Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., działając na podstawie art. 1`57 § 3 kpa, odmówił wszczęcia postępowania z wniosku J. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na nadbudowę ganku, dobudowę lukarny oraz wejścia na poddasze nieużytkowe budynku jednorodzinnego wydanej na rzecz B. Z. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na brzmienie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 tejże ustawy, wskazując iż w myśl powyższych przepisów projektowane zamierzenie inwestycyjne nie oddziaływuje na nieruchomości sąsiednie, a w konsekwencji ich właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Organ dokonał analizy projektu budowlanego, zwłaszcza opisu stanu istniejącego do projektu zagospodarowania i stwierdził, iż "od strony wschodniej znajduje się jedno okno umieszczone na poddaszu budynku oraz jedno na parterze ganku i jedno w piwnicy".
W punkcie 2.3 do projektu zagospodarowania podano, że "w nadbudówce ganku projektuje się okno i drzwi balkonowe od strony południowej".
W nadbudowanym ganku nie ma zatem zaprojektowanych otworów okiennych i drzwiowych od strony budynku mieszkalnego skarżącego. Otwory takie wprawdzie istnieją na parterze, ale parter nie jest przedmiotem rozbudowy. Nadbudowa ganku nie powoduje również ograniczeni odpływu naturalnego oświetlenia budynku skarżącego, który znajduje się w odległości około 8m. projektowana inwestycja nie narusza zasad bezpieczeństwa pożarowego i spełnia warunki rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.).
Z tych względów, zdaniem organu, J. B. nie przysługuje przymiot strony i legitymacja do żądania wszczęcia niniejszego postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego, jeżeli obiekt nie powoduje ograniczeń lub zagrożeń w korzystaniu z terenów sąsiednich nieruchomości bądź uciążliwości dla tych terenów, to właściciele lub zarządcy tych nieruchomości nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Inwestycja nie narusza rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem projektowany na piętrze balkon nie pomniejsza wymaganej odległości od granicy działki o więcej niż 1m (§ 12 ust. 5 rozporządzenia). Objęty nadbudową ganek od wschodniej strony budynku, posadowiony jest w odległości 3m od granicy z działką sąsiednią i w żaden sposób nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. jest prawidłowa, bowiem organ nie może wszcząć postępowania administracyjnego na wniosek dowolnego podmiotu, bowiem uczyniłby to w sposób oczywiście niezgodny z prawem.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. B., domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 7, art. 9, 10 § 1, art. 28, 81, 97 § 1 pkt 4 oraz art. 107 § 3 kpa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż B. Z. roboty budowlane polegające na zmianie konstrukcji dachu oraz nadbudowie przedsionka mieszkalnego rozpoczął bez ostatecznego pozwolenia na budowę.
W tym przedmiocie toczyło się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, niezakończone ostateczną decyzją w dniu złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, obejmującego nadbudowę ganku, lukarny oraz wejścia na poddasze nieużytkowe budynku jednorodzinnego. Skarga jednocześnie podnosi, iż roboty objęte decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r. odbywają się bezpośrednio na częściach obiektu budowlanego, w odniesieniu do których odbywało się postępowanie w sprawie rozbiórki.
Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności zarzucał rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wskazujący na konieczność zawieszenia postępowania jeśli jego wynik uzależniony jest od innego toczącego się postępowania.
Jednocześnie skarżący wskazuje, iż rzeczywista odległość jego budynku mieszkalnego od budynku w którym realizowano inwestycję wynosi 5,6m a nie jak to wskazuje organ 8m, na dowód czego przedstawia mapkę sytuacyjną działki przy ul. J., sporządzoną przez uprawnionego geodetę. W tej sytuacji w ocenie skarżącego doszło do naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiedzieć budynki i ich usytuowania, a co za tym idzie błędne są wnioski organów co do obszaru oddziaływania kontrolowanej inwestycji na działkę skarżącego.
Nadto skarga zarzuca błędne zastosowanie przez organy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, podczas gdy w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę krąg stron postępowania jest szerszy i zdeterminowany art. 28 kpa.
Pozostałe zarzuty skargi odnoszą się wadliwości, określonej jako rażąca, decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem i trafności jego wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec ustalenia, iż składający wniosek nie jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa (art. 157 § 3 kpa).
Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa oraz [pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego.
Wskazać trzeba, iż art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specjalis do art. 28 kpa i określa, że stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania.
Za obszar oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Obszar oddziaływania nie dotyczy jedynie możliwości zabudowy działki sąsiedniej, lecz jest również związany z możliwością ograniczenia zagospodarowania tej nieruchomości chociażby poprzez jej zalewanie czy inne immisje, które mogą powstać w wyniku zagospodarowania działki inwestora.
Powoduje to sytuację w której organ w każdej indywidualnej sprawie winien wnikliwie zbadać czy nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów właścicieli czy użytkowników wieczystych działek sąsiednich.
Tymczasem organ odwoławczy, nie dokonując żadnych własnych ustaleń, zaakceptował bezkrytycznie twierdzenia organu I instancji, iż zaaprobowany decyzją o pozwoleniu na budowę projekt nie narusza przepisów rozporządzenia wykonawczego w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zarówno projekt zagospodarowania terenu stanowiący załącznik do projektu, jak i mapka geodezyjna przedłożona przez skarżącego nie pozwalają na kategoryczne stwierdzenie organu, iż odległość między obiektem nadbudowanym, a budynkiem mieszkalnym skarżącego stanowi 8m. Tym samym brak było podstaw do jednoznacznego ustalenia, iż nieruchomość skarżącego nie pozostaje w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
Rzeczą organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie rzetelne ustalenie, z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa, czy w sprawie nie doszło do naruszenia § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.)
Prawidłowo dokonane w tym zakresie ustalenia jak również zbadanie czy fakt usytuowania zatwierdzonych decyzją o pozwoleniu na budowę, robót budowlanych, na obiekcie wykonanym w warunkach samowoli budowlanej, z naruszeniem (co przyznają organy) § 12 cytowanego powyżej rozporządzenia, nie godzi w zagwarantowaną art. 5 Prawa budowlanego zasadę ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, pozwoli organowi na ustalenie czy J. B. przysługuje prawo strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2004 r.
Z tych względów skargę należało uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wobec naruszenia przez organ art. 7 i 77 kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 157 § 3 kpa.
Pozostałe zarzuty skargi natury merytorycznej, a odnoszące się bezpośrednio do decyzji Starosty [...]z dnia [...] października 2004 r. nie mogły być brane pod uwagę w postępowaniu w którym kontroli sądowej poddano decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. wydaną w trybie nadzorczym.
Rozstrzygniecie w pkt II i III wyroku oparto na treści art. 152 i 200 cytowanej wyżej ustawy.