się skarżący wraz z rodziną uznano, że jest on w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaką wspólnie uzyskują tj. kwotę 4.600,00 złotych brutto miesięcznie (bez uwzględnienia renty skarżącego).
Posiadanie przez skarżącego i członków jego rodziny miesięcznych dochodów we wskazanej wysokości wyklucza możliwość, uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.